STAAT EN MAATSCHAPPIJ
De nieuwe poging.
Naar het Correspondentie-bureau Zaterdag j.l. over den stand van de Ministeriëele crisis berichtte, beproeft dr. de Visser thans de vorming van een extra-parlementair Kabinet.
Het bericht luidde woordelijk:
De poging van dr. de Visser om te komen tot samenstelling van een zoogenaamd zelfstandig rechtsch Kabinet, waarin de thans demissionaire ministers allen zouden zitting hebben, is niet gelukt. Ingevolge de ruime opdracht hem door de Koningin gegeven, wendt de formateur thans pogingen aan tot samenstelling van een extra-parlementair Kabinet.
De goede hoop, welke wij destijds van de pogingen van dr. de Visser koesterden, dat het hem, bijzonderlijk door zijn positie als leider van de Christelijk Historische Kamerclub, zou gelukken een parlementair, dan wel een rechtsch Kabinet te vormen en van welke verwachting wij bij die gelegenheid onzen lezers mededeeling deden, is dus helaas niet vervuld geworden. Het gevolg daarvan is, dat thans van een rechtsch Kabinet, in welken vorm dan ook, geen sprake meer zal zijn. En daarmede is althans voorshands de coalitie van de baan.
Het zal nu feit worden, zoo ten minste de vorming van een extra-parlementair Kabinet slaagt, dat een rechtsche meerderheidi in de Tweede Kamer binnenkort „de leiding van een misschien linksch ministerie zal hebben te volgen.
Intusschen is het ons nog altijd niet duidelijk, hoe zelfs een extra-parlementair Kabinet kans zal zien zich door de politieke moeilijkheden heen een weg te banen. Zulk een Kabinet zal toch ook het vraagstuk van het gezantschap bij het Vaticaan onder de oogen hebben te zien. En als het dan om den steun van de R.K. Kamerfractie te verkrijgen, op de een of andere wijze het Pauselijk gezantschap weet tot oplossing te brengen, dan had dit evengoed ook een rechtsch Kabinet ten uitvoer kunnen brengen, tenzij de Kamerfractie van den Vrijheidsbond alleen bereid is ten gunste van een linksch extra-parlementair Kabinet over stag te gaan; of als het extra-parlementair Kabinet zich aan het gezantschap niet laat gelegen liggen, vindt het bij de stemming over de begrooting van Buitenlandsche Zaken de Roomsch Katholieken, benevens de Sociaal Democraten tegenover zich, met het gevolg, dat weer een nieuwe crisis uitbreekt. Zoo staat het ons nog altijd niet helder voor den geest hoe een extra-parlementair Kabinet een definitieve oplossing van de huidige crisis kan brengen.
De beurt weer voorbijgegaan.
De bekende missionaire predikant bij de Gereformeerde Kerk te Amsterdam, dr. Van Andel, gevestigd in Solo, residentie Soerakarta, deelt zijn lezers in „De Bazuin" het volgende mee:
„Rome heeft met een geweldige kracht de zaak van het onderwijs aangevat. In het laatste halfjaar zijn alleen in de stad Solo (ook verder in de residentie, maar ik heb de gegevens nog niet) geopend een of twee Roomsche Europeesche scholen, één Hollandsche-Inlandsche Meisjesschool en vijf standaardscholen. Ze hadden reeds een gemengde Hollandsch-Inlandsche school. De dagbladen bracnten de laatste dagen berichten van een voorgenomen groote uitbreiding der Roomsche actie op schoolgebied. De vraag komt op, of wij den kant van Djokja opgaan, waar 't Inlandsch Zendingsonderwijs in omvang ver overtroffen wordt door het Roomsche Inlandsch onderwijs. Wij hebben na bijna 13 jaar zes Inlandsche scholen in de stad Solo. Rome heeft er in een half jaar vijf. Het is werkelijk verbijsterend. Er zal in Holland en hier met den grootsten ijver gewerkt moeten worden om te voorkomen dat Rome ons schoolwerk ten eenenmale overvleugelt. Elke mailboot brengt geregeld eerwaarde en zeereerwaarde paters en nonnen aan: we tellen ze altijd op de passagierslijsten. De boot, die gisteren aankwam, voerde er niet minder dan vier en twintig mee. Enkele jaren geleden werd door een kardinaal of een anders geheeten prelaat medegedeeld, dat men 600 krachten voor Indië in opleiding had. En nu komen ze met enkele honderden per jaar aanzetten
De heer Nieuwenhuysen van 's Gravenhage, de bekende propagandist van de H.G.S., die bovenstaande mededeeling in haar geheel in „Staat en Kerk" overneemt, voegt aan dit stuk een bijschrift toe.
Nu zou men verwacht hebben dat na dezen noodkreet uit Solo en gehoor gevende aan de roepstem van dr. van Andel, deze heer de noodklok in zijn orgaan zou luiden, teneinde de gelden bijeen te krijgen om óf den arbeid van den missionairen predikant te kunnen steunen óf tot oprichting van eigen scholen te geraken. Maar neen, wanneer het om geld gaat zijn de vrienden niet thuis; voor de duiten ten behoeve van de Kerk en de school moet de regeering maar zorgen. Het stramien, waarop men ook weer dit keer in het onderschrift onder het stuk van dr. van Andel borduurt, is het anti-papisme.
En dan durft de heer Nieuwenhuysen zich nog wel als volgt uit te laten :
Deze dingen zijn ongetwijfeld van ernstige beteekenis. En Rome zal nog meer de handen in Indië vrij krijgen, als artikel 123 wordt gewipt, wellicht met behulp der afgescheidenen, die in de politiek veelal A. Rev. zijn.
Hij, die niet anders doet! dan bij de politieke moeiijkbeden, waarin ons land op het oogenblik verkeert, de Roomsch Katholieken te jagen naar de Sociaal-Democraten, bij welke Roomsch-Roode concentratie de eersten er reeds van verzekerd zijn dat zij de schrapping van Artikel 123 van het Regeerings-Regtement zullen verkrijgen.
De H.G.S. had ditmaal, door met de hand eens diep in den zak te tasten, een mooie daad kunnen doen, door niet over bijbelteksten te praten, maar het woord van den Godsman Nehemia in toepassing te brengen: God van den hemel, die zal het ons doen gelukken, en wij, zijne knechten, zullen ons opmaken en bouwen ......
Doch deze beurt laat zij ook nu weer voorbij gaan.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 22 januari 1926
De Waarheidsvriend | 4 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 22 januari 1926
De Waarheidsvriend | 4 Pagina's