Vragenbus.

Vraag: Welke oude-kerkelijke geschiedbeschrijving is betrouwbaar?
Antwoord: De Overheid heeft vroeger een kerkelijke historie „in den name der Kercken" altijd tegengewerkt. De bekende Remonstrantsche predikant Uytenbogaert schreef in 1645 een „Kerkelicke Historie"; niets anders dan een uitvoerige beschrijving van den strijd tusschen Remonstranten en contra-Remonstranten tijdens 't 12-jarig Bestand. Daartegen schreef Trigland een uitstekende weerlegging, zoodat wij daardoor bezitten dezelfde kerkelijke historie van gereformeerd standpunt beschouwd.
Die twee richtingen: de Calvinistische en de Libertijnsche, stonden tijdens den opstand en gedurende heel de Republiek tegenover elkaar in de politiek, zich vrijwel openbarende als Stadhoudersgezinde en Staatsgezinde partij.
Toen in 1670 Gerard Brandt — weer 'n Remonstrant! — zijn „Historie der Reformatie" uitgaf, gaf dit onder de Gereformeerden nog al beroering. Bij het verschijnen van het 2de deel in 1674, moest de uitgave zelfs worden gestaakt en eerst na den dood van Willem III, toen de Libertijnen weer de lakens uitdeelden, kon het werk compleet verschijnen.
In 1749 verscheen „de Vaderlandsche historie van de vroegste tijden af" door JanWagenaar, van Amsterdam, 21 deelen, later vermeerderd met een „Vervolg". Het is ook weer een werk van een Libertijn of Remonstrant. Het is een arsenaal van historisch materiaal. Natuurlijk werd het geprezen van alle kanten. We zijn in 1749! Het was onbevooroordeeld, omdat het niet van een Gereformeerde was! We kennen dat; lees er Betje Wolff maar op na! Wat een verachting voor de Gereformeerden! Maar nu verwondert het ons ook niet, dat Wagenaar's werk rusteloos bestreden is door W. Bilderdijk in zijn „Geschiedenis des Vaderlands". Bilderdijk is in deze niet altijd billijk geweest, maar wat het beginsel aangaat, was zijn critiek zeer juist.
Hier denken we aan het onvolprezen werk: Handboek der Vaderlandsche Geschiedenis, van mr. G. Groen van Prinsterer, pas weer opnieuw uitgegeven!
Een soort geschiedenisboek van ouden datum is ook: ,,De Wonderen des Allerhoogste" door Abraham van de Velde, „bedienaer des Godlycken Woorts, in de Gemeynte Jesu Christi tot Middelburgh" 1668. Dit boekje, geliefd onder ons volk, is in 1855 weer verkort uitgegeven door jhr. mr. A.M.C. van Asch van Wyck, met den ondertitel: „Een nuttig huisboek voor het Nederlandsche volk". In 1874 bezorgde J. Mulder te Veenendaal een nieuwen onveranderden druk van het oude boek in de tegenwoordige spelling. De kern der geschiedenis is op deze wijze onder ons volk bewaard, met een voortdurend wijzen op den vinger Gods in den wonderen gang der gebeurtenissen.
Opmerker.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen