STAAT EN MAATSCHAPPIJ

Een geldige reden.
De Kantonrechter te Utrecht heeft dezer dagen een uitspraak gedaan, welke van groote beteekenis is en die van verstrekkende gevolgen kan worden. Het Openbaar Ministerie had tegen een 40-tal vrouwen uit Zeist, die bij de jongste Staten-verkiezingen, op grond van godsdienstige bezwaren, niet naar de stembus waren gegaan, een geldboete geëischt van een gulden. Bij de uitspraak verklaarde de kantonrechter de vrouwen wèl schuldig, maat legde haar evenwel geen straf op.
Hij overwoog in het vonnis, dat de verdachte, hoewel het Staatsgezag erkennende en zich verplicht achtend de wetten des lands te gehoorzamen, in dit geval zich aan de wet niet wenschte te onderwerpen, dat zij Gods Wet daarmede in strijd acht en dat in dit geval door de mededeelingen van verdachte voor hem vaststaat, dat verdachte zich niet kon aanmelden, zonder ernstig in strijd te komen met hetgeen haar opvatting omtrent den godsdienst leert.
De kantonrechter achtte dit een geldige reden voor verhindering. Immers — zoo was de rechter verder van oordeel — dat artikel 72, tweede lid der Kieswet, de verplichting oplegt tot aanmelding bij het stembureau, behalve in het geval, dat een geldige reden van verhindering bestaat, terwijl artikel 150, derde lid dier wet bepaalt: geen straf wordt opgelegd wanneer de kiezer ten genoegen van den kantonrechter aantoont een geldige reden van verhindering te hebben gehad.
De vrouwen hadden de reden van het wegblijven van de stembus den rechter opgegeven; deze had die reden geldig verklaard en dientengevolge werden zij van alle straf vrijgesteld.
De groote beteekenis van deze beslissing van den kantonrechter te Utrecht is, dat thans, naar wij meenen voor de eerste maal door een rechter is uitgemaakt, dat godsdienstbezwaar voor een vrouw een reden is om van de stembus weg te blijven en zich dus aan den stemplicht te onttrekken.
Daarmede lijkt het ons toe, dat de stemplicht, althans voor de vrouw, een nieuw stadium is ingetreden, want de toestand zou toch onhoudbaar worden, wanneer de éene kantonrechter straf eischt, terwijl de andere de verdachte vrijuit laat gaan of wel dat het geval zich zou voordoen dat bij een Kantongerecht als te Utrecht, het Openbaar Ministerie de vrouw telkens voor het gerecht haalde, terwijl de kantonrechter haar dan van straf ontsloeg.
Daarom kan de beslissing, te Utrecht gevallen, en waarvan wij met groote instemming hebben kennis genomen, verstrekkende gevolgen hebben. Moge zij aanleiding zijn, dat de geheele stemplicht, die een onding is, uit de Kieswet verdwijnt.

Een goed begin.
De Communistische actie, die in den laatsten tijd bezig is om ook in Indië de Bolsjewistische beginselen te propageeren, maant, zooals te begrijpen is, de Indische regeering, zoowel als den Minister van Koloniën hier te lande, tot groote voorzichtigheid. Moest tot nog toe volgens de bestaande voorschriften een ieder, die in aanmerking wenschte te komen voor een rijksbetrekking in Indië, voorzien zijn van een bewijs van goed maatschappelijk gedrag, afgegeven door het hoofd der gemeente, alwaar de sollicitant gevestigd is, thans is, naar de bladen mededeelen, deze eisch van geschiktheid aanmerkelijk verscherpt.
De Minister van Koloniën heeft n.I. den burgemeesters verzocht, tot het afgeven van het bewijs van goed gedrag, nauwkeurig na te gaan of de betrokken persoon ook metterdaad deelgenomen heeft aan revolutionaire propaganda van Communistischen, Anti-militairistischen of anderen aard.
Zulke personen mogen voortaan voor den Indischen dienst niet worden uitgezonden, noch in opleiding worden genomen. Dat wij dezen maatregel van den Minister van Koloniën van harte toejuichen, zal niet nader behoeven te worden betoogd. Eigenlijk komt de maatregel veel te laat. Reeds lang voor de Communistische woelingen in Indië plaats vonden, had de regeering. moeten ingrijpen en toezicht op het personeel, dat naar Indië ging, moeten uitoefenen. Het was toch algemeen bekend, dat heel wat revolutionaire elementen deel uitmaakten van den Indischen Staatsdienst.
Echter zal de regeering niet kunnen volstaan met alleen haar aandacht te schenken aan het beschikken over vertrouwde ambtenaren in Indië; in niet mindere mate zal zij zich ook rekenschap hebben te geven van wat in het Nederlandsche Overheidspersoneel omgaat. Ook onder het Rijks-en Gemeentepersoneel hier te lande bevinden zich heel wat revolutionaire elementen, die vooral in kritieke momenten een gevaar zullen opleveren voor den goeden gang van zaken en voor een rustig verloop der dingen.
De geest, die onder een groot deel der bevolking in de Novemberdagen van 1918 heerschte, is in onze dagen nog in geen enkel opzicht ten goede gewijzigd: de relletjes in de laatste dagen te Amsterdam, 's-Gravenhage en bijzonder te Rotterdam, zijn daarvan een bewijs.
Een groot nadeel is het, dat in een aantal overheidsbedrijven ten gevolge van den Zondagsarbeid schier elke vertegenwoordiging van het Protestantsch-Christelijk element onder het personeel wordt gemist. En dit zijn dan meest bedrijven, die de vitale rijks-en gemeentelijke belangen zeer van nabij raken. Het gevolg van een en ander is, dat de revolutionaire elementen in die bedrijven een sterken aanhang hebben.
Dat die toestand een groot gevaar voor den Staat oplevert, hebben wij reeds bij meer dan eene gelegenheid aangetoond. Nu de regeering ten aanzien van Indië actief gaat worden, hopen wij, dat zij haar aandacht ook zal gaan schenken aan wat hier te lande in het overheidspersoneel leeft.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen