KERKELIJKE RONDSCHOUW

ln Indië evenals bij ons.
In Indië is door het zendingswerk der Gereformeerde Kerken hier en daar een kerkelijk leven ontstaan, dat lijkt op 't onze. Uit het boek van dr. Rutgers hebben we kortgeleden daaromtrent nog een en ander overgenomen.
Dat het kerkelijk leven naar de beginselen der Heilige Schrift zich daar ontwikkelt, kan ons niet anders dan verblijden. In deze heeft de liberale regeering des lands óók al weer veel op haar geweten! Want nooit anders hebben de verschillende bewindsmannen gedaan dan moderne predikanten benoemen voor Indië. De Indische Kerk was vrijzinnig — of „niets" — door de machtspositie van de liberale ministers; omdat de Indische predikanten door de regeering benoemd worden. Ook was de „Commissie van Voordracht" in de Ned. Hervormde Kerk veelszins vrijzinnig — wat gelukkig nu niet meer 't geval is.
In de Gereformeerde Indische Kerken en wat zich daar omheen groepeert is natuurlijk ook een vraagstuk: het kerkelijk lied. Zoo goed als men zich daar te beraden heeft over de vraag: welk kerkelijk leerboek (de Heid. Catechismus) moet er voor de Indiërs gebruikt worden? zoo is ook een punt in kwestie: welk lied moet er gezongen worden in de Indische Christelijke (Gereformeerde) Kerk?
Ds. Van Dijk, van Keboemen, wien wij een paar jaar geleden op een conferentie te Lunteren mochten ontmoeten, schrijft daarover. Hij deelt ons mee, dat hij de Psalmen in het Javaansch vertaald heeft en dat er nu voor kerkelijk gebruik een Javaansch Psalmboek gedrukt is te Sneek, welk boek hij nu in Indië hoopt te gaan gebruiken.
Maar nu dreigt dat toch op allerlei bezwaren te zullen stuiten. Er is een Psalm- en Gezangboek op komst, uitgegeven vanwege de gezamenlijke Zendingscorporaties. Daarbij waren de Gereformeerde collega's nooit bijster ingenomen met het plan van ds. Van Dijk — zooals hij schrijft. Echter zijn de Javaansche christenen er blij mee.
Is het evenwel geschikt om in de Javaansche Kerken gebruikt te worden? De Gereformeerde collega's verschillen in gevoelen.
Er was reeds een kerkboekje, waarin 78 Psalmen, in 't Javaansch vertaald, staan. Maar dat boekje is uitverkocht en is nu vervangen door een ander kerkboek, dat slechts 38 Psalmen bevat, en van deze 38 dan slechts een gedeelte van het aantal zangverzen (b.v. van Ps. 36, 73, 95 en 119 komt maar een gedeelte in het boek voor; van Ps. 119 slechts 5 verzen van de 88).
Bij het oude boek vergeleken was dit nieuwe — zoo schrijft ds. Van Dijk — in alle opzichten een groote achteruitgang. Het had 40 Psalmen minder, terwijl het aantal Evangelische gezangen van 65 op 73 is gebracht. Bovendien waren de Psalmen bijna alle gezet op andere rijmen, dan ze in de Hollandsche berijming en ook in het Maleische en oude Javaansche Psalmboek hadden. Zoo b.v. Ps. 4 op de wijze van Ps. 16, Ps. 19 op die van Ev. Gezang 248, Ps. 25 op de wijze van Ps. 17, Ps. 32 op die van Ps. 89, Ps. 36 op die van Ps. 118, Ps. 133 op de wijze van Ps. 84 enz.
De Indische christenen wilden dat boek niet; ze bleven bij het oude boek, dat echter uitstierf en niet werd herdrukt. Waarom dat niet gebeurd is, wanneer er zoo'n vraag naar was, meldt ds. Van Dijk niet.
't Stierf dus uit. 
Zoo kwam blijkbaar toch 't nieuwe boek met de 38 Psalmen en de 73 Evangelische gezangen in gebruik. En ds. Van Dijk, die er nu over klaagt dat men zijn Psalmboek, te Sneek gedrukt, niet zoo graag ontvangt, vertelt in dat verband dat ook in de Gereformeerde Kerk te Solo, waar ds. H.A. van Andel predikant is, het boek met Psalmen en Gezangen gebruikt wordt. En niet zonder verwijt schrijft ds. Van Dijk dan: „Gevolg is, dat in een bidstond in de Javaansche Kerk te Djocja door ds. Van Andel tegen één psalmversje drie gezangverzen werden opgegeven".
Wanneer ds. Van Dijk dan weer blij getuigt dat van zijn boekje door de missionaire predikanten en de Inlandsche gemeenten bijna 1500 ex. genomen zijn, dan moet hij tegelijk getuigen, dat de kerkelijke vergadering, waar het voorstel gedaan werd zijn Psalmboek voor te leggen aan de Generale Synode der Gereformeerde Kerken in Nederland, daarop niet is ingegaan. „Ik was" — zoo schrijft ds. Van Dijk — „inderdaad overtuigd, dat onze vergadering dit verzoek niet zou mogen en kunnen weigeren. En toen is gebeurd, wat ik onmogelijk geacht had. De vergadering besloot met groote meerderheid van stemmen op mijn verzoek niet in te gaan".
Ds. Van Dijk vraagt daarbij: „Wat dunkt onze menschen in het Vaderland van deze houding?"
Zoo ziet men, dat ook in de Gereformeerde Kerken in Indië dezelfde kwestie aan de orde is als bij ons. Het vraagstuk van het kerkelijk lied; de kwestie van hel N.-Testamentische lied naast den Psalmbundel.
Wat jammer toch, dat de Nieuw-Testamentische Kerk van Christus hier, en blijkbaar ook in Indië, niet op een bevredigende manier uit de moeilijkheid en uit de narigheden komen kan. Christenen, broeders en zusters van één gezin, zijn ook hierin ellendig verdeeld!"

Ze zijn aan 't rekenen!
De Vrijzinnig Hervormden, die al heel wat ellende en verwarring in de Hervormde Kerk hebben gesticht en al heel wat verwoestingen hebben aangebracht, zoodat in tal van gemeenten de kerkgebouwen er eenzaam en verlaten staan, doen de laatste jaren overal hun best om, gebruik makend van de wondere toestanden in onze Hervormde Kerk, zich in de besturen te handhaven. Niemand, die héél de Hervormde Kerk overziet, zal ook maar in 't minst kunnen zeggen: de Hervormde Kerk is modern of vrijzinnig, 't Lijkt er niet naar! Veeleer kan men zeggen: de Hervormde Kerk spreekt zich schier overal uit tegen de Vrijzinnige prediking. De Christusprediking wordt begeerd. Natuurlijk kunnen geldmagnaten veel doen, om macht te doen gelden boven recht. Noord-Holland, Friesland, Groningen zouden daarvoor tal van bewijzen kunnen bijbrengen. Maar zelfs Drenthe openbaart, dat de Hervormde Kerk iets anders wil dan een Vrijzinnige prediking, waarin het Evangelie des Kruises geloochend wordt, waarbij ook de Sacramenten van Doop en Avondmaal worden krachteloos gemaakt, waarbij ook het lied der gemeente wordt ontwricht, enz. Zelfs Drenthe, niet minder Brabant en Limburg, hebben genoeg van de Vrijzinnige prediking. Daar gaat alom een sterk verlangen uit naar de Christusprediking. Ook Noord-Holland staat met de holle, ledige kerkgebouwen ten bewijs, dat men geen steenen voor brood verlangt.
Intusschen zijn de Vrijzinnig Hervormden aldoor aan 't broeien hoe zij hun macht zoo goed mogelijk kunnen handhaven, vooral in de besturen, ook in de Synode.
Een sterk staaltje geeft „Kerk en Volk" van deze week. Daar staat een stukje in, waar boven staat „Een rare toestand" en waarin dan verteld wordt van een dorp in Noord-Holland waar de gemeente vrijzinnig is (wat is dat? dat men met God en godsdienst afgedaan heeft?), waar ook Kerkeraad en Kerkvoogdij vrijzinnig is, waar een rechtzinnige dominé gestaan heeft, die weggaat, en waar men nu wil beroepen weer een rechtzinnig predikant én geen vrijzinnigen dominé. Is dat geen „rare geschiedenis"?
„Kerk en Volk" schrijft: „Men zou denken, dat er natuurlijk een vrijzinnig predikant zou komen. Mis. Daar schijnen vrijzinnigen in de besturen te zitten, die niet vrijzinnig zijn".
„Kerk en Volk" denkt waarschijnlijk niet aan de mogelijkheid dat er vrijzinnigen kunnen zijn, die niet de Kerk heelemaal in den grond willen boren en de gemeente niet heelemaal willen laten verloopen en daarom maar liever een rechtzinnig predikant beroepen, dan een vrijzinnige — — —.
„Kerk en Volk" denkt blijkbaar heelemaal niet aan de gemeente.
„Kerk en Volk" denkt alleen aan — — — de Synode.
Ja — Ilpendam (want die gemeente geldt het) is het belangrijke stuk op het politieke schaakbord van de Vrijzinnig Hervormden. Het Synodale schaakbord ligt steeds voor de oogen van de heeren en ze zijn steeds bezig daarnaar te kijken met begeerigen blik.
Hoe Ilpendam in Noord-Holland nu zoo gewichtvol geacht kan worden?
„Kerk en Volk" zegt: „Indien Ilpendam vrijzinnig beroept, dan is de Classis vrijzinnig en daarmee de Noord-Hollandsche vertegenwoordiging in de Synode".
Noord-Holland moet dus twee vrijzinnige afgevaardigden naar de Synode zenden, volgens de heeren van „Kerk en Volk". Amsterdam, Haarlem, Huizen, Hilversum, Bussum, IJmuiden, Beverwijk, Broek op Langendijk, enz. enz. bestaan niet voor de heeren. Ilpendam is nu 't een en 't al. Ilpendam is vrijzinnig en nu moet de Classis Edam vrijzinnig zijn in haar vertegenwoordiging, en door de Classis Edam héél Noord-Holland!!!
Dat is het politieke schaakbord!
„Kerk en Volk" redeneert dan ook ten aanhoore van heel kerkelijk Nederland: „De verhouding in de Synode is thans 13 orthodoxen tegen 6 vrijzinnigen. Indien Noord-Holland vrijzinnig stemt (in meerderheid is het vrijzinnig, n.l. 92 van de 156 gemeenten) en indien ook het lot van Friesland den onzen gunstig was, zou deze verhouding kunnen worden, in verband met de ingewikkelde samenstelling van de Synode: in 1929 11 orthodoxen tegen 8 vrijzinnigen; in 1930 10 orthodoxen tegen 9 vrijzinnigen; in 1931 11 orthodoxen tegen 8 vrijzinnigen."
Die rekenmeesters! 92 van de 156 N.-Hollandsche gemeenten zijn dus vrijzinnig. Welke gemeenten dat zijn, zegt „Kerk en Volk" maar niet. Of Amsterdam, Haarlem, Hilversum, Bussum, Huizen, IJmuiden, Beverwijk er bij hooren daarover praten ze maar niet. Hoe 't staat in die 92 Noord-Hollandsche vrijzinnige gemeenten met kerkbezoek, enz. — — — daarover liefst geen woord. Het gaat alleen maar 92 tegenover 156; tellen doen ze, wegen niet. En dan is 't kluitje, waaraan ze zich vergasten, „de ingewikkelde samenstelling van de Synode".
Van een natuurlijke samenstelling van de Synode willen de modernen nooit weten, 't Zou hun ondergang zijn, want de werkelijkheid is, dat zij in de Ned. Hervormde Kerk weinig of niets beteekenen. Maar dat mag natuurlijk niet worden geconstateerd. Dan zijn ze voor de haaien! Daarom houden ze met hand en tand vast aan „de ingewikkelde samenstelling van de Synode". Dat bemantelt hun armzalige positie. Macht is aangenamer dan recht.
Duidelijk blijkt achter die „rare" geschiedenis, welke „Kerk en Volk" meedeelt, te zitten de vrees voor hun macht. Want er staat in het stukje „een rare toestand" verder te lezen: „Wanneer men nu bedenkt, dat in de eerstkomende jaren in de Synode zeer belangrijke punten aan de orde komen, n.l. de Reorganisatieplannen en naar wij hopen, ook voorstellen van anderen aard, die wellicht tegen deze voorstellen ingaan (hoort! hoort!) „daar begrijpt iedereen, dat het eenvoudig verbijsterend is, indien n.b. door vrijzinnigen zelf de Synodale verhoudingen 11—8, 10—9, 11—8 zouden veranderen in 12—7, 12—7, 13—6. Hierbij wordt dan gerekend op een vrijzinnig Friesland. Anders worden de cijfers zelfs 13 orthodoxen tegen 6 vrijzinnigen, 14—5 en 15—4. Dit beteekent waarschijnlijk niet de guillotine, maar wel een stevige gevangenis­ termijn!"
Is het duidelijk wat de Vrijz. Hervormden willen? Ons dunkt van wel! 
Ilpendam moet en zal een vrijzinnig predikant hebben en door IIpendam (de gemeente komt er minder op aan; wat daarvan terecht komt, hindert niet ) zal de Synode, door Noord-Holland, in den vrijzinnigen hoek gedreven worden (nooit in meerderheid echter), om de plannen tot herstel van de Ned. Hervormde Kerk, om haar meer te doen uitkomen met haar Christusbelijdenis, te dwarsboomen. 
Een stelsel dat zóó in elkaar zit — „de ingewikkelde samenstelling van de Synode" genoemd — is daardoor natuurlijk bij ieder weldenkend mensch geoordeeld! Maar macht moet boven recht gaan, blijkbaar bij de Vrijzinnigen. 
Intusschen moeten we ons maar niet al te ongerust maken. De Ned. Hervormde Kerk heeft gekozen tegen de vrijzinnige prediking. En dat geeft ons moed en vertrouwen met het oog op de toekomst. Zelfs de Zuidelijke provinciën wenken ons, ook Drenthe heeft haar keus gedaan. En er is nog meer, veel meer werk te verrichten, wanneer we allen, die de Christusbelijdenis lief hebben, meewerken willen. De waarheid is sterker dan de leugen. Gods Woord kan wel een stootje verduren. En intusschen vraagt men naar de Christusprediking, óók daar, waar de vrijzinnigen nog den scepter zwaaien, zij 't dan over leege kerken. 
Reken maar, Vrijzinnige rekenmeesters. Er is ook nog een andere rekensom te maken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen