RONDOM DE LEESTAFEL

Emil Brunner. De theologie der crisis. Uitgave: W. ten Have, Amsterdam.
Hier wordt ons een geautoriseerde vertaling uit het Engelsch gegeven, een boek van Emil Brunner, hoogleeraar in de theologie aan de Universiteit te Zurich. Dit boek is ontstaan, doordat in Amerika geregeld lezingen gehouden worden aan het Seminarie der Hervormde Kerk te Lancaster; de z.g.n. Swander-lezingen, handelend over „gezonde christelijke wetenschap". Voor het houden van die lezingen is een som gelds gegeven en vastgezet en de rente moet worden aangewend voor het uitgeven der lezingen in boekvorm. Niets zal worden toegelaten dat afwijkt „van de waarheid die in Jezus Christus is".
De lezingen, die hier gegeven worden, zijn gehouden in 1928 en in het Engelsch vertaald ; van deze Engelsche uitgave is hier nu een Nederlandsche overzetting. Het zijn korte lezingen, die bedoelen een korte inleiding te geven ten opzichte van verschillende belangrijke problemen rakende de godgeleerdheid, alle staande in het teeken van „de theologie der crisis". Ze willen niet zijn „interessante bijdragen" ; ze willen veeleer zijn een poging om allerlei moeilijkheden aan te wijzen, opdat met de moeilijkheden meer gerekend zal worden, om samen tot een oplossing te mogen komen. Ze willen dwingen ons rekenschap te geven van allerlei, waarover de vragen loopen. „Ze houden zich uitsluitend bezig met het ethische probleem ; en daarom houden ze zich bezig met het christelijk geloof en niets anders", 't Gaat er om „hoe wij leven kunnen met elkander", want „de realiteit van den mensch is zijn leven met anderen". „Menschelijk leven is altijd leven in de gemeenschap ; voor zoover het dit niet is, is het geen leven, maar dood". „Christen" en „sociaal" zijn twee woorden met eenzelfde beteekenis. 'Er is daarom nooit een belangrijker vraagstuk dan het sociale vraagstuk, 't Is hetzelfde vraagstuk als dat betreffende den mensch en dat betreffende God. De theologie heeft juist tot taak het ware begrijpen van het menschelijk leven ; en daarom moeten de kwesties ook benaderd worden met een bepaalde theologie. En daaraan zijn deze lezingen gewijd. „Ze zijn een poging om scherp te onderscheiden tusschen de Christelijke en de idealistische of naturalistische levensopvatting en tegelijkertijd om opnieuw de ware beteekenis van het Christendom aan te toonen".
De onderwerpen van de vijf lezingen zijn : „De crisis der theologie en de theologie der crisis" ; „Het zoeken naar waarheid-Openbaring" ; „Het zoeken naar leven-Verlossing" ; „Het probleem der ethiek" ; „De vooruitgang en het Koninkrijk Gods".
Hoe gaarne zouden wij tal van kern-citaten geven uit deze pittige en puntige lezingen. Maar die in deze dingen belangstelt en deze lectuur verdragen kan, neme zelf dit mooie boek ter hand ! „De" theologie — der crisis" is waard om gelezen te worden te midden van de crisisgebeurtenissen van dezen kritieken tijd.

Christelijk Meisjesboek. N.V. Uitg.Mij. P. den Boer, Utrecht.
In fleurigen omslag ligt dit kloeke, frissche boek voor ons. Men kan er allerlei in vinden wat onze meisjes uit christelijke gezinnen zal interesseeren en ze zullen dan ook goed doen dit boek te koopen of te vragen, dit boek als een geschenk van vader of moeder of vriendin of oom of tante te mogen ontvangen. Afwisseling is in deze literatuur te over, want 25 verschillende platen vulen dit mooie groote boek. En de illustraties bedoelen het geheel vroolijker en aantrekkelijker te maken ; waarbij we echter eerlijk moeten zeggen, dat de bedoeling van den teekenaar en den uitgever opperbest zijn geweest maar de uitkomst hadden we toch liever anders en beter gezien. Doch wat nu niet heelemaal gelukt is — het mooie, sprekende, fijne ontbreekt bij de illustraties, hoewel ze alleraardigst bedoeld zijn — dat komt bij een volgende uitgave wel ! Iemand die zoo'n boek zóó weet saam te stellen en uit te geven, weet ook wat de illustraties betreft straks het beste van 't beste wel te vinden ! Hartelijk aanbevolen — niet alleen aan de meisjes, ook aan de moeders, ook aan andere huisgenooten of familieleden !
in Memoriam prof. dr. J. A. C. van Leeuwen. Toespraak bij de opening zijner colleges op 1 October 1930, door prof. dr. A. Mw Brouwer, hoogleeraar vanwege de Ned. Hervormde Kerk te Utrecht. Uitgave: N.V. G. J.
A. Ruys Uitg.-Mij., Zeist Eerst een mooie foto ; het portret van den pas overleden hoogleeraar. Dan de toespraak van prof. Brouwer, den ambtgenoot van wijlen prof Van Leeuwen, gehouden na de groote vacantie bij den aanvang van den nieuwen cursus. De levensgeschiedenis, de wetenschappelijke loopbaan, de geestelijke ontwikkeling, - de arbeid als predikant en hoogleeraar worden hier gememoreerd en verteld en belicht op een veelszins voortreffelijke wijze. Uit de toespraak bemerken we, dat prof Van Leeuwen bezig was met een uitvoerige commentaar op den brief aan de Romeinen, welk Werk nu half voltooid is blijven liggen. Ook weten we, dat op een privécollege 's Maandags ten zijnen huize de Institutie van Calvijn behandeld werd, waarvan ook wel een „schriftelijke nalatenschap" zal zijn. Wat zou het mooi zijn, indien er van dit werk, dat waarschijnlijk keurig verzorgd, in portefeuille ligt nog een en ander kon worden gepubliceerd. Zou niet een van de leerlingen van prof. Van Leeuwen ons iets kunnen meedeelen van zijn Calvijn-collges ?

Het Getuigenis der Christelijke Kerk.
Binnenkort zal bij de Uitgevers Bosch & S Keuning te Baarn verschijnen de vertaling van „the Lambeth Conference 1930. Encyclical letter from the Bishops with resolutions and re-ports", voorzien van een uitvoerige inleiding van prof. dr. W. J. Aalders.
De titel zal luiden : „Het Getuigenis der Christelijke Kerk", met als ondertitel : voorzoover te Lambeth vertegenwoordigd.
Dit getuigenis is zeer belangrijk, ook al, omdat de Anglicaansche Kerkgemeenschap naast de Roomsche de meest omvattende en invloedrijkste is, maar meer nog omdat het zulk een helder licht werpt op tal van actueele vraagstukken. Uit een korte inhoudsopgave blijkt reeds, van hoeveel belang dit boek is.
De volgende onderwerpen worden behandeld:1. De christelijke leer aangaande God. II. Het leven en het getuigenis van de christelijke gemeente, a. Huwelijk en sexueele vraagstukken, b. Het rassenvraagstuk. c. Oorlog en vrede. III. De eenheid van de Kerk. IV. Het Anglicaansche Kerkverband. V. De ambten van de Kerk. VI. De jeugd en haar roeping.

CALVIJN PLAQUETTE, gemaakt door J, C. Wienecke, in den handel gebracht dioor J. Bootsma, Utrecht.
In brons staat een exemplaar voor ons. En wij vinden de beeltenis van den grooten reformator prachtig. Het sprekend gelaat, de goedverzorgde baard, de sierlijke toga — heel de verschijning is treffend door ernst en deftigheid. En in brons uitgebeeld is het of het beeld leeft. Wij hebben nooit zoo iets moois gezien en verwachten dat de vele vrienden van Calvijn in Nederland en over heel de wereld verspreid, gaarne zoo'n Calvijn-plaquette zullen willen bezitten. Voor een geschenk leent het zich buitengewoon. Men kan er verzekerd van zijn, dat ieder ten zeerste met zoo'n cadeau zal ingenomen zijn. De prijs in brons is ƒ 15.—.
Men kan de plaquette staande gebruiken, er is een stevig steunsel aangebracht; men kan de plaquette ook ophangen, ook daarvoor is alles stevig in orde. Van voren en van achteren is alles even soiled !
Wanneer iemand een exemplaar (of meerdere exemplaren tegelijk) bij den Penningmeester van onzen Bond bestelt (per brief of briefkaart), wil deze gaarne de bestelling doorzenden aan den heer Bootsma te Utrecht. De Penningmeester krijgt dan voor de fondsen ƒ3.— van den uitgever, die dat welwillend aan onzen Gereformeerden Bond heeft toegezegd. Zoo kunnen we door de Calvijn-plaquette dus ook onzen Gereformeerden Bond nóg een dienst bewijzen. Wij hopen, dat velen van deze gelegenheid gebruik zullen maken.
Van de plaquette geven we hier een afdruk, maar men zal begrijpen dat het origineel oneindig veel mooier is !

ONDER EIGEN VAANDEL. Driemaandelijksch theologisch tijdschrift, onder redactie van prof. dr. Th. L. Haitjema en ds. A. B. te Winkel, met medewerking van anderen.
In deze vierde aflevering van den 5den jaargang schrijft ds. F. W. C. L. Schulte over „Dood en Leven". Dr. G. Oorthuys over den Erfzonde". Prof. Haitjema over de sacramenten". Dr. A. Troelstra over „Augustinus en het Catechumenaat'. Dr. J. J. Woldendorp over „Het Schoolwezen in de Ommelanden tot 1796". Ds. A. Blink Kramer over „Twee theologische Oraties". Ds. A. B. te Winkel geeft z'n „Kroniek". Wij bevelen dit degelijke theologische tijdschrift gaarne hartelijk aan. De uitgave geschiedt bij H. Veenman & Zonen te Wageningen MUZIEKBOEKJE.

Elke week een versje, door C. van Dijl. Uitgave : J. Brandt & Zoon, Uitgevers, Amsterdam.
Dit is een uitgave, bestemd voor Chr. Scholen, Zondagsscholen, Jeugddiensten en ook voor huiselijk gebruik, 't Is een verzameling Psalmen Gezangversjes, gerangschikt en bewerkt door C. van Dijl, hoofd der Koningin Emmaschool te Amsterdam. Zij, die de boekjes „Elke week een versje" kennen, weten met hoeveel zorg en tact de versjes gekozen zijn en zullen met dit muziekboekje zeker ingenomen zijn. De versjes die geleerd worden, kunnen nu ook methodisch gezongen worden en dat is zeker voor onze onderscheidene scholen en vereenigingen een groot voordeel. De uitgave ziet er zeer metjes uit en is soliede, waarvoor aan de firma Brandt een woord van lof toekomt.

DE BALLINGSCHAP, door ds. G. van der Zee. Deel I. Met ballingschap bedreigd. Uitgave : J. H. Kok. Kampen.
Men zal het wel van ons willen gelooven, als we zeggen dat we met groote blijdschap dit soliede, mooie boek hebben ontvangen en ter hand genomen. Om meer dan één oorzaak. Aanstonds strekte het ons tot groote vreugd, dat dit nu eens een boek is uit den kring van „onze" predikanten, van één van de Herv. Geref. predikanten, die in den kring van onzen Geref. Bond thuis hooren en een bewijs, dat er onder de jongeren gewerkt wordt en lust tot studie is, ook lust en bekwaamheid om studies voor de pers gereed te maken. Dat verheugt ons ten zeerste ! We zijn in dat opzicht waarlijk niet verwend ! Zij dit de profetie van vele goede dingen, die komende zijn. 'Het kan tot zoo groot nut, tot zoo rijken zegen zijn. Wij feliciteeren onzen collega ds. van der Zee — ieder kent z'n lust tot onderzoeken en z'n liefde tot arbeiden — met de verschijning van deze uitgave, door den heer Kok zoo uitnemend goed verzorgd, zoodat het een lust is dit boek ter hand te nemen !
En dan is het onderwerp, dat hier behandeld wordt van zoo groote beteekenis. Het gaaf over de Ballingschap, drie eeuwen uit Israels geschiedenis (738—430 voor Christus). Want laat het waar zijn, dat wij altijd spreken van de zeventigjarige ballingschap, in werkelijkheid, met voor-en naspel meegerekend, beslaat deze periode een tijdruimte van drie eeuwen en wel van af het begin der Assyrische overheersching tot Israels herstel. Wat een tijd ! En wat is er over dezen grooten, zoo gewichtigen tijd in Israels historie weinig geschreven. In de Nederlandsche litteratuur is geen populair noch wetenschappelijk werk over de Ballingschap verschenen.
Het is — zoo schrijft ds. van der Zee „tot heden de meest verwaarloosde periode" en „toch de belangrijkste in Israels volksleven geweest." „Zij keert tijdens haar duur alle verhoudingen om en drukt na hare beëindiging schier op alles haar stempel, blijkt derhalve van overweldigende beteekenis en vormt als bij ons de tachtigjarige oorlog een zelfstandig geheel en overgangstijdperk."
Ds. van der Zee heeft het niet langer kunnen aanzien, dat dit belangrijk tijdperk van Israels volkshistorie — ook zoo beteekenisvol voor alle verdere eeuwen — onverzorgd zou blijven en heeft zich met ijver geworpen op deze belangrijke speciaal studie. En hij is begonnen bij het begin „van dezen lusthof der Bijbelsche geschiedenis." Juda's laatste periode wordt eerst behandeld ; en daarbij heeft hij profetieën van groote en kleine profeten uit Israels en Juda's laatste periode gerangschikt naar tijdsorde, om alzoo een overzichtelijke geschiedenis te geven van het volk des Verbonds in een zoo breede en veel beslissende periode.
Het eerste gedeelte geeft: Israels ondergang (738—722 voor Christus). Het tweede gedeelte : Juda's laatste periode (728—586 voor Christus) ; elk gedeelte is dan verdeeld in tal van hoofdstukken, om te spreken over „verwarde toestanden in Israël", „de Syro-Efraïmietische oorlog, " „der profeten geluid", , , de val van het tienstammenrijk" — en daarna „van Hiskia tot Zedekia" (Manasse, Amon, Josia, Joahaz, Jojakim enz." Dan krijgen we nog: „Profetieën over de Heidenen" en tenslotte „Juda's ondergang."
Dat is dan Deel I ; waarna nog zullen volgen, zoo de Heere wil, Deel II en Deel III. " Wij bevelen dit werk van ds. v. d. Zeel ten zeerste aan. Op onze scholen kunnen onze onderwijzers er prachtig gebruik van maken ; voor vereenigingen is het zeer geschikt en ook voor predikanten en belangstellende gemeenteleden is het een uiterst nuttig boek, juist omdat het ons kan inleiden in de dagen van de profeten van Israël met hunne wondere Godsspraken, ook voor onze dagen van zoo groote beteekenis.
Wij wenschen ds. van der Zee geluk met deze studie en hopen van harte, dat hij gelegenheid mag vinden om op dit terrein nog veel te leveren !

AUGUSTINUS over Kerk en Staat, door D. Fr. X. P. Duijnstee. Uitgave van het Ned. Boekhuis, Tilburg.
Dit is een Roomsch boek, geschreven bij gelegenheid van het 15de eeuwfeest van Aurelius Augustinus, Hippo's onsterfelijken Bisschop, opgedragen aan den Aartsbisschop van Utrecht en geschreven door pater Duijnstee. Het voorbericht is geteekend 4 Mei 1930, „feestdag van de heilige Monica". Dit boek hebben we niet heelemaal nog gelezen, hoewel het stellig ons voornemen is het hoofdstuk voor hoofdstuk te bestudeeren. Want het onderwerp achten we van de grootste beteekenis en het is niet van be­ lang ontbloot na te speuren hoe juist in de dagen van den grooten Kerkvader, die dogmatisch zulke uitnemende dingen geleerd heeft, de begrippen aangaande den Staat en.de Kerk zich hebben ontwikkeld. Wat de schrijver van „De civitate Dei" geschreven heeft is en blijft de moeite waard er ernstig kennis van te nemen.
Voor zoover wij kunnen oordeelen, is dit boek van pater Duijnstee een oriënteerend boek. Het is een Roomsch boek, maar een boek waarin breed de.lijnen getrokken worden en alle mogelijke kwesties, die ten nauwste aan dit vraagstuk verbonden zijn, serieus worden behandeld. We krijgen een beschouwing over het Donatisme, de emancipatie der Kerk en van den Christelijken Staat. Het Manicheïsme als struikelblok, 't Gaat over het primaat van Rome, over Kerk en Staat in het algemeen, over de Catholiciteit van de Kerk, over de Geloofsbelijdenis, het Concilie van Nicea, over de H. Schrift en de inwendige Leermeester, over „buiten de Kerk geen zaligheid", over ketters en scheurmakers, over 's pausen onfeilbaarheid, over den oorsprong van den Staat, de natuurwet, over den Staat en den godsdienst en het afschaffen van afgoderij ; over het samengaan van Staat en Kerk, over verplichtingen van den Staat tegenover de Kerk, over de doodstraf, enz.
Wie zich interesseert voor al deze gewichtige dingen, kan hier terecht. Duidelijk, overzichtelijk, met veel kennis van zaken wordt er over gehandeld. En ja, het is een Roomsch boek, maar dat kan ons bij het vele, dat er over geschreven is en nog geschreven wordt, in vele dingen helderder doen zien hoe onze beschouwing moet wezen, willen we in deze wandelen in wegen, die voor Staat en Kerk tot heil kunnen zijn. In het zien van den weg, waarin het niet moet, ligt dikwijls leering voor den weg, waarin het wèI moet. Het boek is keurig gebonden, helder gedrukt en mooi uitgegeven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen