STAAT EN MAATSCHAPPIJ

Nog altijd de schoolstrijd.
Uit de laatste cijfers, die van 31 December 1926, betreffende de aantallen van schoolgaande leerlingen op de scholen voor gewoon lager onderwijs, blijkt, dat op dien datum 448.000 kinderen de openbare scholen bezochten, 230.000 de Christelijke Scholen en 309.000 de Roomsch Katholieke Scholen, d.w.z. dat tegenover de bijna 450.000 leerlingen der openbare scholen er 539.000 stonden, die bijzonder onderwijs genoten, ongeacht nog de 12.000 kinderen, die naar de bijzondere neutrale scholen gaan.
Met deze cijfers voor oogen, maakt het een eenigszins dwazen indruk als de voorstanders van de openbare school nog steeds beweren, dat het openbaar onderwijs het oderwijs is, waaraan de natie is gehecht, terwijl de bijzondere school alleen maar door af te geven op de openbare school, zou kunnen bestaan.
In dien geest sprak ook het manifest, dat bij gelegenheid van den onlangs gehouden landdag voor de openbare school in de provincie Drenthe werd uitgegeven. In dat stuk, dat in de Provinciale Drentsche-en Asser-Courant voorkwam, heet het, dat het noodig is, dat al wie voorstander is der openbare school, zich heeft te vereenigen, want, ook hier in Drenthe, zoo luidde het manifest woordelijk:
rijzen de bijzondere scholen van allerlei soort als paddestoelen uit den bodem. Ook hier worden op talrijke plaatsen de kinderen uit elkaar gerukt, wordt verdeeldheid gezaaid, waar eenheid en verdraagzaamheid moesten heerschen. Ook hier wordt de naastenliefde met voeten getreden en in talrijke dorpen is de vroeger zoo vreedzame bevolking, die allen eertijds de O.S. bezochten, in vijandige kampen verdeeld. Om allerlei redenen, door verdachtmakingen hier, profiteerende van de armoede der bevolking daar, worden de zoogenaamde Christelijke scholen gesticht, alsof de openbare school niet juist de ware Christelijke was. De openbare school, die naastenliefde kweekt en verdraagzaamheid, waar men de kinderen niet lastig valt met dogma's, waarover men het in de groote menschenwereld niet eens is. De openbare school, het symbool der volkseenheid, die in weerwil van de zoogenaamde gelijkstelling en al de christelijke middelen, maar niet weg te krijgen is. De openbare school, waarvan mannen als professor Eerdmans getuigen, dat ze de ware christelijke is. Telkens en overal staat zij aan de aanvallen bloot. Aan ons, vriendinnen en vrienden, de eer, haar te verdedigen.
Vooral die aandrang bij de vriendinnen en vrienden der openbare school, om haar te verdedigen, is kostelijk. De Vereeniging van Chr. Onderwijzers en Onderwijzeressen, die in haar Correspondentieblad het hierboven geciteerde stuk uit het manifest opnam, zegt over die verdediging:
Heusch, men vordert er niet mee. We kunnnen het verdedigen er van billijken en zelfs het als een plicht beschouwen der voorstanders, maar op deze wijze „wondt" men zichzelf „aan den lastigen steen".
Zoo is het! De voorstanders der openbare school deden beter zich met eigen school bezig te houden, dan met de bijzondere school te bekladden.

De onderwijs-resultaten.
Wij namen hierboven een stukske over uit het manifest tijdens den landdag der openbare school te Drenthe verschenen; hieronder moge een knipsel volgen uit een blad, waaruit we anders nooit iets citeeren, n.l. het Communistisch Dagblad „De T r i b u n e", welk blad de aandacht vraagt voor het Sociaal Democratisch onderwijs in Amsterdam. Elk commentaar is daarbij overbodig. Boven het curieuse stuk in „De T r i b u n e" staat: Hoe staat het met het volksonderwijs in Amsterdam? En dan schrijft het blad daarover het volgende:
»Wij hadden onlangs een klein meeningsverschil met „Het V o l k" over paedagogische kwesties, waarbij wij ons veroorloofden in Amsterdam, waarvoor de Sociaal Democraat Eedje Polak voor zijn partij verantwoordelijkheid aanvaardde, in twijfel te trekken. Wij schreven:
»Laat „Het Volk" eens een enquête organiseeren naar de resultaten van het onderwijs in Amsterdam, dat zoo uitstekend heet te zijn. Dan zal blijken, dat onder de kinderen van 13 tot 14 jaar, die de Volksschool hebben doorloope n, er geen enkele is, zelfs de schrandersten niet uitgezonderd, die in staat is een eenvoudig briefje in zijn eigen taal zonder de abominabelste fouten te schrijven! En de andere vakken zijn navenant«.
We hebben tot nu toe vergeefs gewacht op een antwoord van de zijde der „Volk"-redactie. Men zweeg. Nu komt het „Katholieke Schoolblad" blijk geven ons stukje te hebben gelezen. Het vindt méér dan kras, wat we schreven.
»We voelen ons niet geroepen", zegt het blad, „om de Amsterdamsche openbare school te verdedigen, maar van zulke oppervlakkige praatjes staan we toch versteld. Er rijst bij elk verstandig mensch deze vraag: Hoe weet „De Tribune" dat allemaal zoo precies? Heeft ze een onderzoek ingesteld?«
Deze vragen zijn ons zeer welkom.
De zaak is namelijk, dat wij inderdaad spreken op grond van geconstateerde feiten. Gedurende drie jaren heeft de redactie van het kinderhoekje in onze krant, honderden briefjes ontvangen van kinderen, leerlingen der Amsterdamsche Volksscholen. Verscheidene van deze kinderen, die leden zijn van onze kindergroepen, zijn bovendien aan onze redactie persoonlijk bekend. Het zijn normale kinderen, van wie ons is gebleken dat zij in staat zijn vrij gemakkelijk iets in zich op te nemen, terwijl er enkelen onder zijn, die zelfs begaafde kinderen kunnen worden genoemd. Welnu, de ervaring heeft ons geleend dat men niet in staat is gebleken om dezen kinderen dat minimum van kennis bij te brengen, waarvan in ons stukje sprake was.
Trouwens het „Katholieke Schoolblad" behoeft zich niet zoo te verbazen. Ons hebben onderwijzers van erkende bekwaamheid verklaard, dat zij onder de gegeven verhoudingen niet in staat zijn, om de kennis der kinderen te doen beantwoorden aan de overigens veel te geringe eischen, die wij in ons stukje stelden. Waarmee we dus nogmaals constateeren, dat de onderwijs-resultaten onder Sociaal Democratisch bewind te Amsterdam bedroevend zijn. En beschamend!
Het is wel merkwaardig om zoo iets te lezen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen