STAAT EN MAATSCHAPPIJ

GEEN POSITIEF WERK.
De uitslag der laatst gehoudene verkiezingen voor de Provinciale Staten en de Gemeenteraden, leveren ongetwijfeld veel stof op voor het houden van een nabetrachting.
De merkbare opschuiving van een gedeelte van het kiezerskorps naar uiterst links met de daarmede verband houdende gang van zaken voor de naaste toekomst, zou b.v. een onderwerp zijn, waarover op dit oogenblik heel wat viel te zeggen.
Daarover willen wij het ditmaal niet hebben.
Er is een ander punt, waarop de uitslag der verkiezingen de bijzondere aandacht heeft gevestigd.
Het is de houding, welke de kiezers tegenover de kleine partijen hebben aangenomen.
De uitslag heeft op dit punt doen zien, dat de belangstelling voor deze partijtjes steeds geringer wordt.
Plattelandersbond en Middenstandsbonden, als belangengroepen, zoomede de Hervormd Gereformeerde Staatspartij en de Staatkundig Gereformeerde Partij, als politieke organisaties, zijn bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten en voor de Gemeenteraden danig in de klem geraakt.
De stemmencijfers van deze groepen en organisaties gingen bij de eene in meerdere mate en bij de andere in mindere mate omlaag.
Dat dit op den langen duur zoo zou loopen, behoeft niet te verwonderen.
Alles toch wat kunstmatig in elkander gezet wordt, verdwijnt en heeft geen langen levensduur.
Om ons tot de politieke organisaties, de partijen van ds. Lingbeek en van ds. Kersten te bepalen, dezen groepen ontbreekt het aan een levend beginsel, zij missen lijn en opbouw en bewegen zich in het negatieve.
Het is den kiezers niet duidelijk, hoe b.v. de gemeentelijke Overheid Artikel 36 van de Nederlandsche Geloofsbelijdenis, de spil waaromheen de Hervormd Gereformeerde Staatspartij en de Staatkundig Gereformeerde Partij hun politiek laten draaien, tot uitvoering kan brengen ; zoo wat betreft het beginsel : „dat de Overheid de hand heeft te houden aan den Heiligen Kerkedienst, als dat zij de roeping heeft „om te weren en uit te roeien alle afgoderij en valsche godsdienst, om het rijk des antichrists te gronde te werpen".
Daar bij komt nog het opmerkelijke verschijnsel, dat, terwijl het genoemde Artikel 36 voor de beide partijen 't specifieke uitgangspunt vormt van hun staatkundig stelsel, zij bij de uitwerking van dat stelsel vierkant tegenover elkander staan.
Ook heeft noch ds. Lingbeek, noch ds. Kersten het ooit duidelijk kunnen maken, hoe zij zich de uitwerking der beide in Artikel 36 aan de Overheid gegeven opdrachten denken.
zij bleven zelfs in gebreke om een poging te wagen om de oplossing der moeilijkheden mogelijk te maken.
Bij dit alles is het meest bevreemdend, dat de beide politieke leiders in elke vierjarige periode in de Tweede Kamer zonder blikken of blozen den eed op de Grondwet afleggen, waarin geschreven staat : dat ieder zyn godsdienstige meeningen met volkomen vrijheid belijdt; dat aan alle kerkgenootschappen in het Rijk gelijke bescherming wordt verleend; en dat de belijders der onderscheidene godsdiensten allen dezelfde burgerlijke en burgerschapsrechten genieten en gelijke aanspraak hebben op het bekleeden van waardigheden, ambten en bedieningen.
Hoe ds. Lingbeek en ds. Kersten den eed op de Grondwet, waarin deze pertinente voorschriften betreffende de geijke rechten van alle burgers, zoowel Protestanten als Roomsch-Katholieken voorkomen, kan afleggen, is voor een ieder een raadsel.
De opdracht aan de Overheid b.v. „om te weren en uit te roeien alle afgoderij en valsche godsdienst, om het rijk des antichrists te gronde te werpen", welke opdracht voor ds. Lingbeek en voor ds. Kersten van zoo groote beteekenis is, dat zelfs daarmede hun staatkundig stelsel staat of valt, is toch in flagranten strijd met wat de Grondwet bepaalt.
Wèl praten deze politici, als op hun tweeslachtig standpunt gewezen wordt, er wat omheen, doch hetgeen zij dan te berde brengen, houdt geen steek.
Is het daarom te verwonderen, dat de kiezers, en zelfs ook velen onder de politieke geestverwanten van ds. Lingbeek en ds. Kersten, van deze houding niets begrijpen ?
En kan het onder deze omstandigheden verbazen, dat de stembuscijfers bij deze partijen omlaag gaan ?
Zoo daalde het aantal stemmen, dat op de Hervormd Gereformeerde Staatspartij by de Statenverkiezingen werd uitgebracht van 35793 (Kamerverkiezing 1929) op 26681 op Woensdag 22 April l.l.
Bij de Gemeenteraadsverkiezingen was 't stemmenverlies, dat de Staatkundig Gereformeerden leden, nog grooter.
Aangezien het totaal der stemmen, welige bij deze verkiezingen op elke partij werd uitgebracht, ontbreekt, bepalen wij ons tot een paar gemeenten, waar de invloed van de Staatkundig Gereformeerde Partij in den laatsten tijd merkbaar was.
In de eerste plaats de gemeente Kampen. Daar behaalden de Staatkundig Gereformeerden bij de Gemeenteraadsverkiezing van 1927 nog 809 stemmen, terwijl de vorige week het cijfer op 677 kwam te staan, met het gevolg dat een van de twee zetels voor die partij in den Raad verloren ging.
In Zwolle, waar de Hervormden en Chr. Gereformeerden werden opgeroepen om hun stem op de Staatkundig Gereformeerde Partij uit te brengen, konden van de 18454 uitgebrachte stemmen slechts 214 stemmen voor deze partij worden geboekt.
In Goes ging de eenige zetel, dien de Staatkundig Gereformeerden in den Raad bezetten, verloren.
De Oud - Gereformeerden in Zeeland scheidden zich van ds. Kersten en de zijnen af, wat weer tot verlies van zetels voor de Staatk. Gereformeerde Partij leidde.
In 's-Gravenhage, waar nog twee maanden geleden de Staatkundig Gereformeerden bij de Statenverkiezingen het cijfer van 3432 stemmen behaalden, wat hun een zetel in den Haagschen Raad zou hebben gegeven, daalde dit cijfer bij de Gemeenteraadsverkiezing op 989.
Nu staat tegenover deze verliezen wel, dat hier en daar in een kleine gemeente een zetel werd veroverd. Doch van een actie in opgaande lijn is bij de Staatkundig Gereformeerden geen sprake meer.
Daarvoor is het noodig, dat een beginsel in het volk leeft, doch het levend beginsel wordt bij de Staatkundig Gereformeerden gemist.
Hoe geheel anders stond het met de Antirevolutionaire Partij, toen deze in het jaar 1878 werd opgericht. Het begin van deze partij was wel klein, doch een ieder gevoelde het in die dagen, dat er in die organisatie groei zat, dat ze een toekomst had. En zooals men het toen zag, is het ook uitgekomen. De kleine plant groeide uit tot een machtigen boom.
Zoo staat het echter niet met de Hervormd Gereformeerde Staatspartij en de Staatk. Gereformeerde Partij. Die partijen spreken niet tot het volk ; van haar gaat geen invloed uit.
Zij doen niet anders dan de kracht der Protestantsch Christelijke partijen breken en de revolutie in de hand werken.
Positief werk wordt door hen niet tot stand gebracht.

LEERZAME CIJFERS.

De Rotterdammer, het Antirevolutionaire dagblad, schrijft :
Dezer dagen gaf mr. J. H. van Zanten in De Opbouw eenige vergelijkende cijfers over de Staatsuitgaven van enkele sprekende jaren.
Hieronder volgt een overzicht in millioenen guldens van uitgaven, in 1900, 1913 en 1927 gedaan voor verschillende belangrijke posten :
1900 1913 1927 Algemeen Bestuur 1.4 2.1 3.2 Binnenlandsche Zaken 23.6 25.1 57.6 Munt, Post, Statist. Sp.bank 12.3 22.0 2.7 Justitie 3.6 10.6 22.8 Buitenlandsche Zaken .:2.2 4.1 9.3 Landsverdediging 32.6 41.9 65.0 Gezondh. en Volkshuisvesting 0.2 0.8 14.0 Arbeiderszorg 0.1 2.2 54.1 Armenzorg 0.5 1.4 2.9 Onderwijs 11.8 35.2 122.4 Landb., Handel, Nijverheid.. 1.0 5.2 5.4 Waterst., Scheepv., Spoorw... 12.3 16.1 35.9 Schuld 34.7 38.1169.0 Overige (hoofdz. pens.) 10.0 14.5 75.6 Totaal 149.0 219.3 638.9
Wie dit staatje even bestudeert, zal aanstonds toegeven, dat het hoogst leerzaam is. Men lette b.v. op den klim, welke vooral Onderwijs, Arbeidszorg en pensioenen maakten. Het is een ongekende verveelvoudiging. Ook Schuld klom en vooral dit is onrustbarend.
Hoe schriel steekt hiertegenover af b.v.
Binnenlandsche Zaken, dat ruim verdubbelde en hoe sober werd voor de landsverdediging gezorgd : nog iets minder dan verdubbeling.
Duidelijker spreekt dit alles nog, wanneer percentsgewijze wordt aangegeven op welk deel van de totale staatsuitgaven de voornaamste diensten beslag legden.
Daarvan geeft mr. Van Zanten het volgende staatje :
1900 1913 1927 Binnenlandsche zaken 15.9 11.4 9.0 Onderwijs 7.9 16.1 19.1 Landsverdediging 12.9 19.1 10.2 Spoorw., Scheepv., Waterst... 8.2 7.3 5.6 Ai-beiderszorg 0.1 1.0 8.5 Gezondh. en Volkshuisv 0.3 0.3 2.2 Landb., Handel, Nijverheid .. 0.7 2.4 0.9 Justitie ..... 4.2 4.9 3.6 Schuld 23.3 17.4 26.5 Overige (hoofdz. pens.) 17.5 20.1 14.4 Totaal 100.-100.-100.-
Terwijl Onderwijs klom van bijna 8 tot ruim 19 procent en Arbeiderszorg van één tiende tot ruim 8 procent, daalde de Landsverdediging van 22 tot 10 procent; dus met meer dan de helft.
We hopen van ganscher harte, dat dit percentage voldoende is ; hoe minder uitgaven op dezen post, hoe liever, als de Regeering de verantwoordelijkheid maar durft dragen.
Doch dit staatje werpt alle overdrijving van de eenzijdige ontwapenaars omver als ze beweren, dat maar weer steeds nieuwe en meer millioenen geofferd worden op het altaar van het militairisme.
De bezuiniging is juist hier zeer sterk.
Gevolg ook van het nuchtere feit, dat in Nederland geen militairisten wonen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen