Uit de Pers.

Onlangs lazen we in de N. R. Ct. een stuk onder kerknieuws, dat handelde over het Regl. op de predikantstractementen. Wij zonden dat om in de rubriek „Uit de Pers" in ons blad op te nemen. Niet omdat wij woord voor woord onderschrijven, maar omdat wij het gaarne, om de bedoeling, waardeeren en het ook onder de oogen van de lezers van ons blad willen brengen. Waar het tot nu toe, door gebrek aan plaatsruimte niet kon geplaatst worden, kunnen we nu tegelijk mededeelen van welken predikant het stuk is, Want stond er in de N.R.Crt. „men" schrijft ons, daar hetzelfde artikel voorkomt in het Evangelisch Zondagsblad, onderteekend met H. te E. blijkt het een beschouwing te zijn van den Evangelischen predikant M. Hefting te Elst (bij Nijmegen). Het luidt:

Hoe zal het gaan ?

„Inderdaad : de moeilijkheid komt nu eerst recht, maar wij meenen die toch nog elders te moeten zoeken dan juist in de uitvoering qua talis van het thans volledig in werking getreden reglement. Hoeveel „beleid en kracht" daarvoor ook mag noodig zijn, van veel meer gewicht nog dunkt ons de vraag, niet hoe zijn de weigerachtigen te treffen ? maar „hoe zijn zij tenslotte te winnen ? " Zal dat een handhaving der wet, hoe „krachtig en beleidvol" ook, kunnen doen ?

In abstractis gesproken moet natuurlijk eene wet worden toegepast, zoo streng mogelijk zelfs ; anders heeft men geen wet noodig. Zij zegt eenvoudig : „sic volo, sic jubeol !" en verder geen nieuws. Thans, na den fatalen termijn van 1 Augustus, is er in het onderhavige geval ook wel niets anders mogelijk dan handhaven althans voorloopig. Nu de wet er eenmaal is en zoolang zij er is, mag voor niemand en niets op zij worden gegaan ! Maar het is juist dit, wat ons beangstigt en doet vragen : wordt langs dezen, bloot juridischen weg het doel wel bereikt ? Ja, geschiedt hier feitelijk met de simpele , handhaving" zonder meer wel „Recht" in den hoogsten zin ? Een weet is er voor de kwaden, niet waar ? Maar wij hebben hier, dunkt ons, toch met anderen dan enkel „kwaden" te doen. Geldt het hier niet voornamelijk een principieel verschil van opvatting ? Daar zullen onder de weigerenden „persé-onwilligen" zijn, halsstarrigen en koppigen, maar gelooft het: zij zijn verre in de minderheid. In elk geval : men mag niet allen over één kam scheren ! De meesten, ja, verre de meesten onder de weigerachtigen zijn blijkens hunne herhaalde getuigenissen niet onwillig mede de lasten te dragen ; alleen : zij willen het niet langs den thans ingeslagen weg. Zelfs mógen ze het niet „om des gewetens wil." Hunne bezwaren zijn ook niet van vandaag of gisteren, al kwamen die veelal ook eerst sinds kort tot uiting. Ze hebben er mee gekampt van den eersten dag af, dat de weg van het vigeerend reglement werd betreden. Noemt het „kortzichtig, onsociaal, uit den tijd", maar men kan tegenover dezulken niet volstaan met het nuchter parool : „betalen volgens artikel zooveel, of anders !" en het kriegele classikale lid, dat voetstampend en vingerdreigend alle aarzeling afwijst met het argument : „wij zullen ze wel !" maakt, dunkt ons, al een zeer poover figuur en toont den ernst der zaak niet te beseffen.

Wij kunnen ook in kerkelijke zaken, helaas niet buiten de jurisdictie, maar hoe noodig ook een wettelijke voorziening met name in de schreiende nooden der kerk mag zijn, o.i. blijkt juist hier thans weer eens on het allerduidelijkst, dat in een zóó ingrijpende en ernstige zaak als deze, alle juristery uit den booze is. Zelfs zóó zeer uit den booze, dat, wanneer morgen aan den dag door de recht­ bank, in laatster instantie : den Hoogen Raad, het goed-recht der Synode tot het in werking stellen van de nieuwe regeling werd vastgesteld, er tegenover de principiëel-weigerachtigen nog niets van bereikt. Integendeel : de ellende zou dan eerst recht beginnen ! Men zou zich aan het bevel der kerkelijke besturen, die nu eerst recht zouden „optreden", moeten onderwerpen, natuurlijk ! Maar eer het zoover kwam, zou het meerendeel van kerkeraadsleden en kerkvoogden al lang hebben bedankt, zonder eenige kans van ooit door anderen ter plaatse te worden vervangen. En dus : „het Classikaal bestuur doen wat des kerkeraads is" en „het Provinciaal College van Toezicht wat der kerkvoogdij is ? " Eilieve, wat zou in zulk eene verscheurde gemeente eenig , hooger bestuur" nog kunnen doen ? Wat anders dan het staatsrechterlijk gesanctioneerd middel toe te passen op den intusschen overleden patient ?

Men versta ons wel ! Schrijver dezes ziet in het thans ingevoerde reglement niets onrechtmatigs, noch iets ongeoorloofds hoegenaamd, ook al zou hij hier en daar een andere formuleering, zelfs een andere methode wenschen ; wat meer zegt : de inderdaad geniaal-gevonden regeling zou hem een schitterende oplossing lijken van de financiëele moeilijkheden, waar de kerk nu mede te worstelen heeft, wanneer n.l. de overgroote meerderheid er in meeging en de weigerachtigen niet dan onwilligen waren. Ja, dan zou ik zeggen : doorzetten ! doorzetten met alle kracht, coute que coute !'' Maar nu het blijkt, dat zoo heel vele, en onder hen juist de meest kapitaalkrachtige gemeenten, van wie het dus „komen moet !", er niet aan denken om mee te doen, is het zoeken naar een andere oplossing volstrekte eisch !

Zegt men: „buigen of barsten" zooals 't bloot-wettisch standpunt inhoudt, dan kunnen wij zonder meer gerustelijk voorspellen, dat slechts weinigen buigen zullen — en wat zal dat buigen dan nog zijn ? — en dat, ja ! de kerk „barst". En daar is het toch zeker niet om begonnen !

Wat wij dan moeten ?

Man aan man al onzen moreelen invloed aanwenden, opdat, hoe eer hoe beter, de voorgespiegelde „Buitengewone Synode" bijeenkome om de bezwaarden omstandig en eerlijk te liooren en samen te trachten eene oplossing te vinden, die zooveel mogelijk allen bevredigt !

Dat zal moeilijk zijn, het moeilijkste van alles ! maar de eenige weg om te , winnen. Wij zijn niet geroepen om te verderven, maar om te behouden !

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen