STAAT EN MAATSCHAPPIJ

De gewetensbezwaren.
Eenigen tijd geleden deed het Kamerlid de heer Duymaer van Twist aan de Ministers van Justitie en van Binnenlandsche Zaken en Landbouw vragen betreffende het optreden van Overheidswege tegen vrouwen, die wegens gemoedsbezwaren haar kiesrecht niet hadden uitgeoefend. Het geval had zich n.l. voorgedaan, dat een vrouw uit de gemeente Poortvliet naar Breda was overgebracht geworden tot het ondergaan van een subsidiaire (boete vervangende) hechtenisstraf van drie dagen, haar opgelegd bij vonnis van den kantonrechter te Tholen terzake van het niet nakomen van de verplichting om aan de stemming voor de Tweede Kamer deel te nemen.
In hun antwoord deelden de Ministers mede, bijzonder wat de vraag betrof of de Regeering bereid zou zijn om, zoo haar geen andere middelen ten dienste stonden, voorstellen aanhangig te maken tot wijziging der Kieswet, opdat de vervolgingen van vrouwen met hechtenisstraf zouden achterwege kunnen blijven, dat naar hun indruk de bezwaren bij de toepassing van den stemplicht hun oorzaak vonden in eene misvatting. Deze misvatting zou zijn ontstaan — zoo vervolgde de Minister — door dat in 1924 een wetsontwerp met betrekking tot de gewetensbezwaren was verworpen geworden en nu de meening scheen te heerschen, dat gewetensbezwaren zonder meer als geldige reden van verhindering, zooals de Kieswet die kent, mochten worden terzijde gesteld.
Dat deze misvatting inderdaad bestaat, blijkt na elke verkiezing die heeft plaats gehad. Er zijn immers nog heel wat burgemeesers, die kiezers en kiezeressen, die op rond van gewetensbezwaren niet aan de stembus verschijnen, voor een strafvervolging opgeven aan den kantonrechter of aan den ambtenaar van het Openbaar Ministeie. Deze burgemeesters beweren dan, dat zij dit op grond van de Kieswet moeten doen.
Om aan deze misvatting nu een einde te maken, heeft de Regeering een rondschrijven laten uitgaan, waarvan het Weekblad van den Nederlandschen Bond van Gem. ambtenaren melding maakt en dat „De Rotterdammer", 't Antirevolutionaire Dagblad, met cursiveering van enkele regels, dezer dagen in zijn kolommen opnam. Het schrijven luidde:
»ln het antwoord, door den Minister van Justitie en mij gegeven op de vragen van het lid der Tweede Kamer, den heer Duymaer van Twist (aanhangsel tot het verslag van de handelingen der Tweede Kamer, vel 39), en in de memorie van antwoord naar aanleiding van het voorloopig verslag door de afdeelingen der Tweede Kamer uitgebracht over het ontwerp van wet tot wijziging van de kieswet, de provinciale- en de gemeentewet (gedrukte stukken, zitting 1927—1928, no. 311, 5),  h e b b e n  g e n o e m d e  a m b t g e n o o t  e n  i k  o n s  g e s t e l d  o p  h e t  s t a n d p u n t, d a t  g e w e t e n s b e z w a r e n  w e l  d e g e l ij k  k u n n e n  w o r d e n  b e s c h o u w d  a l s  e e n  i n  h e t  t w e e d e  l i d  v a n   a r t. 72  d e r  k i e s w e t  b e d o e l d e  g e l d i g e  r e d e n  v a n  v e r h i n d e r i n g  b i j  d e  n a k o m i n g  v a n  d e n  w e t t e l ij k e n   o p k o m s t p l i c h t.«
Het Antirevolutionaire dagblad schreef onder deze mededeeling van de Ministers van Justitie en van Binnenlandsche Zaken en Landbouw, dat de burgemeesters, die alsnog de kiezers en kiezeressen, die op grond van gewetensbezwaren niet aan de stembus verschijnen, dezen toch voor een strafvervolging aan de rechterlijke ambtenaren opgeven, daartoe niet vanuit „Den Haag" worden gedwongen, maar dit dan doen als een volkomen vrije daad.
Wij zijn de Regeering voor haar rondschrijven dankbaar en gelooven dat 't goed en nuttig zal zijn, dat dit schrijven in breeden kring bekend wordt. Thans hebben wij af te wachten wat de uitwerking van het Ministerieel schrijven op de verschillende burgemeesters bij de komende Kamerverkiezingen zal zijn. Eerst wanneer het blijken mocht dat er nog burgemeesters zullen zijn, die op dit punt onverbeterlijk zijn, wat wij niet aannemen, zullen er maatregelen moeten getroffen worden die met de gewetensbezwaren ten volle rekening houden. Gelukkig gaan wij ten deze den goeden weg op, wat ook de vorige week bleek door het aannemen van de Eerste Kamer van het ontwerp voorziening tegen besmettelijke ziekten, waarin, dank zij 't volhardend optreden van den heer Bijleveld in de Tweede Kamer, een belangrijke winste voor de gewetensbezwaarden tegen de vaccine verkregen werd. In korten tijd werden dus twee belangrijke stappen gedaan om aan de consciëntiebezwaren tegemoet te komen. De Heere geeft hier rijke stof tot danken.

Eerbetoon.
De vorige week is de burgerij van Rotterdam plotseling opgeschrikt door het nog onverwacht afsterven van den burgemeester. Zaterdag werd het stoffelijk overschot van den magistraat onder groote belangstelling uitgedragen. Hoe de menschen, die op de kermis der ijdelheid vertoefden, zich op het oogenblik van de uitvaart gedroegen, zegt ons de Nieuwe Rotterd. Courant:
Als laatste eerbetoon aan de nagedachtenis van burgemeester Wytema, die eere-voorzitter was van de Nederlandsche Nijverheidstentoonstelling, zouden vanmiddag van 4 uur (het tijdstip van aankomst van den begrafenisstoet op de algemeene begraafplaats Crooswijk) tot 4 uur 5 min. alle machinerieën enz. op de Nenijto worden stopgezet: de miniatuurspoorweg zou niet rijden, de orkesten op de tentoonstelling en in het Lunapark zouden niet spelen, en de vermakelijkheidsinrichtingen zouden 5 minuten worden stopgezet. Terzelfdertijd zouden de luidsprekers op den hoofdingang en de zingende torens treurmuziek ten gehoore brengen.
Gedurende 5 minuten hebben Zaterdag de orkesten op de nijverheidstentoonstelling, benevens die in het Lunapark, gezwegen en werden de vermakelijkheidsinrichtingen stopgezet om .......... treurmuziek aan te horen. Gedurende 5 minuten ..... Daarna werd de kermispret en het kermisgejoel voortgezet. Over zulk eerbetoon hebben wij niets te zeggen. Men wordt er stil van als men 't bericht leest. Om den koning der verschrikking, die rondwaart, wordt gelachen. Met den dood wordt gespot. Dit is het verschrikkelijke, dit is het ontzettende van den tijd, waarin wij leven. Er is maar één begeerte voor de duizenden en deze begeerte is om mede te doen op de kermis der ijdelheid.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen