STAAT EN MAATSCHAPPIJ

Nieuwe agitatie.
De sociaal-democraten en andere revolutionairen mitsgaders de pacifisten, hetzij dat zij voor dezen naam 't woord christen plaatsen dan wel zich met den naam neutraal tooien, zoomede de anarchisten en de anti-militairisten zijn in deze dagen druk in de weer o.m de geestverwanten en de vrienden voor de diverse wagens te spannen, ten einde het noodige vertoon te maken bij het petitionnement, dat bij de Staten-Generaal zal worden ingediend of wel bij de demonstraties, welke op Zondag a.s. te Amsterdam en Rotterdam zullen worden gehouden.
Aanleiding tot het vertoon is gelegen in het vlootplan, dat onlangs door den Minister van Defensie bij de Staten-Generaal werd aanhangig gemaakt.
Nu dient onderscheiden te worden tusschen de Vloot wet, die in 1923 na het groote tumult van de zijde der revolutionairen is afgestemd geworden en het Vlootplan, dat thans door dr. Deckers aan de orde is gesteld.
En omdat het nu ditmaal over niets anders loopt dan over een plan, waaraan dus de Staten-Generaal voor de toekomst niet gebonden is, mag het verbazen, dat op dit oogenblik een herhaling van de actie komt, die zeven jaren geleden werd gevoerd.
Sinds jaren wordt in de Kamers, en terecht, de klacht vernomen, dat bij den aanbouw van schepen voor de Indische Marine zonder vast stelsel wordt gewerkt. Ieder Kabinet gaat hier z'n eigen gang en zet schepen op stapel, die het naar eigen goeddunken voor de vloot dienstig acht. Vandaar, dat onze Marine een staalkaart laat zien van allerlei soort van schepen, die moeilijk in een éénheid zijn onder te brengen.
Aan dezen ongewenschten toestand wil nu dr. Deckers een einde maken door de goedkeuring van de Staten-Generaal te vragen voor een vast plan van aanbouw van nieuwe schepen gedurende de eerstkomende tien jaren.
Beziet men daarbij verder den geldelijken kant van het plan, dan blijkt, dat jaarlijks zelfs voor een kleiner bedrag zal worden gebouwd, dan de som, welke men tot nog toe voor dit doel placht uit te geven.
Het vlootplan Deckers geeft alzoo naast een stelselmatigen aanbouw van schepen nog een niet geringe bezuiniging.
Voor deze vlootpolitiek komt de regeering ongetwijfeld een woord van dank toe.
Doch daarvan willen de menschen van "geen man en geen cent" niets weten.
Zoo de zaken staande, behoorde de actie, die men thans tegen den Minister van Defensie voert, niet te gaan tegen wat de regeering voorstelt, eene regeling, die allerlei voordeden biedt, maar voor de nationale ontwapening.
Het vlootplan wordt nu voor de antimilitairisten van alle gading de stok, waarmede het Kabinet moet worden neergeslagen.
Natuurlijk verzwijgt men voor de goegemeente, wat het vlootplan bedoelt en welke voordeden het inhoudt, want zou men dit doen, dan teekende de massa niet op de lijsten, die thans onder allerlei onjuiste voorstellingen worden gepresenteerd, om het wetsontwerp te verwerpen.
Evenmin laat men uitkomen, dat b.v. de socialistische regeering in Engeland precies hetzelfde doet, als wat de burgerlijke regeering hier in Nederland voorstelt.
Hoofdzaak voor de revolutionairen is, dat er agitatie wordt gemaakt en daarvoor is elk middel, welk ook, welkom.
Vandaag is het het vlootplan en morgen gaat het weer om iets anders.
Dat een aantal handteekeningen nog op de lijsten worden geplaatst, pleit niet. voor hen, die zich bij voorkeur tot het denkend deel der natie rekenen.
Voor ons is het gebeurde, het vorig jaar te Curacao een baken in zee.
Een Koloniale Mogendheid als Nederland behoort de beschikking te hebben over een vloot om de geestelijke en stoffelijke belangen der Indische volken te beschermen en kan daarom niet tot ontwapening overgaan.
Daarom hopen wij, dat de groote massa van ons volk van nuchteren zin blijk zal geven en niet op de lijsten zal teekenen, maar zich zal scharen aan de zijde der regeering, die ten aanzien van de landsverdediging hier den juisten weg heeft ingeslagen.

Hand-en spandiensten.
De activiteit, welke van de Gereformeerde Gemeenten met betrekking tot het stichten van eigen scholen uitgaat, is vooral in den laatsten tijd groeiend.
De Saambinder, het correspondentieblad der Gereformeerde Gemeenten maakt schier in ieder nummer melding van de voornemens der geestverwanten om tot uitbreiding van het aantal scholen over te gaan.
Vroeger was dit anders, toen kon niet genoeg kwaad worden gezegd van de Lager-onderwijswet, die in het jaar 1920 als product van de rechtsche samenwerking tot stand was gekomen.
In die dagen was de wet De Visser uit den booze. Ze diende alleen maar om de Roomsch-Katholieken aan geld voor schoolbouw te helpen. Daarom moest de wet bij de Gereformeerde Gemeenten in den ban.
Doch thans juicht men van die zijde over de gunstige bepalingen, die de Lager-Onderwijswet 1920 biedt en waardoor ook de scholen, die van de oud-Gereformeerden uitgaan, kunnen worden bekostigd.
De Saambinder jubelt b.v. over het feit, dat de gemeente Rotterdam op onbekrompen en royale wijze de gelden uit de gemeentekas toestaat, die voor den bouw en de inrichting der scholen benoodigd zijn, zoodat zelfs op 1 September de vierde school van de Gereformeerde Gemeente in Rotterdam in gebruik kon worden genomen.
In andere gemeenten gaat het, naar het blad meldt, in gelijk tempo vooruit.
Het lijkt ons van belang om op deze gelukkige frontverandering van de Gereformeerde Gemeenten eens de bijzondere aandacht te vestigen.
Het gewijzigd standpunt van deze kerkelijke groep kan toch niet anders dan een ieder, die voorstander is van het Christelijk onderwijs, verblijden.
De leuze : de school aan de ouders, is ook die van de Gereformeerde Gemeenten geworden.
Toch is er één punt in de onderwijspolitiek van de Gereformeerde Gemeenten, dat ons weinig aanstaat.
Dit betreft de hand-en spandiensten, welke men ook van de Hervormde onderwijzers vraagt.
Het is van algemeene bekendheid, dat de Gereformeerde Gemeenten bijzonder den Hervormd Gereformeerden weinig goedgezind zijn en waar dit maar eenigszins mogelijk is, pogingen aanwenden, om in Hervormd Gereformeerde gemeenten, door het stichten van eigen gemeenten, hun kerkelijke organisatie uit te breiden.
De splijtzwam, die op politiek terrein wonderen verricht, moet ook in het kerkelijk leven dienst doen. Hoe meer verdeeldheid op het .kerkelijke erf, hoe liever. De Gereformeerde Gemeenten spinnen daarbij wel zijde. Onder de verdachtmaking, dat de prediking niet goed gereformeerd is, institueert men een eigen kerkje en breidt men z'n organisaties uit.
Ook de onderwijzers leven onder de verdenking, althans zoo zij Hervormd zijn, van de neo-calvinistische beginselen te zijn toegedaan.
En daarom moeten zij, zoo spoedig over eigen leerkrachten kan worden beschikt van de scholen der Gereformeerde Gemeenten worden verwijderd.
Dat is het parool. Men gebruikt ze nog wel, doch niet langer dan men ze behoeft. Zijn ze niet meer noodig, dan moeten ze de laan uit.
Ook de Hervormde onderwijzers zijn niet te vertrouwen. Zij staan de versteviging van de kerkelijke en de politieke organisatie maar in den weg.
In dit verband verwonderen wij ons wel eens, als wij zien, hoe Hervormd Gereformeerde onderwijzers nog hand-en spandiensten verrichten bij de Gereformeerde Gemeenten.
Men zou zoo zeggen, de Gereformeerde Gemeenten moesten niet meer scholen in gebruik nemen, dan die, welke zij met eigen leerkrachten kunnen bezetten.
Dan behoefden zij de klacht niet meer te uiten, welke wij nog onlangs in De Saam-binder lazen : „Nog steeds zijn aan onze scholen plaatsen bezet door onderwijzers en onderwijzeressen uit andere kerken. De benoemingen geschiedden doordat de nood drong."
Hervormd Gereformeerde onderwijzers worden dus uit nood benoemd.
Zeiden wij te veel, toen wij hierboven de opmerking maakten, dat de Gereformeerd Hervormden bij de Gereformeerde Gemeenten maar weinig in tel zijn ?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen