De Theosophie.

De Theosophie
111
De superstitie is de bastaardvorm der echte religie. Het bijgeloof, zoo schrijft Prof. Bavinck terecht is de caricatuur van het geloof. „De hedendaagsche verschijnselen van spiritisme, theosophie, telepathie, magnetisme, hypnotisme enz. strekken hiervan ten bewijze en toonen misschien aan, dat er in de zoogenaamde nachtzijde van de menschelijke natuur krachten verscholen liggen, welke een meer onmiddellijk rapport bewerken kunnen met eene bovenzinnelijke wereld en in elk geval het geloof aan zoodanig rapport, zonder de hypothese van opzettelijk bedrog enz. genoegzaam kunnen verklaren." 1)
Wat „de Geheime Leer" betreft der Theosophie, daarover worden wij volledig ingelicht door de „Secret Dotrine" van Mevr. Blavatsky. Het is haar grootst letterkundig werk en verscheen in 1888 en lokte evenals de „Isis Unveiled" veel critiek uit.
De ruimte in een weekblad laat niet toe eene uiteenzetting te geven van de Theosophie in haar geheelen omvang. Op de beide voornaamste leerstellingen der Theosophie wensch ik de aandacht te bepalen n.l. op de Reïncarnatie en op Karma.
Om den Theosophen geen onrecht te doen, wensch ik den Heer Joseph H. Fussell het woord te geven:
Reïncarnatie „Dit is de leer, dat de mensch vele levens op aarde doorleeft, altijd in menschelijken vorm, dat de ziel nimmer teruggaat om in diervormen te wonen. Ieder leven is het uitvloeisel van de voorafgaande levens. In deze leering wordt heden ten dage door de groote meerderheid van het menschdom geloofd. Tot het midden der zesde eeuw na Christus werd ze door vele der eerste Kerkvaders aangehangen en onderwezen 2). Op het Concilie van Konstantinopel in 535 na Christus werd de leer van het voortbestaan der zielen tot eene ketterij verklaard. Men kon echter aantoonen, dat Jezus 3) en de Leeraren aller groote godsdiensten deze leer hebben onderwezen.
Karma. De leer, dat alle leven door wet wordt bestuurd, dat elk gevolg het uitvloei­sel eener voorafgaande oorzaak is. Deze wet is universeel. Zij is niet alleen werkzaam, zooals de wetenschap erkent, op stoffelijk gebied, doch evenzeer op verstandelijk, zedelijk en geestelijk gebied. Zij is de wet der ethische causaliteit genoemd. Jezus doelde er op, toen hij zeide: „Leest men ook druiven van doornen of vijgen van distelen? " en Paulus door te verklaren: „Zoo wat de mensch zaait, dat zal hij maaien" 4).
Leerrijk is wat Dr. van Nes ons van Karma zegt: „De wet van Karma is niets anders dan de wet van oorzaak en gevolg, de rechtvaardige vergelding, zooals zij in den loop der dingen vanzelf ligt opgesloten met de noodzakelijkheid eener natuurwet. De Karma zelf is iets blijvends, dat een reëel bestaan heeft; zij is het saldo des levens, dat overgeboekt wordt op de nieuwe rekening. Het woord van Paulus: „Zoo wat de mensch zaait, dat zal hij ook maaien" wordt door de theosofen met voorliefde aangehaald. Het is hun grondregel, dien zij voorstellen als de oplossing voor de vragen van onzen tijd omtrent erfelijkheid en belast zijn, daarmede brengen zij in verband zoowel het persoonlijk karakter als de uitwendige levensomstandigheden van den mensch, die volgens hun leer feitelijk zelf de ouders kiest, waaruit hij zal geboren worden, met dien verstande evenwel, dat de keuze al wederom bepaald wordt door zijn eigen vorige ontwikkeling, als haar noodzakelijk gevolg". 5)
En om ten slotte een woord van een Theosooph te citeeren: ,,De onsterfelijke Ego in ieder mensch zal erkend worden en dan zal de scheidsmuur tusschen godsdienst en wetenschap voor goed zijn weggevallen om nooit weer te worden opgericht tot onderdrukking der menschelijke ziel" 6).

1) Dr. H. Bavinck, Geref. Dogmatiek - I blz. 339.
2) De Prae-existentie der ziel door Origenes.
3) Onjuist
4) De Theos. Beweging blz. 40.
5) De Nieuwe Mystiek, blz. 40 en blz. 41.
6) Pro en Contra, artikel Pro blz. 12.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen