STAAT EN MAATSCHAPPIJ

LEERZAME CIJFERS
Het Centraal Bureau voor de Statistiek geeft in zijne Mededeeling no. 5, die dezer dagen verscheen, een aantal leerzame cijfers betreffende het gewoon lager onderwijs, die ons van genoegzaam belang voorkomen om op enkele dezer de aandacht te vestigen.
In de eerste plaats loopt de statistiek van het Bureau over (het aantal scholen dat op 31 December 1930 bij het gewoon lager onderwijs in gebruik was. Dit aantal bedroeg op dien datum voor het openbaar onderwijs 3325 scholen, en voor het bijzonder onderwijs 4114 scholen.
Vergelijkt men deze cijfers met die van een jaar te voren, die toen stonden op respectievelijk 3348 en 3936 scholen, dan blijkt dat in den loop van 1930 het getal openbare scholen met 23 terugliep, terwijl het getal der bijzondere scholen met niet minder dan 178 klom.
Wat deze cijfers verder aangaat, moge er nog de aandacht op worden gevestigd, dat bij de indeeling dezer scholen over de verschillende provincies het opvallend is, dat alleen in Zuid-Holland, Noord - Holland, Groningen en Drenthe het aantal openbare scholen dat dèr bijzondere scholen overtreft; in de provincie Zuid-Holland geschiedt dit met 6 scholen (777 openbare, tegen 771 bijzondere scholen), in de overige genoemde provincies respectievelijk met 166 (672 tegen 506), 114 (288 tegen 174) en 115 (216 tegen 101) scholen.
Uit deze getallen wordt het bovendien duidelijk, dat het juist de moderne streken van ons land, te weten : Noord-Holland, Groningen en Drenthe zijn, waar de openbare school de balans nog naar hare zijde doet overslaan.
In dé tweede plaats vinden wij in de statistiek van het Centraal Bureau vermeld de cijfers der leerlingen, die op 31 December 1930 de openbare of de bijzondere school bezochten. Die cijfers waren op dat tijdstip 447.141 leerlingen voor de openbare school en 736.009 leerlingen voor de bijzondere school.
Ook hier valt het op, dat bij vergelijking van deze getallen met die van 31 December 1929 er in 1930 bij de openbare school een achteruitgang en bij de bijzondere school een vooruitgang in het leerlingental te constateeren is.
De teruggang bij de openbare school bedroeg hier 8.442 leerlingen, terwijl de vooruitgang bij de bijzondere school het hooge cijfer van 29.819 leerlingen bereikte.
Bij de aantallen leerlingen, die de school voor gewoon lager onderwijs bezoeken, is intusschen nog dit merkwaardige aan te teekenen, dat terwijl in de provincie Zuid-Holland, zooals hierboven werd gezegd, het aantal openbare scholen, dat der bijzondere overtreft, dit juist andersom is, wat de leerlingen aangaat. In die provincie verhoudt zich toch het cijfer der leerlingen van de openbare-en de bijzondere school van 119.982 leerlingen tot 161.490 leerlingen.
Hoe het nu mogelijk is, dat terwijl in de provincie Zuid-Holland er 6 openbare scholen meer zijn dan bijzondere scholen, toch het getal der leerlingen van de bijzondere scholen dat der openbare scholen zelfs met niet minder dan 41.958 leerlingen te boven gaat ? Dit is hieruit te verklaren, dat het gemiddeld aantal kinderen, dat de openbare school bezoekt, per school zooveel kleiner is dan dat wat bij het bijzonder onderwijs ter school gaat.
Over dit gemiddeld aantal leerlingen per inrichting — en dit is, wat wij in de derde plaats uit de statistiek van het Centraal Bureau naar voren willen brengen — geeft het instituut deze belangrijke cijfers : voor de openbare scholen gemiddeld per school 134, voor de Protestantsch Christelijke scholen 164 en voor de Roomsch Katholieke scholen 194 leerlingen. Zijn deze cijfers, op zichzelf bekeken, al leerrijk, er valt bovendien nog uit vast te stellen, hoe volmaakt onjuist het is als de voorstanders van het openbaar onderwijs beweren dat de bijzondere scholen het onderwijs duur maken.
Het tegenovergestelde is hier het geval. 't Centraal Bureau gaf in zijn statistiek leerzame cijfers.

BEDROEVENDE CIJFERS.
Onder dit opschrift schrijft De Standaard" van 14 Maart:
De ernst van de heerschende crisis wordt niet genegeerd door het feit, dat zij in veler gedraging geen verandering brengt.
Merkwaardig is het, hoe velen hun leventje van pleizier leven blijven en zich geenerlei weelde-uitgaven ontzeggen.
Treffende cijfers worden in verband hiermede gepubliceerd.
De statistiek leert, dat over 1930 ruim 183 millioen in Nederland aan tabak verbruikt werd, waaronder voor 61 millioen aan cigaretten.
De statistiek leert ook, dat in dat zelfde jaar in Nederland voor 184 millioen aan alcoholische dranken werd uitgegeven.
Treffende cijfers geeft eveneens mr. Van Zanten in De Opbouw over de opbrengst der vermakelijkheidsbelasting.
Daaruit leeren wij, dat voor vermakelijkheden over 1931 alleen in Amsterdam, Rotterdam en 's-Gravenhage 20 millioen gulden werd uitgegeven, waarvan het leeuwendeel voor de bioscoop.
Het Volk van 28 Januari 1932 bevatte een artikel van mevrouw Wibaut, dat gedurende de drie crisismaanden September, October en November 1931, te Amsterdam voor schouwburgbezoek werd uitgegeven 470, 000 gulden, voor concerten 270.000 gulden, voor sport en Sarrasani 735.000 gulden en voor de bioscoop 1.120.000 gulden.
Schijnbaar triomfantelijke en toch in waarheid bedroevende cijfers !
Ook ontstellende cijfers — zouden wij zeggen, die te meer spreken, nu de toestanden in ons land bij den dag zorgelijker worden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen