MANKE MURK

Met toestemming: uitgever J. H. Kok te Kampen
EERSTE HOOFDSTUK.
Heel aan het eind van de Kerkstraat in een der florissante Friesche dorpen, waar de zon alleen als ze ter kimme neigde kans zag, haar vriendelijke stralen door de kleine vensterruiten te werpen, daar woonde Murk.
Hoe zijn eigenlijke naam was wisten voorheen slechts enkelen, en wat zijn levensgeschiedenis betrof, ook daarvan bleef men langen tijd volslagen onkundig. In zijn woonplaats en ook ver daar buiten kende men hem niet anders als „Murk", ook wel als „Porceleinen-Murk", naar het artikel, waarmede hij een groot deel van zijn leven handel dreef. Doch bovenal was hij in den volksmond bekend als „Manke Murk", omdat tengevolge van een heupziekte in de jeugdjaren zijn eene been eenige centimeters korter was geworden en hij sindsdien het leven hinkende doorging.
Gewoonlijk zag men hem elken dag, uitgezonderd 's zaterdags, met zijn hondekar op pad, om met die regelmaat van een uurwerk zijn klanten uit den wijden omtrek te bedienen, zoodat men overal precies wist wanneer zijn komst kon worden verwacht.
In en op de kar lag allerlei waar opgestapeld, zooals hij daar alléén plaats voor vinden kon potten en pannen van velerlei afmeting en vorm, lampeglazen en comforen, theegerei van porcelein en graniet, gebloemd en effen, voor mannen en vrouwen, met toepasselijke spreukjes voor bepaalde gelegenheden en personen, of met een rijmpje als:
„'t Is weinig van waarde. Hetgeen ik U bied; Pluk rozen op aarde. En vergeet mij niet."
Voorts koffiekannen en broodbakken, witte borden voor het ontbijt en het middagmaal, blikken emmers en emaille artikelen, sponsen en lappen zeemleer, schuiers en vuilnisblikken, broodmessen en haarkammen, benevens tal van andere dingen, die in een huishouding onmisbaar zijn.
Murk had letterlijk van alles !
Dan was er nog een afzonderlijke afdeeling met zoogenaamde „fijne spullen", als vaasjes en beeldjes, sierspelden en broches, rinkelbellen en colliers, fleschjes met fijne odeur en doozen met welriekende zeepen, fopspeentjes voor zuigelingen en brillen voor grijsaards en ouden van dagen — ook wel van zuiver vensterglas — ja, wat had Manke Murk al niet!
En ónder de kar was een laadruimte, waar hij dan de vodden en verder afval, welke alleen voor hem nog waarde schenen te hebben, kon bergen, en die gewoonlijk in ruil werden verhandeld voor hetgeen de bovenverdieping van zijn voertuig inhield.
't Kon gebeuren, dat in den schoonmaaktijd, als overal groote opruiming plaats had, of tegen Sinterklaas, wanneer vooral in die volksbuurten vele huismoeders hun vodden gingen verkoopen, om de kinderhanden mot allerlei lekkers te vullen, hij den ingekochten voorraad ternauwernood bergen kon en 's avonds thuis kwam met een vracht, die voor de beide honden haast te krak leek om te trekken. Te meer, waar Murk gewoonlijk ook nog zijn eigen passagier was, zoo hij het noemde. Want wel was het volgens een gemeentelijke verordening verboden, om binnen de bebouwde kom op een rijdende hondekar te zitten, maar voor Murk kneep de politie wel eens een oogje dicht, omdat hij mank liep en bij allen in een goed blaadje stond en men wist, dat Bello een goeden baas aan hem had. Zoodra hij zich echter buiten op den weg bevond, nam Murk met een wip plaats op het smalle zitbankje, vlak boven een der wielen aangebracht waar hij tusschen zijn kopjes en schoteltjes en potten en pannen zoo majesteitelijk troonde, dat de koetsier of palfrenier op den bok van een adellijk rijtuig het hem niet had kunnen verbeteren. Dan klopte hij met zijn stok tegen de zijde van de kar, waarop het: „fort jongens !" volgde, en dan ging het naar de dichtstbijgelegen woning, waar halt werd gehouden, om zoo mogelijk zaken te doen.
En zaken deed hij grif, al was het dan niet altijd voor groote bedragen. Want de menschen mochten hem. Murk was een type, en stond als zoodanig bekend. Hoe oud hij precies was, wist niemand, en hij zelf volgens zijn zeggen ook niet. Slechts wist hij te vertellen, dat in een oud kerkboek, 't welk zijn eenigst erfstuk uit het ouderlijk huis! uitmaakte, stond aangeteekend, dat hij op den 29sten Februari het eerste levenslicht had aanschouwd, doch om onverklaarbare redenen had men verzuimd daarbij het jaartal aan te geven. Wijl evenwel slechts eens om de vier jaar de kalender dezen datum, aanwees, meende hij recht te hebben, om te vertellen, dat zijn jaren viermaal zoo lang duurden als van een ander. Doch zoo kwam het, dat hij tevens den tel kwijt werd.
Uitgezonderd de straatjeugd, die het zich nogal eens veroorloofde hem tab een voorwerp van haar plagerijen te maken, al weer omdat hij mank liep, waren er niet veel met wie hij 't niet vinden kon. Voor de dienstmeisjes, die gaarne eens zijn rijken voorraad doorsnuffelden, had hij altijd een vriendelijk woord of een grapje, waarbij echter steeds alle grofheid vermeden werd, en voor arme huismoeders, die voor haar afval bij hem haar inkoopen deden, om daardoor haar gebroken porcelein of aardewerk weer aan te vullen, was hij niet nauw in 't berekenen. Men kon bij Murk nog al eens een koopje doen.

[Wordt vervolgd.]

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen