UIT DE PERS

De Hoofdredactie van „Christelijk Volksonderwijs", orgaan van de Vereeniging voor Chr. Volksonderwijs, plaatste het volgend artikeltje op de vóórpagina van het maandblad:

Grievend.
Professor Cramer heeft een lezing gehouden te Zwolle, die blijkens de woorden van den voorzitter, ds. Van Noppen, wel een heel andere richting genomen heeft, dan de organisatoren daarvan verwachtten. In die lezing heeft de professor het oorbaar gevonden, volgens een niet tegengesproken verslag in de „N. Rotterd. Courant", over het godsdienstonderwijs op de Christelijke scholen het volgende te zeggen: „Wat ik daar gehoord heb, is gewoon verschrikkelijk. Die onderwijzers eischen een letterlijk geloof van de Schrift. Dat is verkrachting van den godsdienst; heel veel van wat hij gehoord heeft acht hij verderfelijk voor alle geloof. Hij zou wel het heele Bijbelsche onderricht aan den kant willen zetten, maar de kinderen leeren leven in de sfeer van Christus. Om het Oude Testament te begrijpen, moet men Hebreeuwsch kennen, daarom weten de Christelijke onderwijzers er zoo goed als niets van".
Wij moeten al deze beweringen voor rekening van professor Cramer laten, omdat wij niet weten, welke scholen hij bezocht heeft en welke lessen in Bijbelsche Geschiedenis hij op het oog heeft en welke onderwijzers. Maar tegen de klacht als zoodanig en tegen de algemeenheid der klacht wenschen wij met nadruk op te komen. Onze indrukken van het-Bijbelsch onderwijs op de scholen, die wij bezoeken op de kweekscholen en op de examens, is een geheel andere. De onderwijzers in doorsnee zijn wel goed op de hoogte met de Bijbelsche Geschiedenissen. Hun gebrek aan kennis van de Hebreeuwsche taal wordt ruimschoots vergoed door de uitnemende commentaren, waarover wij thans beschikken. En wij danken hen er voor, dat zij zich niet begeven op het pad der historische critiek, waarvan zij en zoovelen met hen, ook onder de theologen, te weinig weten. Dan maar met oordeel des onderscheids de Bijbelsche Geschiedenissen verteld, zooals ze opgeteekend staan in den Bijbel, in den geest bijv. van de Bijbelsche Geschiedenissen van Zahn. Arme ouders, die ook probeeren hun kinderen de Bijbelsche Geschiedenissen te leeren en geen Hebreeuwsch en Grleksch kennen. Goddank, de zegen van dit onderwijs in huis en school staat mijlen ver boven den smaad, door professor Cramer den onderrichtenden deswege aangedaan.

Modern religieuze wenschen.
In „De Hervorming" wordt verslag uitgebracht omtrent de gehouden enquête, die bedoelde het oordeel te vernemen van velen over de inrichting van de(n) (eere)dienst(en) in de kringen der religieuze modernen. Een gedeelte volge hier:
Omtrent doop en bevestiging wordt medegedeeld, van vele zijden, dat de eerste, n.l. de kinderdoop, in de oogen der massa nog steeds sacramenteele beteekenis heeft. Daarom neemt de belangstelling in dit symbool bij vele anderen af, schrijft iemand. Al meer kinderen blijven ongedoopt. Daartegenover wint de doop, die bij de bevestiging wordt toegediend, in veler oogen aan waarde. Iemand schrijft: „met gespannen aandacht leeft men in deze plechtigheid mee". De bevestiging is volgens veler gevoelen voor de gemeente een hooge feestdag, gelijk de doop voor de doopsgezinde gemeenten altijd was en is. Deze laatsten laten dikwijls een „belijdenispreek" voorafgaan. De „aannemelingen" worden op veel plaatsen persoonlijk toegesproken, soms in kleine bij elkaar passende groepjes gezamenlijk. Zij krijgen een tekst, die dikwijls later, op een herinneringsplaat of boek geschreven, wordt uitgereikt. Soms spreken de aanstaande lidmaten gezamenlijk zingende hun geloofsbelijdenis uit (bijv. Ev. Gez. 99 vers 3 ot 4). Het symbool van den doop, aan volwassenen toegediend, beeldt beter dan het wisselende woord den onveranderlijken zegen van Christus af, schrijft een correspondent. Bij de bevestiging zingt, meldt ons iemand, een koor a capella. Een ander bericht, dat na de bevestiging vioolspel prachtig de stemming des harten vertolkt. Maar een aannemeling vroeg: „Dominé, wilt u als 't u belieft niet viool laten spelen of zoo, want ik zou er zeker naar gaan zitten luisteren, wat het was en hoe het gespeeld werd, en dat zou de heele bevestiging innerlijk bij mij in de war sturen".
Zoowel voor doop als avondmaal gebruik ik de gewijzigde formulieren van den liturgischen kring, schrijft ons een ethisch predikant. De doopdienst, meent een ander, versterkt het gemeentebesef. Een ander meldt, dat de doopdienst des middags alleen door de familie van de doopkindertjes wordt bijgewoond. Omtrent het avondmaal loopen de meeningen zeer uiteen.
Het is voor de gemeente van groote beteekenis, is het oordeel van een collega, omdat het duidelijker dan woorden spreekt van een verbond, dat gesloten wordt. De teekenen van brood en wijn spreken zoo klaar van de voeding van ons geestelijk leven in de gemeenschap met Christus. Stel het zinnebeeldig karakter in korte woorden op den voorgrond, raadt een ander. Samen aanzitten beteekent: belijdt hetzelfde geloof. Brood is het levensbrood, dat onze ziel behoeft. Wijn de Christusgeest, die ons bezielen moet. Het mysterium dat het Avondmaal verzinnebeeldt is de eigenlijke dienst der gemeente, meent een derde. Een vierde: het Avondmaal is een plechtige herinnering aan Jezus' lijden en sterven.
Anderen zijn sceptisch. Wat blijft er voor nuchtere Hollanders van over? Laat het alleen gevierd worden, als er voldoende belangstelling voor is! meenen velen. Het is buitengewoon moeilijk, het goed te bedienen, verzucht iemand. Want ons ontbreekt het gemeentebesef. En het oorspronkelijke sobere karakter gaat verloren door de noodzakelijk gebleken moderniseering. De kleine bekertjes zijn de eerste stap op den weg der afschaffing. Want bij het Avondmaal hóórt de gemeenschappelijke beker.
Dezelfde acht het vreeselijk vandalisme, bijv. van den beker wijn een vaas met witte seringen of Aaronskelken te maken. Dat is een nieuwe lap op een oud kleed. Door anderen wordt deze moderniseering juist verdedigd. Rouwkrip om preekstoel en lichtkroon. Vanaf de galerij zingt een mannenkoor zachte Latijnsche of andere hederen. Tijdens de Avondmaalstoespraak wordt het schemerig licht al helderder, enz. Het direct gaan aanzitten aan de tafels vindt bij velen verdediging. Zacht orgelspel klinkt veelal bij het rondgaan en nuttigen van brood en wijn.
Begrafenisdienst en Doodendienst. De laatste slechts op enkele plaatsen, voorzoover onze inlichtingen gaan. Meest omstreeks Allerzielen. Onderwerp is dan vaak „onsterfelijkheid", of iets van dien aard. Daarnaast op veel plaatsen de begrafenisdiensten met toespraak en (of) gebed ten sterfhuize en (of) op den doodenakker. Hier en daar wordt een poging gewaagd om de begrafenis vanuit de kerk te doen plaats hebben. Dit verhoogt zeer het plechtige van den dienst. Het huiselijk intieme gaat echter wat teloor. Veler meening is, dat juist bij begrafenis men dikwijls met een ernstig woord menschen bereiken en treffen kan, die nooit in de kerk komen.
„W ij d i n g s s t o n d e" en „L i t u r g i s c h e n dienst" zijn in veel dorpsgemeenten onbekend en ook ongewilde „Stadsmode". Maar ook waar men ze zou willen, ontbreken dikwijls de krachten. Elders worden zij enkele malen 's jaars gehouden, meest met bepaalde aanleiding of onderwerp. Iemand waarschuwt, om hierbij maat te houden. Laat dit niet ontaarden in gratis volksconcerten! Toch zijn er ook plaatsen, waar vaste wekelijksche wijdingsuren zijn en worden gewaardeerd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen