FEUILLETON

Kleine Luijden
SCHETSEN UIT HET FRIESCHE DORPSLEVEN door IDSARDI
18) Hoofdstuk IV.
DOMINEE RANDWIJK.
Van Zorgvliet geldt het, dat de kerk in het midden van het dorpsleven staat.
Dat is vooreerst in letterlijken zin waar. Door het voorgeslacht is het huis des Heeren boven op een terp gebouwd, opgetrokken van oude Friesche mop, terwijl de binnenbetimmering uit zwaar eikenhout heeft plaats gehad, waaraan de tand des tijds tevergeefs schijnt te knagen. Alleen vertoonen de beeltenissen, die met kunstige hand in den preekstoel en bankpaneelen zijn ingebeiteld, de schendende sporen van het fanatisme uit de dagen der beeldstorming, toen men zijn haat en afkeer tegen alles wat van Rome was, meende te moeten koelen door in de Godshuizen alles te vernielen wat in strijd werd geacht met het eerste en tweede gebod van de Wet des Heeren. 
Jarenlang is het geheele kerkinterieur bedolven geweest onder een dikke verflaag, die de schoonheid der lijnen en vormen vrijwel aan het oog onttrok, doch door de goede zorgen en vaardige hand van Jasper, den koster, is met gemeene toestemming van het college van Kerkvoogden heel die vernisboel weggenomen, en alzoo, na een geduldswerk van een paar jaren in eere hersteld wat de vaderen in groote overgave en uit liefde voor des Heeren dienst aan hun nakroost overdeden.
Zoo doende heeft de kerk van Zorgvliet een allervriendelijksten aanblik. Van buiten zegt de verweerde steen weliswaar, dat er heel wat stormen over haar zijn heengegaan en als bijvoorbeeld de oude torenklok, die jaar uit, jaar in, eeuw uit, eeuw in, de blijdschap zoowel als de smart heeft uit geluid, eens spreken kon, dan zou zij heel wat te zeggen hebben gehad, doch dit alles neemt aan het rustige, bijna intieme van 't Godshuis niets af. Integendeel, het is alsof juist die stemmen uit het grijze verleden die eerwaardige verschijning van dit kerkgebouw te midden van de nieuw-modische huizen, die in den loop der tijden als een breeden gordel rondom gebouwd werden, temeer aan het jachtend geslacht van de twintigste eeuw gaan zeggen, dat alle wildzang en geroezemoes hier niet op hun plaats zijn, maar dat hier de plechtige, heilige stilte hoort te heerschen, die een eerste voorwaarde is om een arme menschenziel tot zichzelf te doen inkeeren en iets van den vrede Gods en den vrede des hemels in te storten.
En dan komt daar nog iets bij.
Rondom die dikke, grijze kerkmuren, daar liggen ze, de geslachten, edelman en bedelman, grietman en daglooner, burgers en boeren, rijke grondbezitters en arme schooiers, ouden van dagen die des levens zat waren en kinderkens, als de veldbloemen afgesneden, — daar liggen ze, rijp en groen, vroom en goddeloos, in bonte verscheidenheid dooréén, sluimerende hun laatsten slaap, wachtend op den jongsten dag, als de dood zal worden verslonden tot overwinning.
Daar zijn niet vele families in Zorgvliet, die niet voor en na hier geweest zijn om iets van het hunne, dat hen meer of minder lief was, hierheen te brengen en dan weer te keeren, maar met een leegte in het hart en in het huis. ,,Memento Mori" staat in groote, zwarte letters op het ijzeren hek, dat toegang tot het kerkhof geeft, en ge­lukkig is men hier nog niet zóó ver afgezakt dat in de ernstigste oogenblikken van het leven aan die waarschuwing geen gehoor gegeven wordt. Voor den dood heeft men respect, en daarom ook deze stille rustplaats van Gods dooden in overeenstemming met hare beteekenis. Niet het minst, omdat zij door de genade Gods zooveel zaad in haar donkeren schoot verbergt dat eens een vrucht des eeuwigen levens zal blijken te zijn, herschapen naar het beeld van Hem, die als de Eersteling uit de dooden, alle macht staat gegeven te worden in den hemel en op de aarde en dus ook over het doodsgeweld.
Daarom zijn er ook, die min of meer huiverig zijn als zij dicht komen bij deze plek. Kleine Symen is hier nooit op zijn gemak en voor hem is er geen vreeselijker werk dan geroepen te worden om „burenplicht" te doen, door het versterven van een der dorpelingen, 't Is al eens voorgekomen, dat hij zich opzettelijk liet beboeten, toen hij een buurman meê afleggen moest, door er stil van door te gaan. Syke heeft hem later, als zij ruzie hadden, wel eens verweten dat hij bang was voor een lijk, en er dan aan toegevoegd dat het wel komen zou omdat het daar binnen bij hem niet zuiver was. En Mulders Bet heeft eens op een donke­ ren avond, toen zij nog naar de post moest, gezien, hoe hij in vliegende vaart, de klompen in de hand, het kerkhof voorbij gestoven is, als werd hij door een onzichtbaren vijand achtervolgd. Maar zoo heeft elk op zijn wijze, eenige uitzonderingen onder de jongere generatie en een paar boeren daar gelaten, eerbied voor de plek, waar tijd en eeuwigheid elkaar ontmoeten en op 's Heeren dag de gemeente onder klokgelui samenkomt om de klanken des heiligdoms te beluisteren en onderwezen te worden in 't Woord der zaligheid. Waar tevens zoovele herinneringen liggen aan lang vervlogen dagen.
De voornaamste oorzaak evenwel van het feit dat ook nog in figuurlijken zin te Zorgvliet de kerk in het midden van het dorpsleven staat, moet gezocht worden in den persoon om wien het geheele kerkelijke leven, zich hier beweegt, en dat is ds. Randwijk.
(Wordt vervolgd).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen