DE CATECHISATIE

V. (Slot).
En nu de Catechismus.
Hierbij stel ik me een boekje voor, in verband met het behandelde, met onder iedere Zondag een drieledige behandeling, a, b, c.
Onder a een korte verklarende navertelling van de Zondag voor de jongste catechisanten met een Schriftgedeelte, (een geschiedenis) en een enkele tekstopgave. Een paar blinde vragen daaronder, ook over het opgegeven Schriftgedeelte.
Onder b een wat uitvoeriger toelichting voor de catechisanten van 13—16 jaar, met Schriftgedeelten (verhalen, enkele stukken uit profeten en brieven), tekstopgaven. Hieronder blinde vragen, waaronder beslist enkele, die op het opgegevene Schriftgedeelte betrekking hebben.
Onder c de uitvoerigste behandeling, met verwijzing naar 37 Artikelen, 5 Artikelen tegen de Remonstranten. Hierbij vooral Schriftgedeelten uit brieven en profeten. Blinde vragen over Schriftgedeelte en toelichting. Bij vragen over Schriftgedeelte kunnen de teksten er achter worden gezet, niet volledig afgedrukt. Onder a, b en c verwijzing zoo mogelijk naar Kerkgeschiedenis. Al of niet schriftelijk werk kan aan de omstandigheden worden overgelaten.
Voor Kerk geschiedenis is goed bruikbaar het boekje van ds. M. van Grieken. Aan de lesvorm met vragen er onder geef ik de voorkeur. Bovendien moet er een hoofdstuk toegevoegd over eeredienst en Kerkinrichting. Voor de jongeren hebben we de behandeling noodig en daarom ook een boekje, dat de Kerkgeschiedenis laat zien naar aanleiding van op de voorgrond tredende personen.
Tot 16 jaar .behandele men de Kerkgeschiedenis tot de hervorming, de hervorming, speciaal in ons land en wat tot de tegenwoordige toestand heeft geleid.
Bij de ouderen ga men hier breeder op in, vooral ook op de 19de eeuw, terwijl dan eeredienst en Kerkinrichting aan de orde van behandeling moeten komen.
Wanneer er wat eenheid van leergang en in te gebruiken boekjes onder ons ware, wat zou dat van groot nut kunnen zijn.
Bij wisseling van standplaats gingen we dan vrijwel op de oude voet voort in onze nieuwe gemeente en ook de catechisanten, die wij achterlieten en kregen, behoefden niet direct weer aan andere boekjes en aan een nieuw gedeelte der te behandelen stof.
Bovendien wordt de behandeling van de Catechismus en van de Schrift veel frisscher en veel verrassender. De catechisanten weten vaak niet, wat er de volgende week wordt behandeld en dat kan mede de spanning en de boelangstelling doen blijven.
Vooral kan ik met niet genoeg klem opkomen voor de eenheid van leergang en in de te gebruiken boekjes.
Door afgevaardigden ter Dordtsche Synode werd op eenheid in leerboek al sterk gewezen. En Calvijn laat zich ook hier niet onbetuigd. In Boek iv, hoofdst. 19, § 13 noemt hij als beste manier van onderricht, indien een formulier geschreven was tot dit doel, bevattend en op gemeenzame wijze uitleggend den hoofd inhoud van nagenoeg alle hoofdstukken van onze religie, waarmee de gansche Kerk der geloovigen zonder verschil van meening moet instemmen. Daarin onderwezen, zou het kind dan het eenige, ware en zuivere geloof, waarmee het volk der geloovigen eendrachtig den eenigen God dient, onder getuige en ten aanschouwe der Kerk belijden.
Indien deze gewoonte tegenwoordig van kracht was, dan zou voorwaar de traagheid van sommige ouders opgescherpt worden, die het onderwijs hunner kinderen, alsof het een zaak was, die hun niet aangaat, onbekommerd verwaarloozen, terwijl ze het dan zonder openbare schande niet zouden kunnen nalaten. Er zou grootere eendrachtigheid des geloofs zijn onder het christenvolk, en de onkunde en onwetendheid van velen zou niet zoo groot zijn ; en sommigen zouden niet zoo gemakkelijk door nieuwe en vreemde leerstukken meegesleurd worden ; eindelijk, allen zouden als het ware een zekeren methodischen gang in het onderwijs der christelijke leer hebben. Prof. Hoedemaker legt hierop ook sterk de nadruk in een rede, uitgesproken den 20sten October 1883, over de herleving der Gereformeerde beginselen in hare beteekenis voor de Kerk, de prediking, de katecheze, het diakonaat en de Zending. Op blz. 32 en 33 kunnen we als volgt lezen: »Wij hebben onze Godgeleerden gelast«, spreekt Frederik, door Gods genade, Paltzgraaf aan den Rijn en Keurvorst des Heiligen Roomschen rijks, in de voorrede voor den Heid. Cat., »dat zij een Catechismus van den Christelijken Godsdienst, uit Gods Woord zouden beschrijven, o.a. ten einde »de predikanten en de schoolmeesters in het vervolg een zekeren regel hebben, waarnaar zij de jeugd in de kerken en scholen onderwijzen, opdat elk in het vervolg geen nieuwe dingen leere, naar zijne eigene gedachten, of zuke zaken leere, die met het Woord Gods niet overeenkomen«. Hiermede is uitgedrukt, wat de schier eenstemmige wensch en het eenparig gevoelen van al onze Godgeleerden is geweest, dat de kennis van de waarheid door jong en oud, uit een en hetzelfde belijdenisschrift zou worden geput, tot bevordering van de klaarheid, ter vermijding van spraakverwarring en onderhouding van de eenheid der Kerke.
Het heirleger vraagboekjes, waarmede het individualisme zich reeds in de tweede helft der 17e eeuw zocht baan te breken, heeft niet weinig bijgedragen, het valt met de stukken aan te toonen, om de Kerk in een toestand te brengen, waarin de eenheid wel geroemd wordt, waarin het wel eene zonde tegen haar wordt geacht, de verdeeldheid te constateeren, maar waarin zij toch feitelijk als geantiqueerd wordt beschouwd. Terugkeer tot de Kerk, tot de belijdenis onzer vaderen, moet noodzakelijk gepaard gaan met eene herleving van de catecheze en de allereerste voorwaarde daarvan ligt in de verwerping van het gezag door de enkelen, tot schade voor het belijdend karakter der Kerk, in dezen verkregen.
Ik moet gaan eindigen. Mijn gedachten over een en ander heb ik onder u neergelegd tot bespreking. Ik meende op dezen weg een stap te zetten tot beter catechetisch onderwijs ook in onze Gereformeerde gemeenten. Gaarne geef ik mijn gedachten voor beter. Met elkaar hebben we hier te zoeken naar het beste. Want de catechisatie heeft recht op onze volle belangstelling. En wij moeten trachten de belangstelling van Kerkeraad en gemeente hiervoor op te wekken en te versterken. Een Kerkbode kan in dit opzicht zulke uitnemende diensten bewijzen.
Boven alles — laat onze verwachting èn voor ons persoonlijk leven èn voor onze arbeid zijn van den Heere. Dagelijks moeten wij ons stellen onder de critiek van Zijn Woord en onder de leering van dat Woord. Dan kunnen we voor onze leerlingen staan, eerlijk en ootmoedig, sterk met het gezag der Schrift.
Zoo alleen zullen we hun vertrouwen kunnen winnen, en dat is zoo zeer noodig.
Met een variatie op wat Calvijn zegt aan het slot van zijn voorwoord in de Institutie, kan het dan ook in ons leven door Gods genade getuigd worden : Ik beken, dat ik behoor tot het getal dergenen, die vordering makende catechiseeren en catechiseerende vordering maken.
Hoogeveen
J. Vermaas

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen