RONDOM DE LEESTAFEL

KERKOPBOUW - UITGAVEN. Zeven brochures als handleidingen bij de volgende onderwerpen : Het g^eloof in God, door prof. dr. G. van der Leeuw ; De richtingen in de Ned. Hervormde Kerk, door prof. dr. A. M. Brouwer ; Kerk en Jeugd, door dr. M. C. Slotemaker de Bruine ; Internationale Vragen, door prof. dr. A. M. Brouwer; Kerkgenootschappen buiten de Nederl. Hervormde Kerk, door ds. P. de Haas, en Secten, door dr. J. F. Beerens.
De opzet van deze brochure-reeks is, om handleidingen te hebben voor cursus-vergaderingen. Dat idee en dat plan juichen we ten zeerste toe. Er moeten kringen gevormd worden van jongeren en ouderen, waar men de beginselen en de practische vragen, rakende ons godsdienstig en kerkelijk leven, bestudeert en bespreekt. En dan heeft men korte, duidelijke handleidingen noodig. De Vereeniging „Kerkopbouw" heeft dat goed gezien en — wat nog méér beteekent — ook direct uitgevoerd naar een bepaald plan, dat door scherp getrokken lijnen uitmunt in duidelijkheid. Over „het geloof in God" moeten we ons bezinnen. Prof. Van der Leeuw geeft een vragen-en antwoordenboekje (26 vr. en antw.) waarin dan de voornaamste punten naar voren komen, b.v. over de algemeene en bijzondere openbaring, de leer van de Drieeenheid, de schepping, de verlossing, de zonde en de zondeval, de eigenschappen Gods (liefde, heiligheid, eeuwigheid, alomtegenwoordigheid, almacht, gerechtigheid), de eeuwige verdoemenis, de duivel, enz. Helaas kunnen we niet zeggen, dat — hoe „interessant" de dingen soms gezegd worden — we veel aan deze antwoorden gehad hebben. Misschien zijn anderen gelukkiger dan wij. Maar het komt ons voor, dat we betere handleidingen bij deze gewichtige vragen, rakende ons geloof in God, hebben. Voor onze Vereenigingen bevelen we deze handleiding althans niet aan, eenvoudig om deze oorzaak, dat onze Vereenigingen er niets aan hebben. No. 2 is : De richtingen in de Ned. Hervormde Kerk, van prof. dr. A. M. Brouwer. Hier worden allerlei dingen gezegd (het is een zoo ander onderwerp dan van prof. Van der Leeuw) die ons bij een eventueele bespreking van „de richtingen in de Kerk" zouden kunnen dienen voor het maken van een „inleiding". Tal van historische dingen — met breede literatuuropgave — vinden we hier bij elkaar in een flinke brochure (23 blz.). 't Gaat over „de toestand der Herv. Kerk in het begin der vorige eeuw". De tijd dus, dat men ons opgeknapt heeft met de Besturen-organisatie van 1816 e.a. Het oordeel over deze gave van den Oranjevorst is ons veel te gunstig en er wordt niets gezegd van een „honderdjarig protest" tegen de Synodale Besturenorganisatie, waardoor de kerkelijke vergaderingen afgeschaft zijn! „Waarom was men dankbaar voor het Reglement van 1816 ? " is een van de vragen onder de eerste les. Een vraag ; wat waren en zijn de bezwaren tegen het Reglement van 1816 ? " kon er niet op over schieten ! Over het Reveil wordt dan vervolgens gesproken (Bilderdijk, Da Costa, Capadose, Groen van Prinsterer, Kohlbrügge, De Liefde, Wormser enz. Heel sober ! Het tweede hoofdstuk luidt : „De Groninger School en de Evangelische richting" (sedert 1837) : Pareau, Hofstede de Groot, Van Oordt, Muurling (later modern). Zij legden nadruk op de opvoeding des menschdoms door God en zagen het hoogtepunt daarvan in den persoon van Jezus Christus, in Wiens opstanding Gods macht openbaar werd. De Christologie stelden zij voorop. Zonde was niet volstrekt bederf, genade was helpende genade; Paulus was van Jezus' prediking afgeweken ; en zij noemden zich „Evangelisch" omdat ze het meer met de Evangeliën hielden dan met Paulus. Maar dan was Jezus niet het vleesch geworden Woord (Zoon Gods), maar een geschapen hemelling, hooger dan de engelen. Zij stelden het Nieuwe Testament tegenover het Oude, ontkenden de triniteit, de persoonlijkheid van den H. Geest, de satisfactie of voldoening, het bestaan van demonen en leerden de wederherstelling aller dingen. In het kerkelijke stonden zij een volstrekte leervrijheid voor en in de Synode hadden ze veel invloed (juist in de dagen van de Afscheiding, 1834). Hier begint de felle kerkelijke strijd tusschen rechtzinnigen en vrijzinnigen. Ja, de menschen, die zich modern en wetenschappelijk noemden en niet anders deden dan oude dwalingen (denk aan Arius, Pelagius, Arminius e.a.) opdisschen, hebben heel wat op hun geweten. Aan hun machtswellust is voor een groot deel de Afscheiding te wijten ; trouwe zonen der Reformatie en oprechte kinderen der Herv. Geref. Kerk, hebben de wijk moeten nemen voor bestrijders van de Gereformeerde Waarheid, en het bruut geweld van de verdraagzamen !  Hoofdstuk 3 behandelt: De Modernen en de Jong-Vrijzinnige Richting (Opzoomer, Allard Pierson, Scholten, Hoekstra (Amsterdam). Later : Roessingh, Heering e.a. No. 4 is : De Confessioneele richting ; 5: de Ethisch-orthodoxe richting ; no. 6 : De Kohlbruggianen en de Gereformeerde Bond. Hoe de Gereform. Bond geteekend wordt? „De Gereformeerde Bond staat dus op het standpunt van 1618, verwerpt alle ontwikkeling daarna, verzet zich tegen eiken maat regel, wanneer die van de Algemeene Kerk uitgaat, en voert een sterk kerkelijk-politieke actie, om de Ned. Hervormde Kerk weer te maken tot een belijdeniskerk als In 1618-'19". „Men kan de geheele beweging karakteriseeren als een poging van de - voornamelijk Zuld-Hollandsche en Utrechtsche - plattelands vroomheid om de Kerk te overheerschen". We hebben onze oogen .niet kunnen gelooven, toen we dit oordeel over den Gereformeerden Bond lazen van de hand van een Kerkelijk Hoogleeraar, die Voorzitter van Kerkopbouw is ! Brochure No. Ill handelt over Kerk en Jeugd. De achtergrond van het vraagstuk wordt eerst behandeld ; dan : „in welke zin is de Kerk in het vraagstuk betrokken" ; vervolgens : „welke zijn de grondslagen voor een werkelijk contact tusschen Kerk en jeugd ? " ; dan : „Kerkdienst en Jeugd" (waarbij over de jeugddiensten wordt gehandeld) ; vervolgens gaat het over „Godsdienstonderwijs" en ten slotte over : „opvoeding tot en leiding in het leven in maatschappelijke rijpheid". „Het gaat hier om de levenskunst die wij opnieuw moeten leeren als werkelijkheid vol hoogten en diepten". „Die jeugd hunkert naar levensstijl maar heeft geen geloof in wat als „christelijke" moraal wordt aangeprezen". „De Kerk heeft hier strijdende Kerk te zijn die in rijpheid de strijd der jongeren mee wil strijden. En daarin de jeugd toonen wat het is te leven in geloof in dezen tijd" (blz. 7). Dat het Woord Gods in z'n geheel genomen wordt en de tucht van Gods Woord ten leven is, missen we te veel in deze brochure.
Brochure IV is : „Internationale vragen" door de heeren van „Kerk en Vrede" : ds. J. B. Th. Hugenholtz en dr. J. C. Wissing. Dat wij liever andere leidslieden voor onze jongelingschap zouden hebben als 't gaat om deze allerbelangrijkste dingen zal wel niemand verwonderen. Het Evangelie van Jezus Christus, dat naar de Schriften is, is ons te kostelijk om het in te wisselen voor allerlei vage humanistische ideeën van het z.g.n. Bergrede-christendom, 't Is zoowat in den geest van prof. Heering : „De zondeval van het Christendom”.
Brochure V is : „Jezus en de sociale vragen", dat een lange reeks (blinde) vragen bevat om de bestudeering en behandeling van het mooie boek van prof. Brouwer : „Jezus en de sociale vragen", Ruys. Zutphen 1933 (285 blz.) mogelijk en makkelijk te maken. Wie het studieboek van prof. Brouwer en deze practische leiddraad (werkboekje) „onder de knie" heeft, zal voortreffelijke dingen 'kunnen leveren in cursus-vergaderingen en oude en nieuwe schatten 'kunnen voortbrengen ! Een studieboek met zoo'n leiddraad (werkboekje) en zoo'n breede literatuur-opgave lijkt ons een ideaal!
Brochure VI : „Kerkgenootschappen buiten de Ned. Hervormde Kerk" door ds. P. de Haas. Hier krijgen we stippellijnen. Men moet dan zelf de stof leveren, 't Zijn eigenlijk enkele aanwijzingen welk boek men moet (kan) gebruiken ; meer niet. Aangeduid of genoemd (nieb omschreven) worden : De Roomsch-Katholieke Kerk. De oud-Katholieke Kerk. De Ev. Luthersche Kerk. De Doopsgezinden. De Renionstrantsch Geref. Kerk. De Chr. Geref. Kerk. De Geref. Kerken. Wij willen voor cursusvergaderingen hier nog eens extra noemen : „Kerkelijk leven in Nederland" door ds. H. Bakker te Amsterdam. Uitgave : Kemink en Zn., Utrecht.
Brochure VII: „Secten" door dr. J. F. Beerens. Ook stippellijnen, maar uitvoeriger dan van ds. Haas; met enkele „blinde" vragen. Behandeld worden : Het Baptisme. De Apostolischen. De Adventisten. Russellisten Het Darbisme. De Mormonen. De Pinksterbeweging. Het Leger des Heils. Breede literatuuropgave ontbreekt niet.
De Brochures zijn keurig uitgegeven, in sprekenden omslag, door Bosch en Keuning te Baarn.

HET RIJK DER DUIZEND JAREN door dr. K. Dijk, predikant te 's-Gravenhage. Uitgave : J. H. Kok. Kampen.
In „De Heraut" (jaarg. 31 en 32) heeft dr. K. Dijk vervolgartikelen geschreven over het Chiliasme of de leer van het duizendjarig vrederijk. Deze artikelen, die zeer de aandacht getrokken hebben, te meer door de verwikkelingen met ds. Berkhoff in de Chr. Gereformeerde Kerk, zijn nu gebundeld. Een mooi, dik, royaal uitgegeven boek: Het Rijk der duizend jaren, ligt voor ons. Eerst een Inleiding ; vervolgens deel I: Historisch gedeelte (blz. 11— 182) ; deel II: Leerstellig gedeelte (183— 516) ; deel III: Practisch gedeelte (517— 565). Dan volgt een goed bewerkt Naamen zaakregister (6 blz.) ; Tekstregister (8 blz.) en Lijst van geraadpleegde boeken (4 bladz.).
Wij zijn den schrijver en uitgever zeer dankbaar, dat ze ons dit boek hebben geschonken, want wij twijfelen niet of velen zullen het gaarne lezen. En dan moet men het historisch gedeelte niet overslaan. Want waarschijnlijk zal men 't meest zich interesseeren voor het leerstellig gedeelte, maai de stem der historie te beluisteren moet men niet verzuimen, vooral niet, nu 1b ons zoo makkelijk gemaakt wordt er mee in aanraking te komen. Het naam-en zaakregister 'kan dan goede diensten bewijzen, als men b.v. eens weten wil hoe Voetius, „Vader Brakel", Van der Groe e.a. over de leer van het Duizendjarig vrederijk geoordeeld hebben.
Ook is belangrijk te weten, hoe b.v. „de Afscheiding" dacht over de leer der laatste dingen, in betrekking tot het Chiliasme.
Laat men dit boek in den komenden wintertijd maar eens rustig lezen.
't Zou ook mooi zijn dit onderwerp eens te behandelen op de vergaderingen van onze Afdeelingen !

MERKWAARDIG DENKEN door D. K. Wielenga. Uitgave J. H. Kok. Kampen.
Een Zendingsboek, zooals we dat noodig hebben. Om ons op het Zendingsterrein rond 'te leiden in de omgeving van den zendeling, van den dokter, van den schoolmeester, van den ambtenaar. Om te weten hoe men daar werkt, denkt, handelt, leert, optreedt. Om te zien hoe de verhoudingen onderling zijn. Hoe men onder de heidenen denkt en wat men van zendeling, schoolmeester, dokter, ambtenaar terug krijgt. Wie dit boek leest, zal moeten erkennen dat het heel anders is geschreven dan andere Zendingsboeken veelal zijn opgesteld. Maar dat is een buitengewoon groote verdienste van dit boek. Dit boek moet door onze Vereenigingen overal gebruikt worden — bij Naai-en Zendingskrans kan er prachtig uit worden voorgelezen ! — en in onze gezinnen overal worden gelezen.

AMBTS-AGENDA voor predikanten 1934, door ds. B. Hagenaar en ds. A. J. Wormgoor. Uitgave : Ter Brink en Stenvert te Meppel.
Eens gebruikt, altijd gebruikt. Dat kunnen we van deze Ambt s-agenda voor predikanten zeggen. Door kalender, lijst voor predikbeurten, huwelijksinzegeningen bezoeken, giften enz., benevens door de handige presentielijst voor catechisaties is deze Zak-agenda, in stevig slap bandje buitengewoon practisch en makkelijk. Wij kunnen ook voor 1934, den nu pas verschenen jaargang, hartelijk aanbevelen, gelijk we ook bij dezen doen !

DE JONGE VROUW. Uitgave: Bosch en Keuning. Baarn.
Na de gewone pagina's met meditatie en| vervolgverhaal, trekt een schitterend geillustreerd artikel van Koster, over wintersport in Tirol, de aandacht. Daarna het denkt in enkele eenvoudige woorden mevr, Westerbrink—Wirtz de bekende figuur van mejuffr. H. S. S. Kuyper.
Vooral trekt ditmaal het schetsje de aan dacht, dat langer is dan de korte verhalen in dit tijdschrift gewoonlijk zijn. Het is van de hand van Greet Dekker, vlot en goed geschreven, en door Adri Alindo geïllustreerd.
Na de in het vorig nummer beschreven figuur van Haroe Kagawa, de vrouw van den bekenden Japanschen volkspredikei, wordt ditmaal een geheel andere figuur ge geven en wel die van een vrouw uit de Middeleeuwen.
Dat ook toen reeds een vrouw beslissende invloed op het wereldgebeuren kon hebben, zal v/el aan weinigen bekend zijn. En toch vindt men zelfs nu nog vele kloosters, die door deze vrouw werden gesticht.
De bekende arts, Chr. Steketee, zet ook in dezen jaargang zijn alom gewaardeerde artikeltjes over kinderverzorging voort, doch hij belicht nu meer de psychologische zijde hiervan. De kinderangst, waarvoor niemand een juiste verklaring weet, en die toch een zeer belangrijk element vormt bij de opvoeding, wordt te vaak nog beschouwd als aanstellerij.
Een artikeltje over den jonggestorven dichter Herman Dullaert, door niemand minder dan Albert Verwey weer ontdekt, en eenige verzen van bekende jonge dichteressen, vertegenwoordigen het letterkundig element.
Natuurlijk wordt op de huishoudelijke pagina's de noodige aandacht besteed aan 't Sinterklaas-feest. Al zullen we het in deze jaren zoo bescheiden mogelijk doen, de gezelligheid behoeft er niet onder te lijden,
Dat is het wat we in dezen tijd moeten leeren, niet hoe we zooveel mogelijk alle gezelligheid moeten afschaffen, maar hoe we met zoo weinig mogelijk middelen, toch hetzelfde kunnen bereiken als vroeger met veel. En wordt het nu, waar we er met zorg aan moeten werken, niet veel meer gewaardeerd dan vroeger ?
Op dezen weg wil „De Jonge Vrouw" (uitgave van Bosch & Keuning, Baarn) een betrouwbare gids zijn !

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen