DE REFORMATIE

IN DE CLASSIS NEDER-VELUWE VAN 1592-1620
Tegenwoordig is er in onze Kerk veel kwestie over bestuur (Kerkeraad) en beheer (Kerkvoogdij). Volgens gereformeerde opvatting behoort dit één te zijn, daar de gemeente een éénheid is. Nu meene niemand dat dit gereformeerde beginsel door onze gereformeerde vaderen overal is gekend, want op talloos vele plaatsen was dit gescheiden. De eerste notabelen zijn in 1821 ten gemeentehuize door den Schout of Maire (Burgemeester) geïnstalleerd.
De Classis Neder-Veluwe poogde zooveel mogelijk allereerst, waar dit mogelijk was, kerkeraden in te stellen. Dit was moeilijk, en daarom vroeg men, wat te doen met lieden die weigerden het ambt van ouderling of diaken te aanvaarden. (Kort na 1816 mocht men ook zoo maar niet het ambt neerleggen, op straffe van boete). In 1596 drong de Classis er op aan om ten platten lande het diakenschap in te voeren en des Zondags voor de armen te collecteeren, welk werk anders door den koster geschiedde. (Ook de koster werd door de Overheid benoemd tot het begin der 19e eeuw).
Maar ook het houden van deze collecten was niet vrij, aangezien men daarvoor toestemming moest hebben van den Schout. En ook met de bedeeling waren de diakenen aan handen en voeten gebonden, daar zij niet de macht hadden om een ondersteuning in te trekken, dan na verkregen machtiging.
Het doen der rekening geschiedde na voorafgedane kennisgeving. De Schout van Voorthuizen was echter hoogst verontwaardigd, dat ds. de Bruijn de rekening zonder hem gedaan had. De Classis adviseerde, dat men hem dan voortaan persoonlijk verzoeken zou de rekening bij te wonen. Waar geen aanteekening van ontvangst en uitgaaf gedaan werd, moest dit geschieden, terwijl herhaaldelijk de Synode er bij te pas kwam om het Hof te verzoeken, of dit zoo vriendelijk wilde zijn de Kerkmeesters te verplichten om jaarlijks rekening te doen, aangezien zij dit haast nimmer deden.
Van meet af aan heeft de Kerk de kerkvisitatie gekend, doch in 1596 schafte de Provinciale Synode dit af. De Classis oordeelde, dat zulks niet kon. Wat de generale Synode had ingesteld, kon de particuliere Synode niet afschaffen. Derhalve liet men de zaak voorloopig rusten en pleegde men overleg met ds. Fontanus, van Arnhem. Spoedig daarna zien we, dat er kerkvisitatoren worden benoemd, die den naam dragen van Classicale inspecteurs. Zij brachten verslag uit op de vergaderingen, gelijk in den beginne bij de rondvraag de broeders ondervraagd werden naar den staat hunner kerken. De Classicale vergadering, in 1600 te Epe gehouden, is hiervan een unicum, daar alle predicanten op de rij af verslag uitbrengen van den huldigen toestand. Dan worden voorts en in volgende jaren allerlei kwesties van opzicht en tucht behandeld, alsmede de uitzuivering van den R.K. zuurdeesem. Besproken worden allerlei moeilykheden omtrent huwelijk, H. Avondmaal, kinderdoop, begrafenissen en lijkpredikaties, ontheiliging van den Sabbath, enz. Een en ander wordt aanleiding om te verzoeken aan het Hof een reizend predikant aan te stellen met de standplaats Hattem. Dat was in die dagen nog niet zoo'n kwaad idee, maar er is niets van gekomen. Wel werd er een predikant van het aantal aanwezigen afgenomen, om als legerpredikant te dienen.
Tegen het jaar 1618 komt er beroering in de Classis. Niet dat er Remonstrantisme te vinden was, doch men had actie met de Classis van Tiel en Bommel, gelijk reeds vermeld.
De Classis was goed gereformeerd. Ambtsdragers en onderwijzers teekenden de belijdenisschriften. Namens de Provincie Gelderland was uit de Classis Neder-Veluwe ds. Ellardus van Mehen, predikant te Harderwijk, afgevaardigd ter Nationale Synode te Dordrecht.
Wordt vervolgd met de geschiedenis der Reformatie te 1) Hattem, 2) Heerde, 3) Epe, 4) Vaassen, 5) Oene, 6) Nunspeet, 7) Oosterwolde, 8) Oldebroek, 9) Elburg, 10) Doornspijk, 11) Vorchten, 12) Ermelo, 13) Nijkerk, 14) Elspeet, 15) Voorthuizen, 16) Garderen, 17) Putten, 18) Barneveld, 19) Kootwijk en 20) H Vaassen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen