STAAT EN MAATSCHAPPIJ

Wanneer men de klachten hoort, die uit de kringen van de voorstanders van het Openbaar Onderwijs opkomen over de onderwijspolitiek van mr. Marchant, en wel in het bijzonder wat betreft zijn maatregelen inzake het opheffen van Openbare Scholen, dan weet men niet, waarover men zich meer verbazen moet, óf over de onbekendheid der klagers met de feitelijke toestanden bij het onderwijs, óf over den onwil van deze menschen om zich deze feitelijke toestanden in te denken en zich de werkelijkheid te realiseeren.
Geklaagd wordt over het feit, dat er 340 Openbare Scholen werden opgeheven, dat het aantal gemeenten, waar geen Openbaar Onderwijs meer te verkrijgen is, van 263 op 302 is gestegen en dat door opheffing van Openbare Scholen 3072 kinderen, die vóórdien Openbaar Onderwijs genoten, naar. de Bijzondere School moesten overgaan.
En dit feit wordt dan genoemd een schanddaad, een ergerlijke aantasting van de pacificatie, welke bij de Lager Onderwijswet/1920 werd tot stand gebracht. Die toestand moet volgens de palstaanders voor de Openbare School er toe nopen, ten einde een rechtvaardige uitvoering der pacificatie te verkrijgen, dat de maatregelen tot opheffing en concentratie van Openbare Lagere Scholen op gelijke wijze bij het Bijzonder Onderwijs toepassing vinde.
Nu is het ter beoordeeling van de klachten, die door de voorstanders der Openbare School worden geuit, benevens om het vraagstuk der concentratie van scholen naar waarde te kunnen schatten, noodig, dat eerst de vraag wordt nagegaan, of de cijfers, die als bewijs voor de klachten moeten dienen, juist zijn, en of het dus waar is, dat door Minister Marchant b.v. 340 Openbare Scholen werden opgeheven.
Deze vraag moet beslist ontkennend worden beantwoord.
In de eerste plaats zijn onder dit cijfer van 340 scholen, die scholen begrepen, welke, zooals het sedert 1920 veelal het geval is geweest, van Openbare in Bijzondere Scholen zijn omgezet geworden.
In de tweede plaats valt te rekenen met de omstandigheid, dat vóór dat Minister Marchant optrad, de opheffing van een groot aantal scholen reeds vaststond. Het zijn die scholen, die in de groote gemeenten, als gevolg van de herhaalde opvoering van het aantal leerlingen, mede uit bezuinigingsoverwegingen tot combinatie van klassen leidden. Dit gaf aanleiding dat b.v. in Amsterdam 91, in Rotterdam 66 en in 's-Gravenhage 30 Openbare Scholen werden opgeheven, in totaal bedroeg dit aantal in de groote steden 187 scholen.
Houdt men nu met deze reeds voorgenomen opheffingen rekening, dan zijn de 340 scholen, die opgeheven werden en die op rekening van den tegenwoordlgen Minister van Onderwijs worden gebracht, terug te brengen tot ongeveer 140 scholen, die tenslotte te plattelande als gevolg van bezuinigingsmaatregelen zijn verdwenen.
Na dus de klacht over de opheffing van de 340 Openbare Scholen tot haar juiste proportie te hebben teruggebracht, rijst thans de vraag, of door de voorstanders van het Openbaar Onderwijs de eisch mag gesteld worden, dat bij het Bijzonder Onderwijs een gelijk aantal scholen zal worden opgeheven als reeds bij het Openbaar Onderwijs plaats vond.
Zij, die dezen eisch verkondigen, leveren door het stellen van dien eisch het bewijs, dat zij de feitelijke toestanden bij het onderwijs niet kennen of niet willen kennen.
Immers luiden de bepalingen in de Onderwijswet voor de oprichting van Openbare Scholen heel anders als die voor de oprichting van Bijzondere Scholen. Voor wat betreft b.v. het leerlingental zijn de eerstgenoemde scholen niet aan een minimum gebonden, terwijl dit bij de laatstgenoemde scholen wèl het geval is. Het gevolg daarvan is, dat het aantal miniatuurschooltjes bij het Openbaar Onderwijs veel grooter is dan bij het Bijzonder Onderwijs.
Dit mag uit het volgende staatje blijken :
Bij het Bij het Bij het Openb. Pr. Chr. R.Kath. Ond.wijs Ond.wijs Ond.wijs van 1—10 leerlingen 12 — — van 11—20 leerlingen 58 1 1 van 21—30 leerlingen 81 4 5 van 31—40 leerlingen 177 41 21 van 41—50 leerlingen 177 83 26 van 51—60 leerlingen 165 105 36 van 61—70 leerlingen 124 89 40 van 70—80 leerlingen 158 102 74 van 81—90 leerlingen 182 114 103 van 91—100 leerlingen 140 98 98 scholen.
Deze cijfers toonen duidelijk aan, waar de kleine schooltjes zich bevinden.
Maar ook blijkt uit deze cijfers glashelder, hoe dwaas het is, den eisch te stellen, dat de maatregelen tot opheffing en concentratie van Openbare Scholen op gelijke wijze bij het Bijzonder Onderwijs toepassing vinde.
Daarenboven heeft de opheffing van de 140 Openbare Scholen met de concentratie van scholen niets te maken.
De opheffing der 140 scholen had toch geen andere bedoeling, dan om excessen bij het Onderwijs weg te nemen. Ook zijn om die reden een aantal Bijzondere Scholen gesloten geworden.
Er is daarom voor de voorstanders van het Openbaar Onderwijs in geen enkel opzicht aanleiding om zich over bevoorrechting van het Bijzonder Onderwijs kwaad te maken.
Van bevoorrechting is hier geen sprake.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen