STAAT EN MAATSCHAPPIJ

Christelijke stemmen.
Het is naar onze meening het eenig juiste beginsel, dat de Overheid bij het verleenen van subsidie aan vereenigingen of aan instellingen het algemeen belang voor oogen houdt. Dit is echter niet overeenkomstig den geest van onzen tijd, die geen oog meer heeft voor het particulier initiatief, doch schier alle levensterrein onder de macht van de Overheid wil brengen. Niet voor het minst betreft dit de .......... en alles wat daarmede samenhangt,
Of een deel van ons volk wegens consciëntiebezwaar van schouwburg of .......... geen gebruik wenscht te maken bekommert men zich niet; de Overheid heeft maar te zorgen dat uit de publieke kassen de gelden beschikbaar worden gesteld, die men uit eigen middelen voor liefhebberijen niet weet bijeen te brengen
Een paar merkwaardige staaltjes van zulke Overheidsbemoeiing hebben we onlangs kunnen opmerken bij wat de Haagsche Gemeenteraad deed ten gunste van het Residentieorkest en van den Gemeentelijken Schouwburg. Voor het eerste doel werd de subsidie reeds tot een bedrag van ƒ 80,500 werd genoten, verhoogd tot ƒ 110,000 terwijl voor 't laatste doel eerst ƒ 350,000 en dit jaar nog eens weer ƒ 370,000 werd beschikbaar gesteld.
Opmerkelijk was het hier, dat .......... liberalen en de Sociaal Democraten zich bij voorkeur aandienen als 't den.......... deel der natie, de Christelijk Historischen zoowel als de beide Hervormd (Gereformeerden) in den Raad, de voorstellen Burgemeester en Wethouders van harte steunden.
Zelfs kwam ds. Lingbeek zóó in verrukking, dat hij bij de verhooging van de subsidie voor het Residentieorkest herinnerde aan het succes, dat dit orkest een paar jaar geleden in Parijs had gehad, in vervoering uitriep: „Mijn Hollandsch hart ging open, toen ik hoorde van hun zegetocht met Hollandsche muziek door de straten van Parijs. Ik was er trotsch op. En toen dat orkest weer in onze stad terug kwam met muziek en ik hun fanfares hoorde opklinken, toen trilde mijn hart van blijdschap dat onze Hollandsche muzikanten daar in Parijs de eer van Nederland zoo hadden opgehouden. Mijn Hollandsch hart ging open".
Wie herkent hier den leider van de Hervormd (Gereformeerde) Staatspartij,de  partij die in haar program schrijft: "De Overheid geve het voorbeeld van .......... huishouding en brenge evenwicht tusschen inkomst en uitgaaf"?
Zooals vanzelf spreekt, juichten liberalen en Sociaal Democraten den spontanen roep van ds. Lingbeek hartelijk toe. Maar als de Antirevolutionairen, de eerste groep in den Raad, zich met kracht tegen het verleenen van subsidie aan tooneel en orkest verzetten, als niet behoorend tot de taak van de Overheid, dan zijn het ook in het oog van ds. Lingbeek, de ..........terlijken, die van het cultuurleven van het volk in zijn geestelijke ontwikkeling niets begrijpen.
Is het nu ten eenenmale onverklaarbaar dat christelijke raadsleden hun medewerking verleenen om uit openbare kassen gelden beschikbaar te stellen ten dienste van komedie en muziek, de zaak wordt bepaald afkeurenswaardig als die raadsleden weten, dat juist de Schouwburg en het residentieorkest in erge mate aanleiding geven tot de ontheiliging van den Dag des Heeren.
Op dit laatste werd van Antirevolutionaire zijde met nadruk de aandacht gevestigd. Er werd op gewezen, dat in het Christelijk-Historisch verkiezingsmanifest van .......... gescheven staat: „de Zondagsrust en de instandhouding van de algemeen erkende Christelijke feestdagen worden bevordert. De Overheid onthoude zich zooveel mogelijk van het nemen van al die maatregelen welke kunnen leiden tot ontheiliging van den Dag des Heeren"; en dat eveneens het Program van beginselen en van .......... van de Hervormd (Gereformeerde) Staatspartij verklaard wordt: „Niet slechts Zondagsrust, doch ook Sabbathsheiliging is hier geboden; de Overheid ga de ontheiliging van Gods dag door spel en sport tegen".
En dan zeide ds. Lingbeek ter verdediging van zijn standpunt om aan het Residentieorkest, dat uitsluitend op Zondag de Residentie concerten geeft, ƒ 110,000 subsidie te verleenen: „dat onze Vaderen allerlei zaken op den Zondag toelieten en thans van een rigoreus opdringen van de Zondagsrust was geen sprake. En dat .......... ik ook niet. Er zijn zondiger vermaken op den Zondag dan een stukje muziek te hooren. Ik zie daarin niet zooveel kwaad dat ik het van Overheidswege zou verbieden".
Over deze woorden van ds. Lingbeek hebben wij verder niets te zeggen.
Alleen zouden wij de vraag willen of dit standpunt van ds. Lingbeek de praktische toepassing is van zijn beginselpolitiek.
Zoo ja, dan ziet het er treurig uit, hetgeen de Hervormd (Gereformeerde Staatspartij omtrent de heiliging van den Dag des Heeren voorstaat.
Maar nog treuriger was de houding van de Hervormd (Gereformeerde) raadsleden toen het dezer dagen in den 's-Gravenhaagschen Gemeenteraad ging over het restaureeren van den Schouwburg, waar voor ten tweeden male de kapitale som van ƒ 370.000.— werd aangevraagd. Toen beriep ds. Lingbeek, ter motiveering van een stem voor het voorstel, zich niet minder dan op den Geneefschen Reformator Calvijn.
Doch daarover den volgenden keer.
Alleen laten wij hieronder nog even volgen, wat over dit onderwerp door het halfmaandelijksch Fascistisch blad van 9 Februari, „Nederland", wordt gezegd.
Met 36 tegen 4 stemmen (die der Antirevolutionaire raadsleden) heeft de Gemeenteraad van Den Haag de gelden, noodig voor den verbouw van den Koninklijken Schouwburg, toegestaan. Alleen de heer Duymaer van Twist verklaarde zich met beroep op den bijbel tegen. Deze Antirevolutionaire leider doet met zijn drijverijen o.i. zijne partij groot kwaad. Ds. Lingbeek releveerde, dat Calvijn zelf te Geneve wèl een schouwburg wilde toelaten. De heer Duymaer achtte zich een beter bijbeluitlegger dan Calvijn. Niemand behoeft in den schouwburg te komen. Hij, die er kwaad uit haalt, moet wegblijven, maar hij mag anderen niet willen beletten er goeds en moois te zoeken en te vinden.
Wij zouden aan deze laatste opmerking uit „Nederland" dit willen toevoegen: als men dit goeds en moois dan maar zelf betaalt.
Over de zaak zelve, zooals wij reeds zeiden, een de volgende maal. 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen