STAAT EN MAATSCHAPPIJ

GEWETENSBEZWAREN
De verkiezingen, welke in den afgeloopen zomer werden gehouden voor de Provinciale-Staten en voor de Gemeenteraden, hebben opnieuw moeilijkheden gebracht met betrekklng tot den stemplicht.
Naar de bladen destijds meldden en wat ook thans is komen vast te staan, werden bij deze verkiezingen voor zoover bekend, in de gemeenten Vriezenveen en Deventer een aantal vrouwen, die uit hoofde van consciëntiebezwaren niet aan de stembus verschenen, voor den rechter gebracht en met geldboeten gestraft.
Er schijnt intusschen een misverstand te been nog veel minder stemdwang.
De Minister van Binnenlandsche Zaken wees daarop bij de behandeling van zijn begrooting. Hij merkte toen op, dat de Kieswet niet de stemplicht voorschrijft, maar wel de opkomstplicht. De Minister zeide, dat hij begrijpen kon, dat iemand inderdaad gewetensbezwaar heeft tegen stemmen, omdat hij dan een politieke handeling verricht, doch de Minister kon zich niet voorstellen, dat iemand gewetensbezwaar heeft om op te komen. Wanneer zoo iemand — aldus mr. de Wilde — opkomt op het stembureau en daar verklaart : „ik heb gewetensbezwaren om te stemmen", behoeft hij niet te stemmen. Er is dus — zoo concludeerde de Minister — geen stemplicht en nog veel minder stemdwang.
Het is daarom zeer overdreven, wanneer in verband met de huidige kieswet — zooals wij nog zeer onlangs in een dagblad lazen — gesproken wordt van vrouwenvervolging, van vrouwen, die door veldwachters uit hunne woningen werden gesleept, voor den rechter werden gebracht en in de gevangenis werden geworpen.
En dat dit, zoo vervolgt men, dan gebeurt onder een Kabinet, waarvan dr. Colijn Minister-President en mr. de Wilde Minister van Binnenlandsche Zaken is, is wel het ergste, wat men denken kan.
Nota bene deze beide Ministers en met hen de geheele antirevolutionaire partij zijn juist tegenstanders van wat men noemt den stemplicht.
Inmiddels hebben de Ministers van Justitie en van Binnenlandsche Zaken zich dezer dagen nog eens aangesloten bij het oordeel van vroegere Kabinetten, dat gewetensbezwaren een geldige reden vormen voor het niet nakomen van den opkomstplicht.
Wanneer men de Schuurman en Jordens' editie van de Kieswet, uitgave 1935, naslaat, vindt men bij artikel 72, regelende de opkomstplicht, een noot geplaatst, waarin opgenomen is geworden het rondschrijven van den Minister van Binnenlandsche Zaken en Landbouw van 20 Juni 1928 aan de commissarissen der onderscheidene provincies betreffende de uitvoering der Kieswet ter zake van gewetensbezwaren.
Dit rondschrijven van Minister Ruys de Beerenbrouck luidde :
„In het antwoord, door den Minister van Justitie en mij gegeven op de vragen van het lid der Tweede Kamer den heer Duymaer van Twist en in de Memorie van Antwoord naar aanleiding van het Voorloopig Verslag, door de afdeelingen der Tweede Kamer uitgebracht over het ontwerp van wet tot wijziging van de Kieswet, de provinciale wet en de gemeentewet hebben genoemde ambtgenoot en ik ons gesteld op 't standpunt dat gewetensbezwaren wel degelijk kunnen worden beschouwd als een in het tweede lid van artikel 72 der Kieswet bedoelde geldige reden van verhindering bij de nakoming van den wettelijken opkomstplicht.
Ik zou het op prijs stellen, indien u deze opvatting ter kennis wilde brengen van de burgemeesters in uw gewest, met verzoek om, indien zij met dit standpunt instemmen, daarmede met de uitvoering der Kieswet, voor zooveel bij hen berust, rekening te willen houden".
Minister van Schaick verklaarde zich nu de vorige week bereid met Minister de Wilde te overleggen om in verband met het gebeurde te Vriezenveen en Deventer de burgemeesters aan de circulaire van Minister Ruys de Beerenbrouck te herinneren.
Daarmede hopen wij dan, dat de moeilijkheid, die zich met de vrouwen voordoet, die consciëntiebezwaren hebben om aan de stembus te verschijnen, voor goed van de baan is.
Op dit punt is op de volle medewerking van het Kabinet Colijn te rekenen.

BIJ DE POST
De heer Amelink heeft de vorige week bij de behandeling van de Postbegrooting in de Tweede Kamer het pleit gevoerd voor meerdere Zondagsrust voor het personeel. Hoewel dankbaar voor hetgeen de Minister van Binnenlandsche Zaken, aan wiens zorgen ook de Posterijen zijn toevertrouwd, reeds tot beperking van den arbeid bij post en telegraaf had gedaan, zag de Antirevolutionaire afgevaardigde in een circulaire, door den directeur van het postkantoor te Amsterdam gericht tot de personeelsorganisaties, een stap, om, wat ten behoeve van de Zondagsrust verkregen was, weer voor een deel van het personeel in de hoofdstad des lands ongedaan te maken.
Intusschen heeft de Amsterdamsche directeur de rekening buiten den waard gemaakt.
In zijn antwoord aan den heer Amelink zeide Minister de Wilde met betrekking tot den Zondagsdienst, die met ingang van a.s. Zondag zou worden verzwaard : »Dat was mij onbekend. Ik kan echter mededeelen, dat dit niet zal plaats hebben, dat aan die circulaire op a.s. Zondag geen uitvoering zal worden gegeven. Ik zal eerst de zaak bekijken en met den Directeur-Generaal bespreken; dus de werking van die circulaire is thans geschorst*.
De heer Amelink deed goed werk, met de aandacht van den Minister te richten op de verzwaring van den Zondagsdienst bij de Posterijen in Amsterdam.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen