STAAT EN MAATSCHAPPIJ

Geen Joodsche Sabbaths viering
De beraadslagingen, die in de Tweede Kamer bij gelegenheid van de behandeling van het wetsontwerp op de winkelsluiting zijn gehouden en waarop wij, al zijn ze thans afgeloopen, nog even moeten terugkomen, hebben, wat te voren niet was te voorzien, ongemeen groote beteekenis gekregen, doordat de bepalingen van 't wetsontwerp, die met de Zondagssluiting verband hielden, bijna bij: elk artikel van de wet tot een principieel debat over Zondagsrust en Zondagsheiliging leidden.
Opmerkelijk was daarbij de houding der Staatkundig Gereformeerden, die zich ten aanzien van de Zondagsheiliging meer voor standers toonden van de Joodsche Sabbathsviering, dan van de viering van den Christelijken Zondag.
Van werken der noodzakelijkheid, die naar Gods Woord en overeenkomstig de practijk der Gereformeerde Vaderen zijn toegelaten, wilden deze Kamerleden maar weinig weten, althans zoo lieten zij zich in de Kamer uit.
De eenige uitzonderingen, die zij b.v. op de Zondagssluiting wilden toelaten, waren de apotheken voor zoover betreft den verkoop en aflevering van genees-en verbandmiddelen, en de hotels, wat betreft leveringen aan logeergasten.
De verkoop en het afleveren van ruw ijs ten behoeve van zieken en bij ongevallen, uit de daarvoor bestemde inrichtingen, mocht niet plaats hebben.
Evenmin mochten zij, b.v. ongehuwden, die gewoon zijn hun maaltijden van koks te betrekken, of wel die gewend zijn de maaltijden in hotels te gebruiken, dit op Zondag meer doen.
En niet anders stond het ten aanzien van het verrichten van noodzakelijke herstellingen. Het herstellen van ernstige gebreken aan gasleidingen, waterleidingen of electrische installaties behoorde op Zondag verboden te zijn. Ds. Kersten beweerde zelfs, dat wanneer in zijn kerk de koster èenig gebrek aan de electrische installatie op Zondag zou ontdekken, hij er dan geen enkel bezwaar in zou zien in den donker te prediken.
Dat de Staatkundig Gereformeerden hier niet op het standpunt der Gereformeerde Vaderen staan, maar voor den Engelschen Zondag opkomen — waarvoor ds. Zandt zelfs het pleit voerde —, werd door professor Visscher duidelijk in 't licht gesteld.
Hij herinnerde ten aanzien aan den geweldigen strijd, die in den bloeitijd van het Gereformeerd kerkelijk leven is gevoerd over den Sabbath en verwees naar niemand minder dan naar den in Zeeland zoo geroemden vader Teellinck, die in geen enkel opzicht bezwaar maakte, dat, wanneer de - oogst des Zondags op het land stond en er slecht weer dreigde te komen, de boeren de handen uit de mouwen staken om den oogst binnen te halen.
Moet, — zoo vroeg onze professor aan den heer Van Dis, den verdediger van het Staatkundig Gereformeerd amendement, om alle uitzonderingen van Zondagssluiting te schrappen, behalve die van de apotheken en de hotels — de arts, die op Zondag bij een ernstig ziektegeval wordt geroepen en wiens automobiel onderweg defect raakt, maar verder van het ziekebezoek afzien, omdat een herstelling van het voertuig noodig is ?
Op de noodzakelijke werken op Zondag wees ook in een goed gedocumenteerde rede dr. Severijn. Deze betoogde, dat de orde der Schepping niet slechts uitzonderingen toelaat, maar ook gebiedt. Ziekte, ongeval en nood bevelen zelfs uitzonderingen. Hij vestigde er de aandacht op, dat de heer Van Dis in gebreke was gebleven om den strikten eisch voor de Overheid om het vierde gebod te handhaven, aan te toonen, opdat mocht blijken dat de Overheid ten onzent niet vrij uitgaat in de vervulling van haar roeping, zoo zij zich stelt onder de sanctie van Handelingen 15 : 28 : „Want het heeft den Heiligen Geest en ons (deapostelen, ouderlingen en de gemeente)» goed gedacht u geen meerderen last op te leggen dan deze noodzakelijke dingen ; n.l dat gij u onthoudt van hetgeen den afgoden geofferd is en van bloed, en van het verstikte, en van hoererij ; van welke dingen, indien gij uzelven wacht, zoo zult gij weldoen. Vaart wel !"
Het gaat hier — zoo zeide dr. Severijn: — over de Wet en betreft de Christenen uit de heidenen.
In de genoemde uitspraak der H. Schrift wordt door Gods Woord een criterium gegeven voor de toepassing der Wet, in verband waarmede de A.R. afgevaardigde herinnerde aan de vermaning van den Apostel Petrus tot de broederen, Handelingen der Apostelen 15 : 10 : „Nu dan, wat verzoekt gij God, om een juk op den hals der discipelen te leggen, hetwelk noch onze vaderen, noch wij hebben kunnen dragen".
De conclusie, waartoe dr. Severijn dan ook kwam, was, dat de Schrift zelf het criterium (den maatstaf) geeft voor de toepassing der Wet en dat deze sanctie tot voorzichtigheid vermaant, om, zooals de Staatkundig Gereformeerden, dit zoo dikmaals doen, niet al te haastig te oordelen over degenen, die de bevestiging der Wet in aanmerking nemen.Zooals te begrijpen viel, zweeg hier de heer Van Dis.
Tegen het uitnemend en afdoend betoog van professor Visscher en dr. Severijn viel
niets in te brengen. Echter buiten de Kamer hebben de heeren Van Dis c.s. het er niet bij gelaten. In „De Banier", het orgaan van de Staatkundig Gereformeerden, waarin men er wel tegen waakt, dat de lezers ooit iets te hooren krijgen van wat door Antirevolutionaire woordvoerders in de Kamer wordt gezegd, heette het van de rede van dr. Severijn, zonder daarvan maar een enkele mededeeling te doen, dat ze „niets-om het lijf had" en van eene verklaring, dié professor Visscher naar aanleiding van een amendement.
Van Dis aflegde, dat ze „hatelijk" was, Een partij, die op deze wijze uitdrukt, wat mannen als de beide A.R, Kamerleden, die toch ook naar Gods Woord willen leven en overeenkomstig de leer der Vaderen willen handelen, in de Kamer spreken en welke voor zich alleen het keurmeesterschap opeischt van hetgeen onder de Gereformeerde beginselen moet worden verstaan, compromitteert zichzelf.
Meer zeggen we er niet van. Professor Visscher en dr. Severijn, benevens de andere A.R. woordvoerders, deden een goed werk, door op de eischen, welke 'Gods Woord aan het leven van een volk stelt, het juiste licht te laten vallen.
Het gaat niet om de Joodsche Sabbathsviering, maar om de viering van den Christelijken Zondag.

Gunstige cijfers.
„Patrimonium", hel: Christelijk Sociale Weekblad, wijst naar aanleiding van de mededeelingen van het Centraal Bureau voor de Statistiek op de gunstige sterftecijfers van de laatste jaren.
Bedroeg het sterftecijfer in het tijdvak van 1840—1849 jaarlijks gemiddeld 26.56 per 1000 inwoners, thans is dit cijfer gedaald tot 9.61.
Deze gunstige verhouding werd voornamelijk verkregen door de betere zorg, welke besteed werd aan de volkshuisvesting, de verpleging van zieken, de hygiënische voorlichting enz., waardoor met name de zuigelingen-en tuberculosesterfte is afgenomen.
Een factor van niet geringe beteekenis is ook de sociale wetgeving, welke met zich mede brengt de verbetering van de inrichting van fabrieken en werkplaatsen, de inperking van den kinderarbeid en de vermindering van het aantal ongevallen.
Van niet minder belang is de voorziening bij ongevallen en invaliditeit, waarbij nu zoo aanstonds komt de verzorging bij ziekte.
Bijzondere resultaten had vooral de tuberculosebestrijding. Nog in de jaren van 1911—1915 bedroeg de sterfte aan tuberculose 14.19 voor mannen en 14.87 voor vrouwen, terwijl deze cijfers in 1928 respectievelijk waren 7.80
Met dank aan God mag dit alles worden geconstateerd.
De toestanden in ons land wijzen bij vergelijking met de cijfers in andere landen op grooten vooruitgang.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen