RONDOM DE LEESTAFEL

Dr. Jac. van Dael. BEROEPSKEUZE - VOORLICHTING, op psychologischen grondslag. Uitgave : J. Muusses, Purmerend.
Het aantal beroepen is legio. „Er is een voortschrijdende differentiëering: het homogene wordt meer en meer heterogeen, het gelijksoortige meer en meer ongelijksoortig". Wat Herbert Spencer in z'n ontwikkelingswetten heeft voorgedragen, is bij de ontwikkeling der beroepen waar gebleken. Als men het leven der oude Germanen beschouwt, ziet men de meest eenvoudige verdeeling van arbeid: de mannen houden zich bezig met jacht en visscherij ; de vrouwen met den landbouw en veeteelt. In de 7de eeuw ontstaan de vroonhoeven en vindt men reeds een aanmerkelijke uitbreiding en veel grootere arbeidsverdeeling. Sommige hoorigen waren b.v. speciaal belast met bakken, andere met timmeren, andere met smeden, enz. In de Middeleeuwen krijgt men de autonome beroepen. In de steden zien we den smid, den slager, den bakker, den timmerman enz., zelfstandig hun beroep uitoefenen. Er komt sterkere specialisatie, met als gevolg een toenemende splitsing der beroepen. In één branche b.v. in de wolbewerking komt een groote arbeidsverdeeling ; men kreeg : wolscheerders, wolkammers, wolspinners enz. Ook kwamen er totaal nieuwe beroepen, b.v. het drukkersvak (door de uitvinding der boekdrukkunst). Het aantal beroepen in de Middeleeuwen wordt wel gesteld op een zestien a, zeventien honderd ! De Fransche Revolutie brengt groote verandering, doordat alle belemmeringen worden opgeruimd, die aan de vrije uitoefening der beroepen en aan de vrije ontwikkeling der bedrijven in den weg stonden, (door de voorschriften van de gilden en van de Overheid). Hierdoor wordt, de mogelijkheid geschapen voor de opkomst van grootbedrijven en groot-ondernemingen. Dan krijgt men een haast tot het uiterste doorgevoerde verdeeling van arbeid. Het hoofd van het groot-bedrijf kan zelf onmogelijk alle soorten van werkzaamheden verrichten. De correspondentie, de inkoop, de verkoop, de boekhouding, de reclame enz. komt aan allerlei verschillende personen. Op iedere afdeeling worden de werkzaamheden weer gesplitst : op de oorrespondentieafdeeling b.v. is één persoon belast met het dicteeren van brieven, één of meer met het stenografisch opnemen en typen, andere personen met het corrigeeren, nog andere met het wegbrengen enz. Bij de industrieele groot-ondernemingen gaat het eigenlijke technische productie-proces voort in kleine onderdeelen.
Daarbij komt in den laatsten tijd de beroepsvermeerdering door splitsing, 't welk niet slechts geldt voor de beroepen in industrie en handel, maar eveneens voor de z.g.n. intellectueele beroepen. Naast „de" dokter kent men tegenwoordig de tandarts, de huid-, oog-, hart-specialist enz.
De laatste anderhalve eeuw was verder een periode van uitvindingen, zoodat weer veel nieuwe beroepen zijn ontstaan (fiets, auto, radio, vliegmachine, stofzuiger, enz. enz.). Zoodoende is het aantal beroepen in onze dagen reeds gestegen tot in de tienduizenden. De differentiatiewet van Spencer is volkomen opgegaan.
Die steeds toenemende differentiëering is de grond waaruit de beroepskeuze-voorlichting voort spruit. Er moet nu een keuze worden gedaan en bij de keuze is voorlichting noodig. En het groot aantal beroepen maakt de keuze des te moeilijker en de voorlichting des te noodzakelijker.
De beroepskeuze-voorlichting ontstond reeds betrekkelijk vroeg; eerst zeer bescheiden, later met meer omvang en grondiger. De school, waar het kind zoovele jaren vertoeft, was een instituut van beteekenis en men wendde zich tot den onderwijzer om raad bij het kiezen van een beroep. In het laatst der 19de en in de 20ste eeuw komen andere instellingen dan de scholen zich met de voorlichting bij beroepskeuze bezighouden. De arbeidsbeurzen, die beter met de beroepen op de hoogte waren, kwamen naast de scholen, die beter met de kinderen op de hoogte waren. Vrouwenvereenigingen, zelfstandige commissies en bureaux, die speciaal ten doel hadden adviezen inzake beroepskeuze te geven, kwamen overal. Veelal hadden de adviezen meer een practisch dan een wetenschappelijk karakter. Maar reeds in de vorige eeuw is men zich echter ook in wetenschappelijke kringen gaan interesseeren voor vraagstukken, die de beroepskeuze betreffen.
Hierover wil dit boek uitvoerig handelen. De medische wetenschap (met het oog op beroepsziekten enz.) vond hier een taak. Maar er waren nog andere overwegingen. Niet alleen medische keuringen, maar ook keuringen naar de psychische geschiktheid begonnen. Deze hebben tenslotte sommige personen en instellingen er toe gebracht, om uitsluitend psychologische beroepskeuze-voorlichting te geven. En dat omvat een breed terrein met allerlei geschiktheidsonderzoekingen (geheugen, opmerkzaamheid, intelligentie, maar ook karaktereigenschappen). Hierbij treedt ook op den voorgrond de samenhang tusschen lichaam en psyche (gehoorscherpte, oogenmaat, manueele vaardigheid enz.
Dit boek van dr. Dael behandelt deze zeer interessante aangelegenheden zeer breed. Eerst krijgen we een Inleiding : Ontstaan en ontwikkeling der beroepskeuze-voorlichting. Dan hoofdstuk I: Kennis van het Kind. a. Het testonderzoek; b. Het testonderzoek (vervolg) en de Uitdrukkingsmethode, c. Het mondeling onderhoud. Hoofdstuk 2: Kennis van de beroepen, a. De beroepseischen ; b. De beroepen en de neigingen ; c. Classificatie der beroepen. Een slot-hoofdstuk volgt dan, met nog 4 Bijlagen (1. hulp der school; persoonslijst en leerlingkaart (met modellen). 2. Illustraties in zake de resultaten van tests; met uitslaande plaat, 3. De analyse van A. Friedrich ; 4. Kennis der beroepen).
Voor zoover wij er over kunnen oordeelen is het boek van dr. Dael een zeer belangrijke studie, geheel passend bij de omstandigheden des levens waarin wij en onze kinderen ons bevinden. Wij bevelen het gaarne aan bij degenen, die bij beroepskeuze en beroepskeuze-voorlichting betrokken zijn. De uitvoering van het boek valt te prijzen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen