GRETSKE „DE FREULE"

„Waar Gretske toch blijft" — zeiden de buitenmenschen, die gewoon waren dat zij geregeld met hare korven kwam, en nog niet wisten wat er op „Lombok" was voorgevallen. Maar niet lang bleef men in het onzekere, omdat de armvoogden goed vonden, dat de leedaanzegger, naar plaatselijk gebruik, al de klanten uit den omtrek, zoowei als de buren, er mede in kennis stelde dat zij overleden was.
Sormnigen konden het bijna niet gelooven. Gretske overleden ? En den vorigen dag had men haar nog op den weg gezien of gesproken ? Maar het was zoo, en de broosheid van het leven werd in sommige kringen opnieuw een onderwerp van gesprek. Wat kon 't toch spoedig met een mensch zijn afgeloopen en hoe noodig was het, bereid te zijn om heen te gaan van hier. Voor de rest was het geen moeilijk sterfgeval. Gretske zou maar door enkelen gemist worden.
Ook aan de pastorie kwam de boodschap van haar sterven. Een oogenblik trok het de aandacht van de voorbijgangers, dat de man met steek en bef en groote, zwarte kwasten op zijn rok, daar aanbelde. „Wie is nu dood ? " — vroeg een enkele, maar als geantwoord werd: „Gretske" — dan wist niemand wie het was. Alleen de toelichting, dat het de freule van Lombok was, deed bij enkelen haar beeld voor de aandacht brengen, 't Leven ging gewoon zijn gang, of Gretske al of niet bestond. In het predikantsgezin werd haar heengaan evenwel een onderwerp van gesprek. Mevrouw nam toevallig zelf de boodschap aan. Begreep zij het goed ? Dat was toch die vrouw van Lombok, die met negotie liep, en waar haar man nog vóór een paar dagen geweest was ? Toen riep zij den dominé. „Moet je eens begrijpen, man, Gretske is dood". Daar schrok hij van. Zóó haastig ? Wat scheelde haar dan ? Maar daar wist de bode ook niet veel van te vertellen, hij had alleen de opdracht haar dood aan te kondigen. Tevens moest hij vragen namens, armvoogden, of dominé wel op de begrafenis wilde komen. Gretske kwam wel niet in de kerk, maar zij was toch niet ongodsdienstig en zij stond goed aangeschreven. Als hij niet kwam, dan zou zij zoo maar stil worden weggebracht, gelijk dat op Lombok gewoonlijk gebeurde, doch de voogden hadden gemeend voor haar eene uitzondering te moeten maken.
„Zeker, hoop ik te komen" — sprak de predikant, nog onder den indruk van deze onverwachte tijding. Was het niet opmerkelijk, dat juist van te voren haar laatste wil betreffende hare bezittingen aan hem was bekend gemaakt ?
„Je moest eens bij den dokter informeeren, hoe het gegaan is" — zei mevrouw, en dominé was vast besloten dit te doen.
Nog dien zelfden dag kreeg hij volledige inlichtingen, al was het van een andere zijde, dan verwacht werd. 't Liep tegen den avond ; het vee was gemolken, toen hij op „Landlust" kwam om met boer Grondsma te spreken over het geld van Gretske. „U hebt natuurlijk gehoord van haar heengaan" — aldus begon hij. Maar opnieuw werd zijne verbazing groot, toen hij vernam dat de boerin den ganschen nacht daar gewaakt en bij het sterven tegenwoordig geweest was. Daarop volgde een uitvoerige mededeeling van 't verloop der ongesteldheid en hoe zij zonder eenige vrees of angst van hier was gegaan, in kinderlijk vertrouwen, biddend wachtende op de heerlijkheid Gods.
Doch niet minder groot was de verrassing, toen de dominé ging vertellen wat zij hem had toevertrouwd en hij naar aanleiding daarvan met den dokter besproken had. Als Grondsma nu ook zoo vriendelijk wilde zijn in de commissie van het beheer dier gelden zitting te nemen, dan kon later worden overlegd hoe verder diende gehandeld. Wat maakten zulke eenvoudige menschen vele anderen soms beschaamd, en wie zou nu ooit verwacht hebben, dat op Lombok geld te verkrijgen zou zijn voor zulk een doel ! Hier had in waarheid de linkerhand niet geweten wat de rechter deed.
In het eerst wist Grondsma haast niet, hoe te moeten beslissen. Dat niet hij, maar de dominé en de .dokter vóór hem met 't geheim van Gretske bekend waren, stak hem. Meermalen was het op „Landlust" een onderwerp van gesprek .geweest, waar zij toch haar geld had en wat zij daarmee beoogde. Soms had men .gekscherend tegenover haar zelf hierop gezinspeeld, maar nooit had Gretske ook maar iets uitgelaten, en allerminst, toen men daar een grapje van ging maken. Dat er evenwel iets wezen moest, was zéker, omdat zij elken dag verdiende en zelf maar weinig behoeften had.
't Was eens voorgevallen, dat een der armvoogden op eene vergadering de vraag stelde of men haar wel langer daar op „Landlust" kon laten wonen, daar zij .zélf wel in staat was een huisje te huren, doch toen hadden de andere heeren gezegd, deels uit medelijd.en met haar, deels ook om nog iets goeds in de buurtschap te houden, dat zij daar rustig blijven moest en de bevolking aldaar hoe langer hoe beter werd, door den invloed welke van haar uitging. Doch als 't straks bekend werd dat Gretske een vrij aanzienlijk bedrag had achtergelaten, zou dat juist opspraak verwekken en misschien nog wel gedacht worden, dat Grondsma daar meer van af geweten had.
Maar dominé wist dat bezwaar aan kant te krijgen. Hij kon bevestigen dat niemand tot vóór een paar dagen geweten had, dat Gretske eenig geld bezat, terwijl juist haar verlangen om dit voor het aangegeven doel te besteden, zoo deed uitkomen, dat zij niet zich zelf zocht. Ook bestond de eenigste ondersteuning, welke zij genoot, hierin, dat zij geen woninghuur betaalde, voor de rest zorgde zij voor zich zelf. Terwijl het volkomen waar was dat juist haar voorbeeld gunstlg voor anderen werkte, waardoor al de woningen van de armvoogdij in betere conditie bleven.
(Wordt vervolgd).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen