Over Onderwijs en Opvoeding.

Eigen Scholenbond.
Er was ereis ....... Vul nu zelf maar verder in. Zoo begint zoo menig onschuldig verhaal, dat eindigt in een tragedie. Wil ik u ook zoo iets vertellen ? Neem dan de moeite het volgende te lezen.
Er was ereis op een dorp een man, een dominee nog wel. Die dominee betreurde het ten zeerste, dat er op dat dorp, dat zoo goed kerksch was, — de menschen dan, wel te verstaan — dat er op dat dorp geen Christelijke School was. Dominee sprak er over met broeders uit den Kerkeraad, ook met gemeenteleden uit dat kerksche dorp en 't gevolg was, dat men op een avond in de kerkeraadskamer bijeen kwam om over de stichting van een Christelijke School te spreken, 't Werd een zaak des gebeds, want veel moed had men er niet op. En een zaak des gebeds wordt een zaak des geloofs en het geloof wordt nooit beschaamd.
Zoo ging het ook hier. De school kwam er. Hoe ? Ja, daar praten we nog wel eens over ! En de kinderen kwamen er en ook het personeel om den leerlingen onderwijs te geven. Tot nog toe ging alles voorspoedig, als het maar geen tobben was geweest met het personeel. Waren het dan geen goede krachten ? Zeker wel, het waren beste menschen, bovensbest zelfs.
Men had geadverteerd en, gevraagd, naar personeel, Hervormd, van gereformeerde beginselen, want nietwaar, in de statuten stond, dat zij slechts lid konden worden, die instemden met den grondslag der Vereeniging. En dien grondslag vond men uitgedrukt in de volgende woorden : dat men den Bijbel erkende als Gods Woord, opgevat naar de Drie formulieren van Eenigheid. En 't spreekt vanzelf, het personeel moest ook daarmee instemmen. En toen waren er sollicitanten gekomen ; voor hoofd, voor onderwijzer en onderwijzeres, zeker, allen stemden in met de belijdenisschriften. Ze werden benoemd. Dwalen was nu toch onmogelijk. Maar men moest nog leeren, dat, wanneer twee hetzelfde zeggen, zij nog niet het zelfde bedoelen. In onzen tijd is iedereen Calvinist, zelfs prof. Cramer, als hij op reis is in Hongarije !
En in dat dorp, waar men toch zoo angstvallig nauwkeurig had gekeken naar een formuleering van een zuiveren, gereformeerden grondslag, kwam men bedrogen uit. De schakeeringen van wat gereformeerd is, speelden hen parten. Daar waren volbloed gezangenmenschen bij, (want die kunnen ook gereformeerd zijn) en men was in dat dorp vreeselijk anti-gezangenzingen. En toen had men de poppen aan het dansen. Men kon den schoolmorgen toch ook wel eens beginnen met het zingen van een gezang ! Het hoofd was wel wat voorzichtiger, raadde het af, maar er waren er onder het personeel, die zooiets kleinzielig vonden, en het zou zoo'n vaart niet loopen. En toen begon het gehaspel. Heete hoofden, oude harten. Strijd in de Schoolvereeniging, strijd in de gemeente. Er kwam nog veel meer bij ; o ja, veel meer ! En het gevolg was, dat de leerlingen, oeveel kennis ze ook opdeden, geen pvoedkundige leiding genoten. Al dat etwist en gehaspel leidde tot onderijning van 't 'gezag, nam weg den eeried en de school werd een paedagogiche wangestalte. Er ging geen kracht an uit. Er waren er onder het persoeel, die zich niet konden inleven in de sfeer van de godsdienstige gezindheid der bevolking. Ze wenden zich aan, alles te becritiseeren, alles was ziekelijk, enz. enz.
Omgekeerd kon men in de gemeente van dezulken niets verdragen. In alles, wat er op school verhandeld werd, zelfs in de onschuldigste dingen, zocht en zag men aanslagen op wat men noemde : „het erfgoed der vaderen." De onderwijzers vertrokken. Personen uit eigen kring en levensmilieu waren schaarsch, dus zocht men het bij de gescheiden Kerken. Maar ook dat viel tegen, omdat ook daar het levensmilieu andersoortig is dan bij de Herv. gereformeerden.
En nu
Willen we het verhaal nog verder vervolgen ? Er zijn nog vele variaties op hetzelfde thema.
Wij zitten in de knel. Als eerste eisch van vruchtdragenden arbeid op onze Christelijke Scholen, is het noodig dat ouders en onderwijzers elkander verstaan en waardeeren. En dat kan nooit, als men ten opzichte van de godsdienstige overtuiging kritisch tegenover elkaar staat.
Excessen, zooals hierboven beschreven, worden voorkomen als men weet, dat men niet alleen in hoofdzaak, maar ook in de opvatting van meer ondergeschikte zaken, het met elkaar eens is; Ik weet wel, verschillen zullen blijven bestaan, zelfs onder broeders van hetzelfde huis. De Heere God, de Almachtige Schepper, heeft ieder menschenkind begiftigd met een eigen temperament, dat in zijn ontplooiing verschilt met dat van andere menschenkinderen. Maar toch, de ontwikkeling van het kerkelijk leven in onze Hervormde Kerk heeft zich dermate afgeteekend, dat ieder nu wel zoowat weet, waar hij bij hoort.
Daarom moet het komen tot een Scholenbond van onze Herv. gereformeerde menschen. Een Bond, die zoowel de besturen als de onderwijzers omvat. Deze Bond zou dan niet staan tegenover, naast de bestaande organisaties, maar zou omvatten kunnen scholen, aangesloten zoowel bij Chr. Nat. als Chr. Volksonderwijs. Dus een Bond binnen het bestek der bestaande organisaties, een hulpcentrale voor onze Herv. Gereformeerde Schoolbesturen en onderwijzers. Ook blijve de mogelijkheid van aansluiting voor gemengde scholen open, om welke reden en op welke wijze, hopen we in een volgend artikel aan te toonen.
De taak van dien Bond ? Wie de kunst verstaat van tusschen de regels te lezen, kan reeds zijn conclusies trekken. We hopen er evenwel nog wel in den breede op in te gaan.
Uw werk, die dit leest is vast, steun deze actie persoonlijk. Ze is een deel, een stuk van het werk van den Gereformeerden Bond.

G.

S.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen