Rondom de Leestafel

Bij de Uitgevers-Maatschappij J. B. Wolters te Groningen—Den Haag is de derde druk verschenen — nu in volksuitgave — van „In Zweden", door Jan Ligthart. Wie iets van Jan Ligthart gelezen heeft, weet dat hij mooi over allerlei betreffende school, onderwijs en opvoeding weet te schrijven; en dit keurige boekje In Zweden bewijst dat bij vernieuwing, 't Is geschreven nadat hij een reis naar Zweden gemaakt had om daar scholen te bezoeken en over onderwijs en opvoeding lezingen te houden ; en dat hij met genoegen daar in Zweden geweest is, bewijst dit boek duidelijk. Wat heeft hij overal z'n oogen en ooren den kost gegeven ! Wat heeft hij mooie dingen gezien en gehoord; wat weet hij ook vaak critiek te oefenen en een beteren weg aan te geven, soms met een enkel woord. Een volbloed scboolmeester is hier aan 't woord, maar dan een kindervriend, een, die de school, het onderwijs, zoo hartelijk lief heeft, er heelemaal voor leeft. Dadelijk pakt het boek, door de beschrijving van de zeereis. Wat bezit Jan Ligthart de gave om de dingen levendig en mooi te schilderen en te beschrijven, 't Is woord en beeld tegelijk. Vol van zulke echt vroolijke, geestige opmerkingen. En dan z'n aankomst in 't land dat „in de verte zoo ongastvrij en ontoegankelijk" lijkt, maar waar hem en zijn vrouw — want zij waren samen gegaan — een zoo vriendelijke ontvangst werd bereid. Allerlei menschen, rectoren, leerareri, onderwijzers en onderwijzeressen passeeren dan de revue, met theeavondjes, maar vooral met de lezingen, samenkomsten en gesprekken die gehouden zijn ; met al de scholen die bezocht werden. We zien de deuren open gaan, we zien hoe de gang van de school er uitziet, we zien hoe de kinderen opstaan als de gasten binnenkomen, we zien handenarbeid, boetseeren, klei-en papierwerk. Levendig wordt alles geteekend, aanschouwelijk voorgesteld. En dat mooie — een der mooiste boeken van Jan Ligthart — is nu, keurig gebonden in 3den druk verschenen en voor den luttelen prijs van ƒ 1-50 te verkrijgen. Laten allen die iets met de school en met het onderwijs hebben uit te staan, dit boekje toch vooral lezen !

Bij de Hollandia-drukkerij te Baarn is een brochure verschenen geschreven door ds. J. J. Stam, die als predikant te Amsterdam werkt, over het IJ, getiteld : „Het Evangelie en de groote-stadsmensch." Deze brochure is bet tweede no. van de eerste serie geschriften, uitgegeven vanwege de Studie-commissie der Ethische Vereeniging. We weten nu tegelijk waar dit geschrift vandaan komt. Uit den kring der Ethischen. Maar dat hindert niet. Laat men daar maar meer van dergelijke studies geven ; we kunnen ons allen dan oriënteeren en bezinnen wat er in deze te doen is, waarbij de gereformeerde natuurlijk telkens de dingen anders zal aanvoelen en anders zal zeggen dan de ethische, maar waardoor de dingen dan toch onder onze aandacht worden gebracht ; die dingen die er zijn en waar van wij ons zoo maar, zonder meer, niet kunnen en niet mogen afmaken. Op uitnemende wijze wordt door ds. Stam de groote-stadsmensch, waarmee vooral de groote-stadsarbeider bedoeld wordt, geteekend in zijn werk, in fabriek, op straat, op kantoor ; met beschrijving van levenswijze, woningtoestanden, uithuizigheid, jacht naar vermalelijkheden enz. Waarbij men veelal de Kerk verloren heeft, van de religie is vervreemd en niets anders bedenkt dan de dingen, die beneden zijn. Wat moet, wat kan de Kerk nu in de groote stad doen? De massa is zoo groot, de toestanden zijn zoo verward, de Kerk heeft zoo weinig werkkrachten, de indeeling der groote stadsgemeente is dikwijls zoo onpractisch. Wat is hier te doen om den groote-stadsmensch weer met het Evangelie, weer met de Kerk in aanraking te brengen ? Onderscheidene dingen zijn en worden genoemd : straatprediking, tentzending. Ook andere middelen worden aangeprezen, o.a. parochievorming. Dat de beginselkwestie hierbij weggedacht wordt, vinden we geen aanbeveling. En daarin zit eigenlijk weer de grondfout van deze brochure. Dat de Kerk zelve zoo in-treurig Gods Woord — want daarom gaat het ten slotte — losgelaten heeft, wordt niet genoemd. En hoe zal er licht uitstralen, als het licht van den kandelaar genomen wordt ? Hoe zal men zich tot den strijd opmaken, als de bazuin een onzeker geluid geeft ? Hoe zal men komen, als er niet gepredikt wordt het Woord des Heeren, dat spreekt van Hem, Die gezegd heeft : Komt allen tot Mij, die vermoeid en belast zijt, en Ik zal u ruste geven" ?
Ds. Stam roert het even aan, dat de groote-stadsmensch veel minder persoonlijkheid is dan de buitenmensch ; dat hij vatbaar is voor autoritair optreden — om dan te zeggen, dat hier de reden ligt waarom in doorsnee de Gereformeerden en Confessioneelen méér menschen uit 't volk hebben dan de ethischen. Wart hem blijkbaar, niet tot vreugd is. De groote-stadsmensch heeft niet noodig een juist geformuleerde waarheid, geen abstracte religieuse leer, maar een religieuse Alpenwereld, die „grosz und ewig zu ihm hernieder schaut und doch gütig und freundlich ihn in ihren Schosz aufnimmt."
Wordt de Gereformeerde prediking hier niet veel te veel — niet alleen voor de Hervormde Kerk, maar ook voor de Geref. Kerken en de Chr. Ger. Kerk — als „juist geformuleerde waarheid en abstracte religieuse leer" afgemaakt. Waarbij dan later nog gezegd wordt : „dat ook de Kerk die het Evangelie verkondigt het aandurve om al dat ambtelijk gedoe en wat daarmee annex is, los te laten."
Er staat veel goeds in deze brochure. Ja : „'t Evangelie en de groote-stadsmensch — 't schijnt of ze elkaar hoe langer hoe meer kwijt raken." En ver­der : „'t Is wel benauwend om in de groote stad te werken."

Maar — de Kerk heeft als eerste roeping zich zelf naar Gods Woord te voegen, bij Gods Woord te leven, door Gods Geest te wandelen. En véél, véél mooier dan 't mooiste geknutsel van menschen, is 't geen de Heere Zelf in Zijn Woord heeft gegeven, in Zijn Zoon heeft geopenbaard en door Zijn Geest wil heiligen aan de harten van een arm, in zichzelf gansch verloren zondaarsvolk. Om in en door de prediking Sion te vergaderen en te troosten, de wereld dragend en sparend en zégenend om Christus' wil en om de wille der uitverkorenen.
Kerk des Heeren in Nederland, waak op, waak op en wees door Gods Geest een getrouwe getuige van Jezus Christus, den eerstgeborene uit de dooden, door Wien God alles tot één vergaderen zal, wat in den hemel is en wat op aarde is. (Col. 1).

Goede Vrienden, een serie (van zes) leesboeken voor de hoogere klassen van het Christelijk lager onderwijs, door Willem de Mérode, geillustreerd door J. H. Isings Jr. en Johan Dijkstra, uitgave van J. B. Wolters te Groningen. Dit zijn geheel nieuwe leesboeken naast de bestaande als „Leven", „Bloei" enz. Niet minder mooi en degelijk. Een verzameling van proza en poëzie waaraan veel zorg is besteed ; van de ouderen en van de jongeren vinden we hier mooie stukken saamvergaderd; alles keurig met teekeningen opgesierd en verduidelijkt, werk van Isings (in het 1ste en 2de deeltje) en van J. Dijkstra (in de deeltjes 3—6). Onze Christelijke Scholen zijn weer een stel keurige leesboekjes rijker geworden !

Bij den uitgever W. Kirchner te Amsterdam is een onveranderde herdruk verschenen van een boekje, dat reeds dateert uit 1881 en dat handelt over het tooneel en den christen. De oorzaak van dit weer opnieuw uitgeven van dit geschrift ligt in het feit, dat allerwegen aandacht trok, n.l. dat studenten van de Vrije Universiteit in de stille week vóór Paschen een tooneeluitvoering hebben gegeven in de stadsschouwburg te Amsterdam. Daarover is veel geschreven. „Het kraakt" in de kringen van de Vrije Universiteit. En nu heeft de heer Kirchner gedacht, dat het een geschikt moment is om het geschrift van ds. G. Tophel, predikant te Geneve : „Behoort een christen in de komedie ? " weer opnieuw uit te geven, opdat men bij vernieuwhig lezen kan, hoe vermaningen voor den christen om toch niet naar de komedie te gaan, van alle kanten tot ons komen. Het geschrift, ons hier aangeboden, leent zich voor verspreiding zeer goed en het is van niet weinig beteekenis, dat dr. A. Kuyper Sr. in 1881 voor dit boekje, toen het voor het eerst in het Hollandsch vertaald werd uitgegeven, een inleidend en aanbevelend woord heeft geschreven. De komediedeur mag voor ons christenvolk niet opengestooten worden. De grendel moet er op. Bij 't „Publiek Vermaak" moet de belijder van Christus' Naam de grootste voorzichtigheid gebruiken en het woord van den predikant uit Genève — waarlijk geen Calvinist — kan daar mee toe opwekken. Wij nemen het woord van dr. Kuyper over : zegene de Heere dit boekje. Hij, Die niet in 't „doen spelen of zien spelen" van rollen een welbehagen heeft, maar daarin, dat wij in het werkelijke leven wandelen zullen voor Zijn aangezicht in oprechtheid.
Het boekje bestaat uit drie pleidooien tegen het tooneel en een breed aanhangsel, waarin allerlei bedenkingen die tegen deze pleidooien worden ingebracht dan nog eens onder het mes genomen worden.
Hier is een geschrift, dat waardiglijk het tooneel, het bolwerk der wereldschgezindheid, aanvalt, waarom wij het in veler handen zouden wenschen te zien.
De uitgever verzorgde dit boekje keurig.

Bij de bekende uitgevers Buurman & De Kier te Leiden zijn weer twee boekjes verschenen, die wij ter lezing aan ons Gereformeerde volk gaarne aanbevelen. Het is : „De Geestelijke Strijd" en de Geestelijke Vergenoeging", tien predikatiën door Andrew Gray, in leven Dienaar des Woords te Glasgow in Schotland, en „Een Leidsman tot Christus, of hoe men zielen moet besturen, die werkzaam zijn tot bekeering", samengesteld tot hulp van jonge predikanten en ook dienstig voor particuliere christenen, die naar den weg naar Sion vragen, door dr Salomo Stoddard, herder der gemeente te Northampton.
Beide werkjes, waarvan de breede titel-omschrijving genoeg zegt, zijn uit 't Engelsch vertaald door den heer C. B. van Woerden te Zeist.
Geve de Heere ook door deze boekjes nog velerlei genade en vertroosting aan de reizigers naar Sion.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen