Staat en Maatschappij.

Politiek gedoe.
Wij hebben gedurende de geheele verkiezingscampagne ons met opzet onthouden van elke actie tegen de Christelijk Historischen, alhoewel we nu en dan wel eens geprikkeld werden om ons standpunt tegenover deze groep nader uiteen te zetten. De bestrijding, welke de Christelijk Historischen van de zijde van de Hervormde Staatspartij ondervonden, was voor ons oorzaak om de klove tusschen de eerstgenoemden en ons niet noodeloos te verbreeden. Toch hebben de Christelijk Historischen zich niet ontzien om op het laatste oogenblik den Antirevolutionairen op minder faire wijze stemmen uit Hervormde kringen op de Veluwe te ontfutselen, zonder dat ten aanzien van deze handelwijze tegenspraak of protest nog mogelijk was. Zoo verscheen in het Alg. Nieuws en Advertentieblad voor Nijkerk en omstreken een advertentie van den navolgenden inhoud:
Hervormde Kiezers,
Wenscht ge, dat de Hervormde Kerk, welke nog een plaats inneemt in ons volksleven als geen andere, die de worsteling der eeuwen heeft getrotseerd, en welke God de Heere nog kennelijk wil gebruiken tot uitbreiding van Zijn Koninkrijk;
Wenscht ge, dat de Vaderlandsche Kerk, die ge liefhebt, zal blijven, zoo mogelijk onder anderen bestuursvorm;
Wenscht ge, dat geen afscheiding wordt bevorderd, door losmaking van het verband tusschen onze Hervormde Kerk en den Staat, waarop van Antirevolutionaire zijde met kracht wordt gewerkt;
Stemt dan op den Christelijk Historischen candidaat
Mr. J. SCHOKKING,
die door woord en daad de belangen van Kerk en Staat op uitnemende wijze weet te verdedigen.
Wie waren nu de onderteekenaars van deze advertentie? Men mocht verwachten, dat het mannen waren uit een of ander kerkelijk college. Immers men spreekt telkens van onze Hervormde Kerk. Doch dezen schreven de aanbeveling niet. De advertentie ging uit van „Het Bestuur van den Kamerkring Arnhem der Christelijk Historische Unie".
Nu heeft ons niet in de eerste plaats gefrappeerd het vermengen, zooals in de advertentie geschiedt, van Staat en Kerk of het dienstbaar maken van de Overheid aan eenig kerkelijk belang, wat vierkant in strijd zou zijn met de letter en den geest van de Grondwet, maar veel meer gaat ons verzet tegen den inhoud van de advertentie zelf. Die advertentie is onwaar. Er wordt in de aanbeveling in uitzicht gesteld of gezinspeeld op een anderen bestuursvorm, terwijl men heel goed weet, dat de Overheid aan zulk een reorganisatie der Kerk niet denkt en al zou ze het willen, niet vermag aan den bestuursvorm iets te veranderen. Maar dan ook de Antirevolutionaire partij, die het op vernietiging of afscheiding zou gemunt hebben. Kan het bedrieglijker? En dan schrijft men zoo iets, wetende dat een groot deel van de lijst van de Christelijk Historischen bestaat uit mannen, die vijandig staan tegenover de belijdenis van de Vaderlandsche Kerk.
Wij betreuren zulk geschrijf, dat als eenig doel heeft de Christelijk Historische Kamerfractie te versterken ten koste van de Antirevolutionaire Kamerclub. Maar ook spreken we er onze teleurstelling over uit, dat bij vele Herv. Gereformeerden nog niet de oogen open zijn voor dergelijk politiek gedoe.

Terreur
Welke mentaliteit bij de Sociaal Democraten bestaat, nu zij bij de verkiezingen in stemmencijfer zoo belangrijk omhoog gingen, blijkt uit een correspondentie in „Het Volk" van 11 Juli. Daarin wordt gesproken over een Kabinetsformatie onder leiding van Minister Colijn. Dit zou voor het Nederlandsche volk en de democratie een beleediging zijn. En als dat gevaar (!) dreigt, zoo wordt in „Het Volk" geoordeeld, dan zal de Sociaal Democratische Arbeiderspartij moeten overwegen of ze niet met man en macht tegen deze wandaad zal protesteeren.
Een beleediging! Een wandaad! Een slag in het aangezicht! Zoo beschouwt „Het Volk" een Kabinet, dat door den heer Colijn zou worden geformeerd. Maar het Socialistisch orgaan gaat nog verder. Het spreekt van „een hoon voor alle partijen, wanneer de tegenwoordige Minister van Financiën een leidende positie in het nieuwe Ministerie zou krijgen". Zoo oreert nu niet de een of andere onverantwoordelijke revolutionair, maar de bezadigde leider van de Socialisten, de heer Schaper. Welke kwalificaties zou men dan niet te hooren krijgen, wanneer een der meer fanatieke socialisten in de correspondentie aan het woord ware geweest? Men weet dus, wat ons land te wachten staat als eens aan den heer Colijn de Kabinetsformatie zou worden opgedragen en deze in zijn opdracht slaagde. Eindelijk voegt de heer Schaper aan het slot van zijne opmerkingen nog dit toe: Wij roepen al onze militante mannen en vrouwen toe: weest paraat, houdt u gereed.
Men is dus gewaarschuwd voor wat ons volk te wachten staat. En zoo iets wordt in uitzicht gesteld, terwijl nog maar een vierde deel der kiezers revolutionair heeft gestemd. Ook de revolutionairen bij ons deinzen voor de terreur niet terug.
Een zegen voor ons onderwijs.
De uitslag van de Kamerverkiezing, waarbij 42 leden links uit de bus zijn gekomen en 54 coalitie-candidaten rechts, benevens 1 Roomsche en 3 Protestantsohe leden, die zeker niet Unks zijn, is ook voor ons onderwijs een zegen te achten. Wij zijn toch voorstanders van „de school aan die ouders", van „de vrije school voor heel de natie". En als links de meerderheid had verkregen, zou het er voor onze scholen met den Bijbel niet zoo mooi hebben uitgezien.
Links leeft men uit de heidensche gedachte. dat het kind Staatskind is, dat de eenling maar aan de gemeenschap moet worden opgeofferd en dat de Staat de roeping heeft het onderwijs van de kinderen des volks ter hand te nemen. Dat is niet de taak en de roeping der ouders, zegt men, maar Vader Staat moet schoolmeesteren, dan gaat het alleen goed en naar behooren.
Christen-ouders, die hun kind hebben laten doopen, weten beter. De Heere kwam het kindeke geven aan de ouders — niet aan den Staat; en de ouders zijn geroepen bij het opwassen hun kroost op te voeden en er voor te zorgen, dat hun kinderen op de school worden onderwezen naar den eisch van hun weg. Zelf moeten de vader en de moeder voor hun kinderen zorgen, lichamelijk en geestelijk. Dat mogen ze niet aan anderen overlaten. Ze blijven verantwoordelijk. En als zij zelf niet alles doen kunnen, zooals bij 't onderwijzen van hun kroost, moeten zij er mee voor zorgen, dat anderen het voor hen doen, maar dan natuurlijk er voor zorg dragend dat 't dan geschiedt door onderwijzers van hun keus, op scholen naar hun geest; en dus overeenkomstig Gods Woord. Vandaar dat christen-Nederland voor christelijk schoolonderwijs is. En die ouders die nog vrede hebben met de Staats school, doorzien de dingen blijkbaar niet zooals het behoort ; die beseffen nog niet genoegzaam, dat het de taak der ouders is voor de opvoeding en het onderwijs van bun kinderen zorg te dragen, waarbij de Staat zeer zeker óók een roeping heeft, om het onderwijs te steunen en mogelijk te maken, ook voor onderscheidene dingen regelen te stellen, doch altijd zóó, dat de school voor de kinderen en van de ouders is. Want de school is „de plaats waar een ander, een deel van de taak der ouders overnemende, voor loon hun kinderen onderwijs geeft in die dingen, die de ouders zelf hun kinderen zouden behooren te leeren, indien de omstandigheden het gedoogden". (Prof. Woltjer Sr.). Wie zóó de zaak ziet — en een christen moet de dingen zóó zien — zal geen ander antwoord geven, dan dat de ouders geroepen zijn die scholen te stichten en het onderwijs (hunner kinderen) hun zaak is! Op hen rust de grootsche taak het kind voor het volle leven te vormen, en alleen omdat de omstandigheden 't vaak onmogelijk maken, moeten zij de kinderen laten onderwijzen door anderen; maar dat laten onderwijizen mag dan ook alleen van hèn uitgaan en het zal zóó moeten geschieden door anderen, dat de ouders verantwoord zijn voor hun kroost. Zoo ligt er ook het nauwste verband tusschen school en gezin. Wie nu zóó de dingen ziet, zal zich verheugen, dat de uitslag van de Kamerverkiezing 'n meerderheid rechts bracht; en wel, ten spijt van al het ageeren van alle kanten, een flinke meerderheid, waartegenover een minderheid van 42. Dit kan en zal het vrije onderwijs ten goede komen. En wee! indien Links eens had getriumfeerd!
Immers zijn de klanken tot ons gekomen uit den kring van het Nederl. Onderwijzers Genootschap, dat nogal rood is. Daar heeft men het niet willen verbergen —en het is mee de inzet van den stembusstrijd bij Links geweest — dat het met het vrije onderwijs maar weer uit moet zijn; de Staat heeft de roeping om te onderwijzen; en de Staat moet dan schoolmeesteren in neutralen geest, zegt men. De financiëele gelijkstelling is een absurditeit genoemd en de voorstanders van het vrije onderwijs moeten maar weer alles zelf gaan betalen, oordeelt men daar in den rooden hoek. En niet alleen de S.D.A.P.ers oordeelen zoo. Maar de klanken, door mejuffr. Westerman, de onderwijsspecialiteit van den Vrijheidsbond, geuit, zijn óók niet bemoedigend noch geruststellend voor de vrienden van het christelijk onderwijs. Immers wilde zij meer moeilijkheden nog scheppen bij het stichten van bijzondere scholen. Doch dat niet alleen. Zij was zóó ontevreden over den achteruitgang van de Openbare School en den groei van het bijzonder onderwijs, dat zij, ja, wel de vrijheid wil laten op onderwijsgebied, maar dan, zóó, dat de Openbare School niet achteruit gaat. Dat is een „vrijheid" om er een loopje mee te nemen, zooals „de Standaard" dan ook deed. Die schreef: dat men zoo wel de gelijkstelling wilde toekennen, maar dat ons volk er geen gebruik van mag maken! „Er is" — zoo schrijft het.A.R. orgaan verder — „er is in Nederland ten volle vrijheid om de school te kiezen welke men wil, maar — de Openbare School mag niet achteruitgaan. Zoo gauw dit het geval is, moet de vrijheid weer beperkt. Het is wel een wonderlijk geval! En het ware niet onaardig, als men van den kant van den Vrijheidsbond eens uiteenzette, hoe men dan de werking van de gelijkstelling wel had verwacht. Want een kind kan toch niet tegelijk op de Openbare en op de Bijzondere school gaan. Kiest de vader voor zijn kind de bijzondere school en maakt hij dus gebruik van zijn recht, het staat hem vrij, maar dan ziet deVriiheidsbond tot zijn schrik dat de Openbare School een kind verliest. En dat mag weer niet. Dan moet — de vrijheid toch maar weer aan banden gelegd!"
Wat men Links dus wil?
Terugkomen, openlijk of bedekt, op de gelijkstelling van openbaar-en bijzonder onderwijs! Tornen aan de rechten van de vrije school. Ons christelijk onderwijs aan banden leggen. Waarbij de een wat ruwer uit den hoek komt dan de ander, maar om toch saam ten koste van het bijzonder onderwijs 't openbaar, Staatsonderwijs te beschermen en te helpen en te sterken.
Daarom, dewijl zulke groote, geestelijke dingen in 't geding zijn en in 't gedrang kwamen, verheugen we ons zéér, dat een Rechtsche meerderheid is behouden en we hopen en wenschen. dat we spoedig een Minister van Onderwijs krijgen, die de dingen breed ziet, technisch is geschoold en warm voorstander van het bijzonder onderwijs, ons op dit terrein nog veel goeds komt brengen! De School, het kind, zijn 't wel waard dat onze belangstelling levendig blijft voor de politiek, d.i. voor de richting, waarin ons Volksleven wordt gestuurd en ons land wordt geregeerd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen