DE REFORMATIE

4. VAASSEN
In het Groothertogdom van Hessen in Duitschland was een Abdij, Lauresham geheeten. Van uit dat klooster is in het jaar 891 de kerk te Vaassen door Brunhold gesticht als een der eerste kerken op de Veluwe. Nadat er in later tijd een koor bij aangebouwd was, werd het bedehuis tot parochiekerk verheven, en was gewijd aan de H. Ursula en de elfduizend maagden.
In den tijd der Spaansche inquisitie was Vaassen goed Roomsch. De pastoors Johan ten Holte en zijn opvolger Willem Jansen waren de reformatie gram.
Omstreeks 1585 kwam hier Peregrinus Jansz. van Heerden als Pastoor, ook wel genoemd Pilgrum van Hyerde.
Deze werd in 1592 met de andere Veluwsche pastoors opgeroepen te Harderwijk, waar hij zich aan het ons bekende examen onderwierp. Met de pastoors van Oene, Heerde en Doornspijk teekende hij protest aan tegen de onderteekening van de leer van den Heidelb. Catechismus en de kerkelijke tucht, weshalve hij uitstel kreeg om zich verder te beraden.
Na twee maanden opgeroepen te Nybroek, liet hij zijn bezwaren tegen den Catechismus vallen, doch wenschte nog uitstel omtrent het punt der kerkelijke discipline.
In 1593 werd hij om zijn dralen ter schorsing voorgedragen, en werd bepaald dat de predikanten van Arnhem en Harderwijk bij toerbeurt in den predikdienst zouden voorzien. Jaar in, jaar uit werd nu op verschillende plaatsen zijn zaak behandeld zonder tot een goede oplossing te komen, daar de pastoor telkens weer nieuwe uitvluchten had. Hij beloofde te Apeldoorn ten Avondmaal te gaan, doch deed het niet. Ook moest hij zijn huishoudster trouwen, bij wie hij kinderen had, doch deed ook dit niet. In 1595 werd zijn afzetting voorgesteld, doch het Hof ging er nog niet toe over. In 1598 zag hij de pastoors uit het naburige Epe en Oene verdwijnen, doch de R.K. Heeren van het kasteel „De Cannenburgh" hielden hem de hand boven het hoofd. Hij wist de zaak slepende te houden door te verklaren dat hij den Catechismus op zichzelf goedkeurde, maar dat hij wegens ziekte en zwakheid de kerkelijke vergaderingen niet kon bezoeken. In 1600 waren de broeders het gehuichel zat, en werd tot afzetting besloten. Dit was eerder gezegd dan gedaan. De pastoor deed reeds sinds 1592 geen dienst, doch bleef in de pastorie. Wederom dient zijn zaak in 1601, 1602 en 1603, op welke laatste vergadering men besluit voor hem als voor den pastoor van Barneveld een jaargeld te vragen. Maar met dit al ging hij niet heen. De protesten moede en ziende dat de Reformatie overal met kracht werd doorgezet, begaf hij zich in 1606 in het huwelijk met „de moeder zijner kinderen."
Maar ook dit baatte niet. Hij was een man van twijfelachtige gezindheid. Hij was noch Roomsch noch Gereformeerd. Derhalve werd hij in 1609 verwijderd, doch heeft zijn kinderen in de Gereformeerde religie groot gebracht. Zijn zoon Petrus Peregrinus kwam in 1617 als predikant te Voorthuizen.
De eerste predikant te Vaassen was Hermannus Goddaens (1610/1634), die door de gemeenteleden met volle tevredenheid was gehoord, en na zijn examen voor de Classis, alhier eind Mei of begin Juni 1610, bevestigd is.
De eerste tijd was voor hem zeer moeilijk, daar de kerkmeesters weigerden de noodige reparaties te verrichten en ook de beelden uit de kerk niet wegnamen. Voorts knielde men nog jaren lang bij het open graf, en weigerden de vaders hun tegenwoordigheid bij den kinderdoop.
Maar allengs werd dit anders. Zijn arbeid is gezegend geweest. In 1634 volgde zijn zoon Conradus hem op. Deze werd als letterkundige bekend in den Muider kring van P. C. Hooft. Zijn portret prijkt in de consistoriekamer.
Bij de fa. Hoorberg te Epe is verschenen een boekje van 80 bladz. over de Kerkgeschiedenis te Vaassen. (Wordt vervolgd).
Vaassen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen