Reorganisatie en Hervormd Verbond.

Onder de menschen van onzen Gereformeerden Bond is nog geen eenstemmigheid over het reorganisatiewerk.
De lezers weten, dat het reorganisatievoorstel door de Synode in den zomer van 1930 verworpen is. Dit reorganisatie-voorstel bedoelde een compromis te wezen tusschen Gereformeerde Bonders, Confessionelen en rechts Ethischen. We weten, dat het tot de indiening van dit rapport gekomen is. Vooral van Confessioneele zijde was al lang om reorganisatie gevraagd. Welnu, de Synode heeft eindelijk gezegd : Ga dan uw gang maar eens en zeg maar eens wat ge wilt. Het heeft mij achteraf zeer gespeten, dat de Commissie uit de drie groepen dit aanbod heeft aanvaard. Men kon immers op duim en vinger uitrekenen, dat het voorstel der Commissie doodgeboren ter wereld zou komen. De historie van de laatste tien jaren heeft bewezen dat het zelfs niet eens mogelijk is om de kleinste wijziging tot stand te brengen.
Men heeft beproefd om de Walen van een Provinciaal Kerkbestuur tot den rang van een Classicaal Bestuur terug te brengen.
Te vergeefs ! We hebben gepoogd om de proponentsformule te wijzigen.
Er was geen denken aan ! We wilden een groote Synode.
Wat eenige jaren geleden op enkele stemmen na werd aangenomen, ging nu met groote meerderheid den doofpot in !
Geen wonder, de samenstelling onzer Synode was in 1930, en ook nu in 1931, wat de richtingen betreft, ellendiger dan ooit.
Wat voor verwachting kon men nu hebben van het ingediende reorganisatieplan ? Dit plan greep althans dieper in in het belijdend karakter onzer Kerk en sprak van handhaving van tucht.
Men kon dan ook te voren wel vaststellen dat het op een fiasco moest uitloopen. Ik geloof, dat de meeste leden der Reorganisatie-Commissie dit zelf ook wel met mij hebben verwacht.
Toen de Synode dit voorstel verwierp, is er een kreet van verontwaardiging opgegaan in de kringen van sommige Gereformeerde Bonders, Confessioneelen en rechts Ethischen. Schrijver dezes is er echter niet zoo warm voor geloopen. De lezing van het bericht in de bladen heeft hem allerminst ontroerd. Ik erken, dat het beleedigend geweest is voor die groepen, om zoo behandeld te worden. Waar er zooveel werk besteed was aan dit reorganisatieplan had de Synode het aan de Classicale Vergaderingen ter beoordeeling kunnen geven.
Het gevolg is geweest, dat vertegenwoordigers van de genoemde groepen in vergadering bijeen zijn geweest om in een gloed van verontwaardiging hun protest tegen zulk een behandeling te uiten. — (Hervormd Verbond).
Ik vraag mij echter af of het een zegen voor de Kerk zou zijn geweest, als dit reorganisatieplan aanvaard geworden ware. En dan meen ik onmiddellijk te moeten antwoorden : Neen. Men heeft meer dan een eeuw de belijdenis-kwestie laten rusten in onze Kerk. Helaas ! Het is de zonde onzer Kerk. Het schreeuwt om wraak. De belijdenis-kwestie staat helaas op 't doode punt.
Er is echter in de groepeering vooruitgang te bespeuren. Het aantal van hen, die de belijdenis onzer Vaderen lief hebben, is aanzienlijk vermeerderd. Er zijn verscheidene Classes omgegaan. Maar feit is het, dat we als belijdende groep in de minderheid staan.
Aan de goede bedoelingen van de leden der Commissie tot Kerkherstel durf en mag ik geen oogenblik twijfelen. Wél mag ik met hen verschillen in de meening of het tijdstip, om belijdenis en formulieren onder handen te nemen, wel geschikt is.
En dan is mijn besliste meening, dat we in een tijd, die zoo corrupt is op kerkelijk gebied als deze, liever de belijdenis onzer Vaderen, ook al wordt er helaas niet metgerekend, maar intact moeten laten.
Wat zien we nu toch gebeuren ? Dat Confessioneelen en Gereformeerde Bonders inzake de belijdenis toenadering zoeken, is begrijpelijk. Schrijver dezes is er van overtuigd, dat alleen door samenwerking wat te bereiken is. Maar dan alleen door samenwerking met hen, die vast willen houden aan de belijdenis onzer Vaderen. Ik denk aan Confessioneelen en Kohlbruggianen. Als we echter een belijdenis willen opstellen, die ook rechts-Ethischen zal bevredigen, zullen we moeten doen wat het Hervormd Verbond heeft gedaan, n.l. weglaten al wat rechts-Ethisch onmogelijk accepteeren kan. Dan moet het con ecclesiae, waar onze Vaderen zoo voor gevochten hebben, uit de belijdenis weg.
In het Concept-Reglement is dit, om niet meer te noemen, dan ook gedaan.
Wordt het echter, lezers, niet gevaarlijk om terwille van de eenheid het hart onzer belijdenis prijs te geven ?
Nu hebben we nog de belijdenisschriften. Ik acht het nog een wondervolle beschikking Gods dat de Modernen, in die dagen toen ze de overhand hadden, er met hun vingers zijn afgebleven.
Welaan, dan is ook mijn advies : Laten wij er nu ook afblijven. Zeker, ik weet wel, dat onze Vaderen nooit gedacht hebben iets te zullen geven, wat altoos durend was. Ze hebben bedoeld, dat de Kerk in hare vergaderingen telkens de formuleering weer zou herzien. Maar dan toch zeker niet in tijden van zoo diep verval als thans.
Men heeft geschreven, „dat alles niet ineens kan. 't Moet alles geleidelijk". Maar mag schrijver dezes in gemoede vragen of 't dan de bedoeling is om weer naar de Concilies van Nicea, Constantinopel, Epheze en Chalcedon terug te gaan ? Zullen we een streep zetten door het heele werk onzer Vaderen ?
Ik weet wel, dat onze menschen, die voorstanders zijn van dit reorganisatieplan, de belijdenis voor zichzelf en voor onze groep als groep niet willen loslaten. Maar dan mogen we die belijdenis óok niet loslaten als Kerk.
Maar er moet toch wat gebeuren ! hoor ik iemand zeggen. Er staan verschillende wegen open.
„Er opnieuw weer uittreden", roepen de gescheidenen uit de scheurkerken ons toe.
Dien vriendelijken raad wijzen we onmiddellijk af. We wenschen alleen maar de Kerk in de Kerk te herstellen. De historie heeft, dunkt ons, genoegzaam bewezen dat we van afscheiding geen heil hebben te verwachten.
Wat dan ?
Modus Vivendi. Dit is volgens mijn meening een studeerkamer-product. Practisch op de dorpen onuitvoerbaar. Het is slechts een middel om als groepen in de gemeenschappelijke gebouwen naast elkaar te kunnen werken. Practisch onuitvoerbaar, schreven we, maar ook in strijd met Gods Woord, daar we dan de rechten der Modernen zouden gaan erkennen.
Wat dan ? Confessioneelen, rechts-Ethischen en Gereformeerde Bonders bij elkaar doen. Als accoord van gemeenschap een concept aanvaarden, hetwelk eigenlijk een verkrachting van onze aloude belijdenis is. Neen, ook dat niet ! Samenwerking inzake belijdenis, alleen met hen, die met die belijdenis instemmen, toegegeven eenige vrijere schakeeringen.
Wat dan ? „In ons isolement zij onze kracht" naar het woord van Groen. Laat ons de belijdenis onzer Vaderen als een 'schat liever onveranderd bewaren. Laat Gods Woord in steeds breeder kring worden verbreid. Laat het Studiefonds steeds meerderen steunen. Laat het Evangelisatiewerk voortgang mogen hebben.
Indien wij voorts wat doen willen, zou mijn advies niet anders wezen dan : laat ons contact zoeken met ieder, die maar mee wil helpen om ons eerst eens van die ellendige Synodale Organisatie te verlossen. Laten we eerst maar eens trachten om de proponentsformule te verbeteren. Die is zóó ellendig, dat er niets aan te verknoeien is. Laten we de Walen dégradeeren. Groote Synode ! Als we dit niet kunnen, is het dwaas en onverantwoordelijk om aan formulieren en belijdenis te laten tornen.
Door het Hoofdbestuur van den Gereformeerden Bond is besloten om op den dag, die gewijd is aan de herdenking van het 5-jarig bestaan van onzen Bond, zoo de Heere wil en wij leven, een bid-en dankstond te houden te Veenendaal.
Hoe moet dit ons aller sympathie hebben. Ontferme de Heere Zich over onze diepgevallen Kerk. Vereenige Hij allen, die bij elkaar hooren, rondom de belijdenis, zonder daarvan ook maar iets te laten vallen. Zegene Hij elke poging in samenwerking met alle anderen, die er op gericht is om van deze ellendige Organisatie te worden verlost.
Bij dergelijke pogingen van samenwerking, gelijk ik boven noemde, die toch steeds uitvoerbaar zijn, behoeft niemand zijn eigen beginsel te verkrachten.
Als wij de nuchtere waarheid onder de oogen zien, zal moeten worden erkend, al is het met diepen weemoed in het hart, dat wij niet anders kunnen.
Alleen in dien zin is schrijver dezes warm voorstander van reorganisatie.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen