INGEZONDEN

VERBETERING.
In het stuk van Drs. J. v. Daalen, Rotterdam, handelend over de taalordonnanties—1934 (zie „De Waarheidsvriend" 15 Aug. j.l.) leze men voor de zinstorende drukfout „(verkeerd) nationalisme" : „verkeerd rationalisme". Redactie.

DE NIEUWE SPELLING.
Misschien mag ik nog een keer plaatsruimte vragen, om te repliceren op de critiek, die naar aanleiding van mijn ingezonden stukje, betreffende de nieuwe spelling, opgenomen in het nummer van 1 Augustus 1.1., is uitgeoefend.
Het bezadigde onderschrift der Redactie maakte zulks aanvankelijk overbodig, evenals het tegenwoord van den heer Last en de stroohalm, waaraan de onbekende N.N. zich zonder commentaar vastklemt.
De heer Van Daalen kwam echter met een nog al opgeschroefd artikeltje, hetwelk de indruk zou kunnen maken dat de glorie van de Nederlandse taal culmineert in de vaak afgesleten wijsheid van de Vries en te Winkel. (Afgesleten omdat men zou moeten schrijven: Ik zag eenen leeraar, hij droeg geenen hoed).
De nieuwe spelling moge gebreken hebben — welke spelling heeft ze niet — maar het is een weg tot orde en eenheid, waarlangs taalkundig Nederland zich in de naaste toekomst zal bewegen.
Deze weg tracht de geachte heer van Daalen en met hem vele anderen, met argumenten te versperren, welke geen steek houden, zodat het me vergund zij daarop even te wijzen.
1e. De nieuwe spelling wordt een treurig symptoon van materialistische nivelleringszucht en verkeerd nationalisme genoemd.
Materialisme heeft er niets mede te maken, tenzij men elke practische vereenvoudiging en alles wat leeft en verandert met materialisme gelieft te bestempelen. De overgang van hoepelrokken, mannenpruiken en driesteken naar practischer kleedij is dan materialistisch.
Op taalgebied heeft men b.v. het meest in het oog lopende „zo".
Vroeger schreef men dit met een enkele o, hetgeen me o.a. blijkt uit één van mijn oude boeken (De Eenige Troost of Heidelbergsche Katechismus door Mattheus Gargon, uitgegeven m 1729).
De latere overgang naar zoo met dubbele o is evenmin geestelijk als het schrijven van zo materialistisch.
Het afslijten van een a in woorden als onmaatig en nu van de o en e in andere woorden, heeft niets met materialisme te maken, gedeeltelijk is het weer een terugkeer naar een oudere spelling, want in mijn Institutie van 1865 wordt regering met een enkele e geschreven.
2e. De spellingmuiterij heeft voorlopig getriumfeerd.
Spellingmuiterij was er bij het onderwijs, maar juist dank zij de door den geachten inzender afgekamde materialistische nivelleringszucht is er op de scholen een eenheidsbron ontstaan. Ook in de literatuur begint men de nieuwe spelling te volgen, een der belangrijkste en meest gelezen boeken van 1935 (Bartje, van Anne de Vries) verscheen daarin.
Tegenover een mogelijke tijdelijke schade voor de boekhandel, staan blijvende besparingen. Met die millioenen schade loopt het misschien nog wel los, een tikje overdreven lijkt me dit wel, al heb ik er nooit een globale specificatie van gezien. De nieuwe spelling geeft b.v. arbeidsbesparing bij het onderwijs, voor zetters en correctoren.
Uitdrukkingen als van de dood zijn bij de Vries en te Winkel contrabande, maar bijna iedereen zegt het en in onze Waarheidsvriend van 15 Aug. staat het drie keer achter elkaar onder Meditatie (regel 4, 15 en 19).
Bij de nieuwe spelling behoeven zetters en correctoren zich daar het hoofd niet langer mede te breken. Wellicht wordt ook het werk van de leraren in de Nederlandse taal er door verlicht, maar misschien willen deze heren dit juist niet, omdat een deel van de heerlijkheid der leraren gelegen is in het verschrikkelijk moeilijke van hun vak, dus mogelijk hier in het labyrint van de vele taalregels, waarmede de Vries en te Winkel ons gelukkig hebben gemaakt.
3e. De nieuwe spelling wordt in één adem ge­noemd met de knieval voor het materialisme en de Arbeiderspers. Het Rode spook schijnt als boeman gebruikt te worden om onze eenvoudige mensen tegen de nieuwe spelling in te nemen. Gelukkig stond, de naam van den professor, die er een beginselkwestie van gemaakt schijnt te hebben, er niet bij vermeld, mogelijk komt dit nog wel.
De gereformeerde voorstanders van de nieuwe spelling schijnen voorlopig nog kans te hebben met een materialistisch tintje aangemerkt, of in een revolutionair hoekje gedrongen te worden.
Het verkeerde van de Arbeiderspers zit niet in de letters, maar in de geest, en het nageslacht zal over dit soort vogelverschrikkerij glimlachen. Een voortreffelijk boek van een genoemden professor kan weinig indruk maken als er andere voortreffelijke getabberde taaldeskundigen zijn, met een tegenovergestelde mening. Misschien loopt er ook nog wel eens een oratio pro domo tussen door.
De oude spelling bevredigt niet, de spelling Terpstra niet en nu de nieuwe ook niet.
Evenwel schijnt de man, die wat beters geeft, nog geboren te moeten worden en de Eerste Kamer wist niets beter dan de klaargemaakte motie van afkeuring maar weer in te slikken. De nieuwe minister van Onderwijs enz., die toch zeker als een bezadigd en hoogstaand man bekend staat, geeft ook niets anders dan zijn voorganger.
Een stemmen tegen de nieuwe spelling geeft allerminst een noodzakelijke oplossing. Trouwens niemand zal beweren dat alle regeringsmaatregelen gedragen worden door de sympathie van de meerderheid van het Nederlandse volk. Men denke maar eens aan de vele crisismaatregelen, steunverlagingen, belastingwetten, enz.
Toch worden ze genomen, omdat er geen andere of betere uitweg is.
Hillegersberg
VAN DER PAUW.

P.S. 't Komt ons voor, dat we deze zaak nu maar verder in „De Waarheidsvriend" moesten laten rusten.

M. v. Grieken

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen