Uit het kerkelijk leven.

Een echte knoeiboel.
Heel vriendelijk klinkt zoo'n opschrift niet. Maar de zaak waarover het gaat, is er ook naar! In Friesland spant het den laatsten tijd geweldig, omdat de vrijzinnigen en de orthodoxen op enkele Classicale Vergaderingen — Franeker en Heerenveen met name — tamelijk wel even sterk zijn (in het aantal afgevaardigden) waarbij het reeds meer dan ééns gebleken is, dat het van één stem kan afhangen; niet alleen of Rechts of Links de meerderheid zal hebben in het Classicaal Bestuur, maar zelfs in het Provinciaal Kerkbestuur; wat dan ten slotte weer beslist over de samenstelling van de Synode. Zoo is onlangs de vrijzinnige generaal dr. Niemeyer van Bolsward, door Frieslands omzwenken naar links, in de Synode gekomen!
Ook dit jaar zou het spannen. Niet in Leeuwarden, want daar is de meerderheid vrijzinnig; ook niet in Dokkum, want daar is de meerderheid orthodox. Maar in Franeker en Heerenveen, daar scheelt het maar een haar; 't is daar een dubbeltje op z'n kant. Franeker was mis dit jaar. Er waren 43 predikanten en 50 ouderlingen en door links werden uit gebracht 47 stemmen, door rechts 46 stemmen, zoodat de benoemingen in vrijzinnigen geest uitvielen.
In de classis Heerenveen zou het ook spannen; en hoe zou daar de uitkomst wezen? De vrijzinnigen hadden de neuzen geteld en zagen, dat ze één mannetje te kort kwamen! Dat zou geweldig jammer zijn, want er moest dit jaar door Heerenveen óók een ouderling-lid van 't Provinciaal Kerkbestuur gekozen worden. En werd dat een orthodox man, dan zou 1 Januari, 1926 het Provinciaal Kerkbestuur van Friesland weer van vrijzinnig orthodox worden. Liet men dus alles zóó passeeren, dan was het voor de modernen verloren; in de classis, in de provincie, zelfs in de Synode.
Toen kwam men op een idee! De moderne gemeente Bakkeveen was vacant. Daar kon dus nog een modern dominé in de classis bijkomen. Als nu Bakkeveen maar wilde bijten; als een dominé dan maar een, twee, drie het beroep aannam; wie weet .....
In Bakkeveen was geen lijst van stemgerechtigde lidmaten, geen geldig plaatselijk reglement en geen behoorlijke ligger van het predikantstractement. Maar, zoo dacht men, er zijn wel dingen in de wereld die erger zijn dan deze! En Bakkeveen wou en zou beroepen! Een dominé, die wel beroepen wilde worden, was er. Ds. Noest van Metslawier was de man. Een vergadering wordt belegd te Bakkeveen waar slechts 12 leden van de 45 stemgerechtigde lidmaten aanwezig waren. Dat was natuurlijk niet in orde, om dan toch maar door te werken. Maar de tijd drong. En men beriep ds. Noest. Die nam het een, twee, drie aan. En omdat er geen dag te verliezen was, zou ds. Noest, den Zondag vóór de Classicale Vergadering 's morgens afscheid nemen van Metslawier en nog dien zelfden dag bevestigd worden en intree doen te Bakkeveen!!! Dan kon hij Woensdag 24 Juni als predikant van Bakkeveen naar de Classicale Vergadering van Heerenveen, om daar mee te stemmen en de zaak was voor de modernen gered!
Maar helaas! keurde het Classicaal Bestuur het beroep niet goed. Zulk een knoeiboel kan men toch maar niet laten passeeren? En telegrafisch moest afscheid en intree worden afbesteld! Zoo kwam het nu, dat op de Classicale Vergadering van Heerenveen 44 rechtzinnigen en 43 vrijziinnigen aanwezig waren; waardoor alle stemmingen, ook voor een ouderling-lid in het Provinciaal Kerkbestuur, in het voordeel van rechts uitvielen. Dit is van de grootste beteekenis, allereerst voor Friesland, maar evengoed voor heel het land. Want 1 Januari 1926 zullen weer drie rechtsche leden hun intrede doen in het Classicaal Bestuur van Heerenveen, en tevens zal inplaats van den vrijzinnigen ouderling voor Franeker een rechtzinnigen ouderling voor Heerenveen met 1 Januari a.s. zitting nemen in het Provinciaal Kerkbestuur (de heer H. M. Tromp, oud-ouderling te Sneek).
Van 1926—1929 zal dus het Provinciaal Kerkbestuur van Friesland, weer rechts zijn. Want Sneek en Dokkum, die beide ook een predikant afvaardigen, zijn rechts, zoodat voor drie jaren nu de vrijzinnige kansen in Friesland verkeken zijn.
Ook voor de Synode is de Heerenveensche overwinning van beteekenis — zegt het „Herv. Zondagsblad", waaraan we bovenstaande bizonderheden ontleenen - want ds. Zoete van de Lemmer, wiens Synodaal mandaat eindigt op 21 Juli 1926, zal, waar de benoeming van Synode-leden plaats vindt in de voorjaarsvergadering van de Prov, Kerkbesturen, nu, bij een rechtsche meerderheid, kunnen blijven. Althans zal bij eventuëele niet herbenoeming van ds. Zoete, wijl hij geen lid is van het Provinciaal Kerkbestuur, een rechtsche afgevaardigde gekozen kunnen worden. En in 1927 zal bij aftreding van dr, Niemeyer, als dan een ouderling zal moeten gekozen worden als afgevaardigde naar de Synode, óók een rechtsche worden benoemd.
„Er is dus" — zoo eindigt het „Herv. Zondagsblad" — „een streep gehaald door de vrijzinnige rekening in Friesland. Friesland is voor drie jaren weer rechts en zal, "hoe 't ook loopt, het mandaat van den generaal der vrijzinnigen, dr. Niemeyer, in 1927 wel niet hernieuwen".

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen