Staat en Maatschappij.

Beperking van de Onderwijsuitgaven.
Het was te verwachten dat, wanneer de regeering er toe overging om hare bezuinigingsplannen nader te ontwikkelen, het blijken zou dat vooral het Departement van Onderwijs een veer zou moeten laten.
Reeds de eenvoudige herinnering aan het feit, dat de uitgaven voor onderwijs sedert 1914 van 35 millioen stegen op 155 millioen voor 1923, alzoo met 340%, tegen stijging van het totaal begrootingscijfer met 185%, maakt den drang naar ingrijpende bezuiniging op dit Hoofdstuk niet vreemd.
Naar de regeering zich voorneemt zal de besparing op de onderwijs-uitgaven reeds voor het loopende jaar op 12'/2 millioen moeten worden gesteld.
Deze besparing zal kunnen worden verkregen :
Ie. door in de laagste twee klassen der lagere scholen de onderwijzers te vervangen door hulp-onderwijzeressen met een eenvoudig diploma en salaris van ƒ 1000.—a ƒ1300.—
2e. inkrimping van de opleiding, als gevolg van den onder Ie. genoemden maatregel ;
3e. bezuiniging op de kosten van het Uitgebreid Lager Onderwijs en concentratie van dat onderwijs ;
4e. beperking van het in den laatsten tijd uitermate sterk gegroeide Nijverheidsonderwijs, eensdeels door opheffing van het subsidie bij die scholen, welke niet in een dringende behoefte blijken te voorzien, anderzijds door verminidering van de exploitatiekosten, daar, waar dit zonder te groote schade Voor het onderwijs mogelijk is ; en
5e. reorganisatie en inkrimping van het schooltoezicht door wijziging van de leerplichtwet, waarbij worden geschrapt de bepalingen tot het tegengaan van het absolute schoolverzuim, die, na een werking van ruim 20 jaar, kunnen gemist worden.
Of de geheele geraamde bezuiniging van 12.5 millioen reeds dadelijk zal kunnen worden verkregen, zal nader uit de gewijzigde onderwijs-begrooting moeten blijken.
Loopt de becijfering tegen, dan zal er niets anders overblijven dan onmiddellijk een radicale wijziging van de grondslagen van de onderwijs wetgeving ter hand te nemen.
Een bedrag van mteer dan 150 millioen, alléén voor het Lager Onderwijs, gaat onze krachten te boven.

Een samentreffen.
Twee wereldgebeurtenissen hadden de vorige week plaats. De eerste, de dood van den RussisChen geweldenaar Lenin, de revolutionair, wiens hoogste begeerte het was om de Kerk des Heeren van de aarde te verbannen, en die, zoo daartegen verzet kwam, zijn tegenstander op de wreedste wijze vervolgde ; en de tweede, de intrede van het Socialisme in het Engelsche Kabinet.
Tusschen beide gebeurtenissen ligt een merkwaardig samentreffen.
Immers, toen Lenin in Rusland als de groote overwinnaar van het Czarisme optrad, juichten de Sociaal Democraten over het opgaan van het licht in het Oosten. Doch het duurde niet lang, of het Socialisme viel daar te pletter. En bet werd aan den lijve igevoeld welke harde meester die Bolsjewist voor den Socialist was.
Thans hebben in Engeland de Socialisten de leiding en weer gaan dte juichkreten langs den telegraafkabel, maar nu naar Londen. Het licht idaagt op het oogenblik uit het Westen.
Een nieuw begin.
Maar zal ook hier het einde niet den last dragen ?
Het zijn donkere dagen, waarin wij leven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen