STAAT EN MAATSCHAPPIJ

Alweer de leerdwang.
Het gaat met de voorstanders van den leerplicht als met den moloch, die nooit ge­noeg heeft en altijd maar meer vraagt. Dit bleek weer onlangs, toen een wijziging van de leerplichtwet in de Tweede Kamer aan de orde was, teneinde een technische fout te verbeteren. Van die gelegenheid wilde men gebruik maken om een groote onbillijkheid uit de Wet weg te nemen.
Wat was toch het geval? De leerplichtwet eischt, dat een kind 7 jaar lang lager onderwijs zal ontvangen, waarbij het alle klassen doorloopt. Nu zou men denken, dat wanneer 't kind aan dezen wettelijken eisch voldoet en het met vrucht de zeven klassen heeft doorloopen, het dan ook de school kan verlaten. Maar dan kent men de wet niet. Het kan toch zijn, dat het kind na de 7 jaren leertijd nog geen 13 jaar oud is, omdat het wat vroeg op school kwam, of wel dat het vroeg in 't jaar verjaarde. Is dit geval aanwezig, dan decreteert de Overheid, dat het kind 13 jaar moet zijn, alvorens het de school mag verlaten.
Het blijft er dus. Tot dertien jaar? Wel neen! En nu komt de groote onbillijkheid. Want als het kind eenmaal in een achtste klasse zit of wel voor de tweede maal zich in de zevende bevindt, dan moet het heel deze klasse doorloopen. Voor deze kinderen wordt dan de zevenjarige leerplicht een achtjarige. Reeds bij de invoering van den zevenjarigen leerplicht werd er van Antirevolutionaire zijde op gewezen, dat de wet hier meer eischt dan dat zij rechtens mag vragen, want stelt de wet den zevenjarigen schooltijd, dan moet zij met zeven jaar genoegen nemen. Dit is zoo duidelijk, dat zelfs het schooltoezicht hier en daar heeft gezegd, dat als het kind 13 jaar is, het dan de school kan verlaten. Zelfs moet een kantonrechter bij een vonnis zulk een uitspraak hebben gegeven.
Om nu duidelijk te doen uitkomen, dat de wet inderdaad zoo moet worden uitgelegd, heeft de heer Tilanus geprobeerd om de groote onbillijkheid, dat een kind acht jaar op school moet blijven, uit de wet weg te nemen. Deze afgevaardigde deed daartoe het voorstel teneinde duidelijk te doen uitkomen dat de zeven jaar, die gevraagd worden, ook voldoende zijn. Over dit punt mocht geen verschil van gevoelen bestaan. Maar de voorstanders van den leerplicht verzetten zich daartegen. Zij wilden door de achterdeur binnenhalen, wat door de voordeur moeilijk te verkrijgen zou zijn. Geen achtjarigen leerplicht, maar toch achtjarigen schooltijd.
Een Antirevolutionair blad typeerde het geval door het volgende voorbeeld: Daar is bijv. een school, waar het leerjaar eindigt met den laatsten April. Een meisje uit een arbeidersgezin verjaart 28 April en wordt dertien jaar. Het heeft de zeven klassen doorloopen. Het is vrij, zegt de wet, en moeder neemt het in huis, waar het zoo goed helpen kan. Vlak naast deze ouders woont een ander ouderpaar, dat een meisje heeft, dat 2 Mei dertien jaar wordt. En nu zegt de Overheid: nu moet dat meisje nog een vol jaar naar de school gaan, hoezeer moeder het in het gezin noodig heeft.
Zulk een regeling, wordt terecht als een onrechtvaardigheid gevoeld en krenkt het rechtsbesef van het volk. Toch kon 't voorstel-Tilanus geen meerderheid in de Kamer vinden, het werd met groote meerderheid verworpen. Ziedaar weer een vrucht van het extra parlementaire Kabinet. Zoo iets zou zeker bij een rechts Kabinet nooit zijn gebeurd. Dan was er overleg geweest tusschen de rechtsche groepen, dat ongetwijfeld tot een gunstig resultaat zou hebben geleid. Ditmaal was weer, zooals dit in de afgeloopen parlementaire periode telkens het geval was, het overleg zoek.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen