FEUILLETON

SCHETSEN UIT HET FRIESCHE DORPSLEVEN
— DOOR IDSARDI —
73)
Eigenlijk ging hem dit toch aan zijn hart, waar zij, zoo in alle weer en wind moest sjouwen om er wat bij te verdienen, en dat het nu hier zou worden uitgegeven. Hadden zij dit maar geweten. Dan was de entree drie stuivers of een kwartje geworden. Deksel, dat was prachtig geweest. Stil, daar heb je boer Rijpkema warempel ook! Al wie hier vanavond verwacht werden, maar geen boeren. Die zouden immers uit vrees voor hun bezittingen allen thuis blijven.
„Maar één dubbeltje, Symen?" — vraagt Rijpkema.
„Asjeblieft, boer".
„Dat is niet veel; kan dat wel uit?" Meteen haalt hij een kwartje uit zijn vestzak en zegt, als Symen beweging maakt om terug te geven: „laat maar zitten".
Hoe is 't mogelijk. En het gaat vanavond tegen hém. Maar zoo is Rijpkema nu eenmaal, en zonder acht te geven op het verbaasde gezicht van Symen, zoekt hij een plaats in de achterste rij.
„Hé, verbaasd, daar is Sander ook. Wat die hier komt doen! Toch niet preeken, zou men hopen? En meester. En Fledderus. Hoeveel staan daar nog wel niet voor de deur. Ruimte daar wat! Vóór kunnen nog wel een paar stoelen staan. En anders maar zitten gaan op de toonbank voor de tapkast. Wat doet dat speelding daar ook. Daar konden nog wel drie zitten. Ja juist, schik maar wat in elkaar. D'r kunnen een boel makke schapen in één hok".
Toch een succes vanavond. En Symen veegt zich met het vlakke van de hand de zweetdroppels van het gelaat, die de drukte van het publiek met de bijkomende emotie hem uitpersen. Ondeugende bengels zeggen, dat hij het geheele jaar nog niet zooveel gezweet heeft als vanavond, en een van allen waagt het om hem met een ernstig gezicht te zeggen, dat hij wel oppassen mag geen tocht te vatten.
Daar heb je warempel dominé. Dominé in de herberg! En dat bij deze gelegenheid! Ja, maar dat was de bedoeling niet. Die werd hier niet verwacht. En ook niet begeerd. Maar het stond er niet bij op dat papier, wie wél en wie niet komen mocht. Daar stond: „komt allen". En nu kwamen allen. Dus dominé mocht óók komen. Maar Symen durfde hem geen dubbeltje af te nemen. Dat is zoo sneu.
„Goeden avond, Barends", zegt dominé. ,,'n Avond, dominé", — en meteen maakt Symen met zijn rechterwijsvinger een beweging naar het hoofd, bij wijze van groetenis, om echter dan aanstonds een anderen kant uit te zien en dominé gelegenheid te geven dóór te loopen.
Maar dominé wil niet gratis van de partij zijn. Heel gewoon haalt hij zijn beurs uit en legt de verschuldigde entree neer. Waarom, dat weet hij zélf niet, maar dat dubbeltje had Symen toch liever niet ontvangen. Kwam het misschien, omdat dominé zelf zooveel voor een ander moest doen en spreken, zonder dat er ooit een cent vergoeding gevraagd en — gegeven werd? Omdat de menschen schenen te denken, dat zoo'n dominé daar nu eenmaal voor was?
Gelukkig, daar sloeg de klok acht uur. Nu konden de deuren dicht, wat ook meer dan tijd werd. De zaal was stampend ! Er kon geen muis meer in.
Nu zou Sjoerd wel spoedig met den spreker uit het zijkamertje komen. Gelukkig ook maar, dat zij de heele zaal niet behoefden door te gaan. De man kwam nooit bij den katheder! Wat was 't warm en wat hing hier een tabaksrook, en wat een stemmengeroes. Zou er wel een glas water staan? Neen vanzelf. Sjoerd dacht om niets. Als hij het niet deed, geen een die zou zorgen dat alles voor elkaar was. Anders had Dut het misschien wel gedaan, maar die is geraakt, omdat zij de dubbeltjes niet inbeuren mocht. Waar blijven ze nu? Eindelijk!
Vlak bij het spreekgestoelte ontsloot zich een deur, en daar was Sjoerd met menheer. Oogenblikkelijk was het stil in de zaal. De meerderheid van het publiek is gewoon naar kerk te gaan en weet dus dat het stil wezen moet als de spreker optreedt.
't Lag oorspronkelijk in de bedoeling dat Sjoerd vooraf een woordje zeggen zou. Dagen lang was hij hier al mee bezig geweest en had daartoe iets op het papier gezet, maar nu het er aan toe kwam en er zooveel volk in de zaal was, meest allen bekenden, begaf hem de moed. Daarom had hij menheer gevraagd of hij dadelijk maar beginnen wilde. Sjoerd zou dan wel even met den hamer slaan, dat was dan ook al zooveel als om te zeggen dat het begon. En zoo kwam het dus.
't Was den spreker — zoo zei hij — hoogst aangenaam hier in Zorgvliet te mogen optreden. Want deze gemeente had wel een mooien naam, maar als hij de ge zichten der meeste aanwezigen beschouwde, zag hij wel, dat zij lang niet zonder zorgen waren, al woonden zij dan ook in een plaats, waarvan een vreemdeling zou kunnen denken dat alles naar wensch was. Trouwens dat was ook geen wonder, zoolang er geleefd werd in zulk een kapitalistische maatschappij als de tegenwoordige, waarbij het groote geheel werd opgeofferd aan een kleine groep menschen, en alles in het spier kwam voor de macht van 't kapitaal, door den Bijbel aangeduid met den naam van den afgod mammon. Want de geachte hoorders konden wel denken dat hij hier heden-avond gekomen was om wat nieuws te zeggen, waar hij immers front maken zou tegen de rijken en heel het bezit en alle machtsopenbaring in hare demonische werking helder en klaar in het licht zou stellen — maar dan had men zich toch vergist. Hetgeen hij te zeggen had was in het geheel niet iets nieuws; het was al voor eeuwen beschreven in den Bijbel, en waar hij wist dat in Zorgvliet groote eerbied voor dit Boek gevonden werd, twijfelde hij dan ook niet of allen zouden met belangstelling kennis nemen van hetgeen hij nu daaromtrent hoopte in het licht te stellen.
(Wordt vervolgd).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen