GRETSKE „DE FREULE"

Met toestemming van den Uitgever J. H. Kok, Kampen
Zoo sprak hij, en Gretske geloofde alles, en dacht er niet aan naar dien Groningschen specialiteit te reizen. Zij had nog nooit in den trein gezeten, noch met een dokter in aanraking geweest. Anders niet dan toen in de kinderjaren met die pokziekte. 't Zou zonde zijn voor dat geld ook, om daar zooveel voor uit te geven.
Zoo leefde zij in haar geluk en droomde hare droomen, — tot het mooie toekomstbeeld, 't welk zij dag en nacht voor zich meende te zien, plotseling vergruisd werd.
Op zekeren dag, — 't was midden in de week —, kwam Krijn, na afloop van de dagtaak onverwacht haar opzoeken. „Een binnenbeurtje" — zei hij lachend, maar toen zij samen waren vertelde hij de reden van zijne komst. Thans had hij gelegenheid voor geschikten prijs 'n kleine boerderij te koopen. Slechts enkele honderden guldens ontbraken hem om de noodige hypotheek te krijgen. Als Gretske er ook zoo over dacht als hij, dan moest zij haar spaargeld zien los te krijgen en konden zij binnenkort trouwen. Wat was er voor haar ook al aan, om haar heele leven te dienen. Een ander profiteerde van hare krachten en als deze versleten waren, werd zij eenvoudig afgedankt. Zij had de jaren wel om te trouwen, en hij achtte zich volkomen in staat het bedrijf uit te oefenen, 't Leek zijn ouders ook zoo best toe. Vader had hem ook al een paar koeien toegezegd als huwelijksgeschenk. Gretske kon dan een aardig leventje krijgen, en al haar wroeten was dan rijk beloond.
Een oogenblik aarzelde zij. 't Kwam zoo onverwacht en het werd alles zoo mooi voorgesteld. Alsof alles op rolletjes liep. Over het algemeen klaagde de boerenstand steen en been. De prijzen der landerijen zoo laag, en het vee zoo duur en het hooi zoo krap. Als de vlieger eens niet op ging !
Maar de vlieger moest opgaan. Een heele hoop menschen hadden geen vérstand van werken, en de boeren piepten altijd als muizen. Men hoorde er toch bijna nooit van dat een boer failliet ging en de meesten gingen op gevorderden leeftijd rentenieren. Omdat zij de schaapjes op het droge hadden.
Hij had er wel moed voor en Gretske was toch ook niet een meid om bij de pakken te gaan neerzitten.
Het einde van de zaak werd dat zij toesloeg. Toen zij haar geld van den boer, bij wien zij diende en die dit tegen een billijke rente in gebruik had, op vroeg, werd zij nog eenmaal gewaarschuwd. Of zij wel wist wat zij deed ? Als het eens verkeerd uitkwam !
Doch zij had haar woord gegeven en dit gaf den doorslag. Eenige weken later had Krijn heel het bedrag in handen, 't welk zij door noeste vlijt en zuinigheid had overgespaard.
Maar niet lang daarna drong een vreemd gerucht tot haar door. Eerst werd er zacht over gemompeld, doch weldra sprak elk er over en werd haar persoonlijk gevraagd, als iets waarvan men dacht dat zij reeds kennis had, dat namelijk haar Krijn ruzie met zijn boer had gekregen en vertrokken was, zonder nader adres op te geven. Zeer tot ongerief van den kleermaker en schoenmaker en klompen-koopman, die nog graag eerst eens met hem hadden gesproken.
't Was Gretske alsof zij door den grond zonk! Eerst geloofde zij het niet. 't Kon niet. Lasterpraatjes van de menschen, zooals er zoo vele rondgingen. Zij misgunden haar de toekomst, 't Zou wel spoedig blijken dat de vork heel anders in den steel zat.
Maar dat bleek niet. Integendeel. Toen het tijd van komen was, bleef Krijn uit. Dagen lang zat zij in spanning. Tegen niemand durfde zij er over spreken, maar de naatste omgeving zag wel hoe zij door heimelijke onrust verteerd werd. Zij at niet en dronk niet en sliep niet, en was niet bij haar werk zoo als anders. Soms zat zij wezenloos te staren en sprak geen woord.
Tot eindelijk een brief kwam. Met zoo'n vreemde postzegel. Niet het portret van de Koningin. En een onleesbaar stempel.
Toen heeft Gretske de eenzaamheid opgezocht om met bevende hand het couvert te openen en zoo goed en kwaad het ging het gebrekkige schrift te ontcijferen, "t Was van Krijn en kwam geheel uit Amerika.
„Beste Gretske" — stond er boven, en toen kwam het. Hij had maar van die boerderij afgezien, omdat hij bij nader inzien, toch geen trek had in zulk een negerij te gaan wonen. In Amerika ging het veel gemakkelijker om vooruit te komen, en dan konden zij een mooi leventje hebben. Hij zou wel zorgen dat haar geld goede rente deed. Later zou zij hem daar zeker zeer dankbaar voor zijn....
Dat alles heeft Gretske evenwel lang niet gelezen. Aan het eerste had zij al meer dan genoeg. Als gebroken zonk zij ineen en wist van de wereld niet meer af.
Zoo vond de boerin haar, den open brief krampachtig tusschen de grove vingers van haar vereelte handen geklemd. Aanstonds begreep zij. Hier moest hulp komen. En toen lazen onlngewijden wat hier de oorzaak was van dit leed.
Dagen lang heeft Gretske toen als aan den oever des doods gelegen. Soms vreesde men dat hare geestvermogens voor altijd gekrenkt zouden zijn. Niemand die een woord uit haar krijgen kon ; zelfs de dokter niet. Tot het eindelijk den dominé gelukte den tranenvloed los te krijgen.. En toen kwam de ontspanning.
(Wordt vervolgd).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen