Leestafel.

Van het prachtwerk Wonderen der Oudheid zijn nu 8 afleveringen verschenen waarmee het eerste deel compleet is. De laatste, aflevering, ons zoo juist tóegezonden, is een van de mooiste. Prachtige platen met godentempels, het beeld van Zeus te Olympia, mummiekisten bij de oude Egyptenaren in gebruik, hoe de mummie van een pharao voor de graflegging in gereedheid gebracht werd, de steden Babylon, Pergamus, enz. De Uitgevers-Maatschappij „Elsevier" te Amsterdam legt eer in met dit kunstwerk. Losse banden, ontwerp van Anton van der Valk, zijn te verkrijgen a ƒ 1.40. Het geheele werk bestaat uit 3 deelen in 24 afleveringen.
De Uitgevers H. Veenman en Zonen te Wageningen zonden ons ter recensie een boekje waarin als No. 1 voorkomt „Schets van de Geschiedenis der Reorganisatiebeweging in de Nederlandsche Hervormde Kerk" van Ds. C. A. Lingbeek, overdruk van hetgeen in „de Geref. Kerk" is te lezen geweest, en als No. 2: „De geestelijke achtergrond van den strijd om Kerkherstel".
Door Ds. Lingbeek worden allerlei historische bizonderheden gegeven in zake de reorganisatie-beweging en de pogingen tot Kerkherstel; welke historische schets verdeeld is in twee hoofdstukken. Hoofdstuk 1 „De verschillende wegen, die zijn voorgeslagen om te komen tot Kerkherstel" n.l. de juridische weg, die onafscheidelijk verbonden is met den naam van G , r o e n v a n P r i n s t e r e r, en de medische-weg van Da Costa, Chantepie de la Saussaye. Daarna wordt dan gehandeld over Dr. Kuyper. Prof. Gunning, Dr. Hoedemaker, om in 't licht te stellen, hoe Hoedemaker de reorganisatie-eisch gesteld heeft, „de oplossing van het groote raadsel, waarvoor men zoo lang gestaan had" (blz. 24). „De oude belijdenis moest uitgangspunt blijven bij alle verdere besprekingen. En Hoedemaker was niet bevreesd, dat de komende kerkelijke vergaderingen er wel eens toe konden overgaan om op gevaarlijke wijze te morrelen aan de belijdenis en in de belijdenis veranderingen aan te brengen. Wanneer de schoolmeester op het bord een wiskundige figuur, een driehoek of vierhoek, heeft geteekend en hij stelt den leerling voor 5e taak om de lijnen verder door te trekken, dan is die jongen aan de gegeven figuur gebonden. Hij kan van een driehoek geen cirkel maken. Zoo zal de komende kerkelijke vergadering niet anders kunnen doen dan lijnen der oude belijdenis doortrekken", (blz. 25—26). Die Reorganisatie-beweging is „eenigszins in de modder geloopen" (blz. 27).
In hoofdstuk II wordt een beschrijving gegeven van de pogingen om te komen tot reorganisatie waarbij worden vermeld de adressen van Ds. Moorrees e.a. van de „Zeven Haagsche Heeren", de adresbeweging van 1848, het nieuwe regl. van 1852, de kwestie Ds. Zaalberg, de reorganisatieplannen van 1884—'85; Hoedemaker en Gunning (1901), Dr. Vos „de man, die het heeft aangedurfd, om Dr. Kuyper en de zijnen te schorsen" (blz. 76) die optrad „zelfs als de verdediger van de Synodale organisatie" (blz. 77), wat zich zielkundig wel laat verklaren — zegt Ds. Lingbeek — want „de man, die met de Reglementen in de hand een Kuyper van het terrein der Kerk had weten af te dringen, was daardoor van zelf ook met die Reglementen meer verzoend geraakt". Wat al niet „van zelf" gaat! Intusschen was Dr. Vos een man „die gaarne zijn oogen uitgegraven had voor de Herv. Kerk" (blz. 78), maar die „de tegenwoordige Bestuursinrichting van onze Kerk niet verklaard heeft te houden voor onwettig in haar oorsprong, onbijbelsch in haar karakter, onnatuurlijk in haar wezen enz.", zooals hij zelf nadrukkelijk aan de Synode schreef (blz. 80). Na over de adressen Gunning—Hoedemaker—Vos gesproken te hebben, komen de adressen uit de jaren 1903—'05 aan de orde, met het concept van een gewijzigd Algem. Regl. van de heeren Slotemaker de Bruine en Blanson— Henkemans enz. Dan volgen de jaren 1906-'07 met het voorstel „Groote Synode" van Dr. Vos en „Dubbele Synode van Ds. Schrieke (er zou zijn 1° een bijzondere Synode van 19 leden, die de rechtspraak zou oefenen én de reglementen vaststellen en 2. eene algemeene Synode van 90 leden (uit elke Classis een predikant en een ouderling) welke laatste de kerkelijke belangen zou bespreken, den Wetgevenden arbeid der Bijz. Synode zou beoordeelen en de eindstemming zou hebben over al de door de Bijz. Synode aangenomen voorstellen).
In de periode 1910—1914 komen weer nieuwe voorstellen o.a. van Dr. Los en een „Modus Vivendi" ontworpen door de zes Utrechtsche professoren, ook het adres Lütge, gesteund door 233 kerkeraden inzake de proponentsformule enz. Ook van de jaren 1916—'17 wordt een en ander vermeld, ook dat de „modus vivendi" werd opgeborgen (blz. 107). Nieuwe voorstellen kwamen in de periode 1918—'24 o.a. een voorstel der filiaal-gemeenten, een voorstel „Groote Synode" en een voorstel van „het Convent". Veel is hier verwerkt. Het is een boekje om te bewaren, om telkens op te slaan. Om het te lezen, met verzuchtingen „mijn ziel is als de zee" (W. Kloos), met nabetrachtingen ook over de geschiedenis van Sisyphus, uit de Grieksche mythologie ons bekend, die gedoemd was altoos door een zwaren steen op te wentelen tegen een hoogen berg; welke steen, boven gebracht, altoos opnieuw naar beneden viel, zoodat Sisyphus van nieuws aan kon beginnen.
Het referaat van Dr. J. Ch. Kromsigt laat den geestelijken achtergrond van den strijd om Kerkherstel ons zien; waarbij hij betoogt, dat als het ons om Christus mag gaan, wij ten opzichte van de inrichting van Christus' Kerk niet onverschillig mogen zijn en wij ons in den. strijd om Kerkherstel moeten begeven om Christus' wil. Het referaat gaat langs deze lijnen : 1. Wij willen niet dienst der letter; 2. Wij willen niet het drijven van een Geest, die het Woord onttroont en voor zich de eere neemt, die hij Christus ontrooft. 3. Wij willen niet een Geest, diee het verzoenend bloed des kruises veracht. 4. Wij willen dienst des Woords, dienst van Christus den gekruisigde, door den H. Geest en wij willen onze Kerk desovereenkomstig zien gereorganiseerd.
Het boekje is eenvoudig — héél eenvoudig — doch netjes uitgegeven en is voor 60 cent te verkrijgen.  Laten ouderen dit boekje koopen, om alles, wat zij meegemaakt hebben, nog eens voor hun geest te laten voorbijgaan en laten jongeren het lezen om zich op dit terrein van den gang van zaken op de hoogte te stellen. Vooral ook om de geestelijke motieven beter te leeren verstaan en het bedoelen in deze beter te leeren begrijpen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen