Dreigen er nieuwe gevaren?

Het zal den meesten lezers wel niet bekend zijn, dat er op de aanstaande Classical Vergaderingen (D.V. laatsten Woensdag in Juni) een voorstel van de Synode in behandeling moet worden genomen, hetwelk wel eens vérstrekkende gevolgen kon
hebben.
De Synode stelt voor om een Diaconale Commissie te benoemen ter behartiging van den diaconalen arbeid, van samenspreking en samenwerking der Diaconieën overeenkomstig de bepalingen van het Reglement voor de Diaconieën.
Die Synodale Diaconale Commissie moet dan bestaan uit 9 leden, die jaarlijks door de Synode gekozen worden. Tot de laak van die Diaconale Commissie zal behooren:
a. in overleg en in contact met corporaties, die werkzaam zijn op het terrein der diaconale armenzorg in de Nederlandsche Hevormde Kerk, waar dit mogelijk zal blijken, diaconale samenwerking voor verschillende, doeleinden te bevorderen
b. het initiatief te nemen, tot wat in verschillende Classes wenschelijk mag zijn
c. regelen te ontwerpen voor een eenvoudige administratie en de invoering daarvan te bevorderen ;
d. advies te geven aan Diaconieën ;
e. advies te geven aan kerkelijke besturen en personen ;
f. gegevens te verzamelen omtrent alles wat op het gebied der weldadigheid door de Diaconieën wordt verricht ;
g. op te treden als centraal lichaam, dat zoo noodig in verschillende gevallen leiding geven kan en waardoor alle instellingen van weldadigheid in de Kerk kunnen worden bereikt ;
h. jaarlijks een verslag van haar werkzaamheden en bevindingen uit te brengen aan de Algemeene Synode ;
i. jaarlijks aan de Algemeene Synode rekening en verantwoording te doen van het beheer harer geldmiddelen en haar een begrooting ter goedkeuring aan te bieden ;
j. te doen wat de Synode haar verder opdraagt.
Dit is zoowat het voornaamste van het voorstel. Er komt dan nog een slotbepaling, dat de Diaconale Commissie in de kosten van haar werk zal trachten te voorzien door vrijwillige bijdragen. Zijn deze bijdragen daarvoor niet voldoende, dan wordt 't ontbrekende voldaan uit de quota der Diaconieën voor de Algemeene Kas.
Deze bijdragen kunnen op voorstel van de Synodale Diaconale Commissie door de Algemeene Synode met ten hoogste 50% worden verhoogd, telkens voor den tijd van één jaar, indien de toestand der geldmiddelen der Diaconale Commissie dit noodig maakt.
Ziehier het voorstel, waarvan schrijver dezes veel gevaar ducht.
Wat is eigenlijk de bedoeling van deze voorstellen ? Toch geen andere, dan om 't bestaan en de taak van de Commissie voor de Diaconale Armenzorg, die reeds eenige jaren werkt, in de reglementen vast te leggen.
Als men dit voorstel zoo leest, denkt menigeen bij zichzelf, dat dit toch nog zoo kwaad niet is. We krijgen een wettig erkend centraal lichaam; -hetwelk de diaconalia zal behartigen.
Centralisatie van 't diaconale werk dus ! We zouden de laatste willen wezen om te durven ontkennen, dat zulk een centraal lichaam volstrekt geen nut zou kunnen doen. Er is een spreekwoord dat zegt : eendracht maakt macht. Niet alleen dat de administratieve eenheid er door bevorderd wordt, maar ook in de practijk kan het de Diaconieën tot. groote machtsontplooiïng brengen.
Maar nu de gevaren !
Schuilen die slechts in de 50% opslag van de diaconale quota (bijdragen) aan de Algemeene Kas ? O neen, een Diaconie, die tien gulden betaalt, kan ook wel vijftien gulden betalen.
Neen, de gevaren liggen aan een anderen kant. Schrijver dezes is bang om er aan mede te werken om van die groote centrale lichamen op het kussen te helpen. Of hebben we met den Raad van Beheer nog geen leergeld genoeg betaald ? De Kerkvoogdijen zijn eigenlijk uitgeschakeld. Van de rechten van de plaatselijke gemeenten is geen sprake meer. De gemeenten zijn geknecht. Wie niet betaalt, krijgt geen handopening. De stok staat achter de deur. Langzaam maar zeker krijgt het Reglement op de Predikantstractementen ingang. Wie schikken wil en het op een accoord wil werpen met de onderhandelaars, vindt welwillende aangezichten. Maar als eenmaal voldaan is, zal men de schroeven wel beter aanhalen. Op de Veluwe zijn de meeste gemeenten met vele honderden guldens opgeslagen. De mazen van het net worden dichtgehaald.
De Kerkvoogdijen zijn lam geslagen.
Nu zal de Synodale Organisatie ook de Diaconieën weten te knechten.
Die installatie van die Centrale Diaconale Commissie ziet er zoo onschuldig uit. Maar wat dan, als er straks van de eenmaal geïnstitueerde commissie eens een voorstel komt om een aanslag te heffen van onze Diaconieën ?
In vele vrijzinnige gemeenten is de opkomst in de kerk bedroevend. De collecten voor de armen ellendig. Maar centralisatie beteekent immers, dat men het haalt, waar het te halen is, en het laat afvloeien daarheen, waar men het mist.
Onze gereformeerde en confessioneele gemeenten hebben tot den steun van hunne behoeftigen de vrijzinnigen niet van noode.
Omgekeerd wel.
In een Kerk zonder richtingen, levend naar de ordinantiën Gods, zou er over dit voorstel te spreken zijn, hoewel er ook dan nog bezwaren overblijven.
In een Kerk als de onze, die door den richtingsstrijd verscheurd wordt, kan centralisatie, op welk terrein ook, niet dan nadeelig werken voor alle gereformeerde actie.
Misschien zullen sommige lezers zeggen, dat de bezwaren, die ik naar voren breng, denkbeeldig zijn. Zeker, het is waar, dat de Commissie zich hierover nog niet in het openbaar heeft uitgesproken, voor zoover mij bekend is.
In punt j lezen we echter : te doen wat de Synode haar verder opdraagt.
Daarin ligt alles opgesloten. Hieruit kan zich alles ontwikkelen. Als de Commissie maar eerst in het zadel zit. Nu kan men al hare adviezen zelfs ongelezen opzij leggen. Maar wee u, als ze eenmaal in 't zadel zit. Dan komt ook de stok van achter de deur voor elke Diaconie, die onwillig blijft.
Neen, van centralisatie verwachte niemand eenig heil voor onze diep gevallen Kerk. Wél van de decentralisatie. In ons isolement zij onze kracht, zoekende de samenbinding met allen, die nog den Christus der Schriften willen belijden.
De Raad van Beheer heeft onze Kerk geknecht. Men dulde het nimmer, dat men ook nog de Diaconieën zou knechten. Dan zijn we geheel geknecht. Die het geld heeft, heeft immers de macht.
Neen, toch niet, de macht is tenslotte alleen bij Hem, die uit het stof onze diep gezonkene Kerk kan opheffen.
Lezers, vooral gij, leden van de Raden en Besturen onzer Kerk, laat uwe gedachten eens gaan over deze dingen en ik twijfel niet of ge ziet met mij dezelfde gevaren.
Men behoeft geen profetenmantel om te hangen om van dit gevaar te durven getuigen.
Schrijver dezes was het een behoefte des harten om van deze dingen te getuigen.

Ermelo. J. J. TIMMER.

P.S. Schrijver dezes is niet blind voor de misbruiken bij sommige Diaconieën. Het moet erkend worden, dat er hier en daar wel veranderingen moeten plaats hebben. We hebben echter toch ook nog Classicale Besturen', die de rekeningen van de Diaconieën hebben na te gaan, en er heeft toch ook kerkvisitatie plaats om een en ander te controleeren. In elk geval geen centralisatie, maar decentralisatie vanwege het diep verval onzer Kerk, zullen de Gereformeerden nog eenigen invloed hebben.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen