Rondblik buiten de Grenzen

Hoewel de resultaten welke de Volkenbond tot nog toe wist te bereiken niet bepaald schitterend kunnen worden genoemd, heeft toch wel met name de laatste zitting op frappante wijze geopenbaard hoe weinig we nog op den weg naar oprecht internationaal overleg zijn gevorderd. „Niet de pacten moeten veranderd worden, doch de menschen" verklaarde onlangs een der Staatslieden. En hij spraak daarmede een waarheid uit die met name in onzen kring wel geen tegenspraak zal ontmoeten.
Dat de Volkenbondsraad nu besloten heeft de sancties tegen Italië op te heffen, is thans op zich zelf niet zoo verrassend meer. Dat was te voorzien. De persoonlijke komst van den verjaagden Keizer van Abessynië kon daarin geen verandering meer brengen. Maar de aanwezigheid van den Negus was voor de (waarom zouden we dat niet gelooven ? ) goed-bedoelende Volkenbondsleden toch een pijnlijke aanklacht tegen hun onmacht. Om van onwil in dit verband maar niet te spreken. Op waardige wijze heeft de onttroonde Keizer (al beschouwt hij zich terecht den officiëelen vertegenwoordiger van Abessynië), een beroep gedaan op den Volkenbond „om zijn ongelukkig land toch niet in den steek te laten". En wat was het antwoord ? Dat de omstandigheden voor Uien pijnlijk waren, maar dat de economische maatregelen verder doelloos zijn en een militaire actie niet in overweging kon worden genomen. En daarmede kan de Negus naar huis gaan. Of beter gezegd : daarmede is beslist dat de Negus zijn eigenlijk „huis" wel nooit meer terug zal zien.
Het optreden van den Abessijnschen Keizer te Geneve heeft voorts Italiaansche pers-vertegenwoordigers gelegenheid geboden om daar het „beschaafde" geluid van hun „cultuurbrengend" land te doen hooren. De overwonnen Negus werd in dit illustre milieu voor „slavenjager" en „bandiet" gescholden. En voor dit heldenstukje kregen zij dan nog de toejuichingen te hooren van de Italiaansche pers en van het hoofd van deze „beschaafde natie"!
Men begrijpt dat dit optreden door de overige Volkenbondsleden met verontwaardiging aangehoord werd. In dezelfde Volkenbondszitting deed zich nog een tweede „incident" voor. Een Tsjechisch journalist heeft zich van het leven beroofd. Hij wilde door zijn daad de aandacht der wereld vestigen op den toestand der Joden in Duitschland. Het spreekt vanzelf dat van dit middel weinig heil is te verwachten. Maar tragisch is zulk een einde wel.
De Volkenbondsvoorzitter, Van Zeeland, besloot de Abessijnsche kwestie met de verzachting dat de Volkenbond thans „het nauwste en somberste ravijn was doorgegaan, dat hij ooit op zijn weg had ontmoet". Maar nauwelijks had hij deze woorden in de Assemblee gesproken, of de Raad stond alweer voor een nieuw ravijn. Even nauw, even somber. De Raad kreeg een rapport te behandelen dat door den Volkenbondscommissaris van Danzig over den toestand in deze vrij-stad. Men weet dat deze stad bij het befaamde dictaat van Versailles onder toezicht van den Volkenbond werd geplaatst. Het is in wezen een Duitsche stad, doch werd bij het dusgenaamde „vredes-tractaat" tot vrije stad verklaard, om aan het nieuwe Poolsche Rijk een uitgang naar zee te geven. Begrijpelijk dat de Duitschers met deze regeling allesbehalve te spreken zijn en er steeds op uit zijn om ook deze bepaling van Versailles ongedaan te maken om Danzig bij het groote „Derde Duitsche Rijk" in te lijven. Ook de meerderheid der bevolking koestert dit verlangen. Op alle mogelijke manieren werd door de nazi's dan ook geijverd om „het Duitsche paradijs" in te komen. En dit gaf weer aanleiding tot strubbelingen met den Volkenbonds-commissaris, die daarover nu een rapport bij den Volkenbond ingediend had.
Men had echter ook den Senaatspresident van Danzig, den nationaal-socialist Greiser, verzocht om zijn standpunt te Geneve bekend te maken. Inplaats van dit verlangen naar wederzijdsche voorlichting nu te waardeeren, heeft Greiser zich in de Volkenbondsvergadering als een kwajongen aangesteld. Hij hoonde het Geneefsche Instituut in de meest platvloersche bewoordingen, eischte verandering, zelfs opheffing van de Volkenbondsvoogdij, dreigde dat hij, Greiser, in de komende maanden besluiten zou nemen, die het overbodig zouden maken dat hij nog ooit naar Geneve kwam, en wierp tenslotte kwaad zijn dossier op de tafel met de uitroep „dat het nou maar 's uit moest zijn". En om, zijn onwaardig optreden te voltooien, bracht hij Eden den Hitlergroet en maakte, wat men noemt, „een langen neus" tegen de persvertegenwoordigers.
Men ziet dat het voorbeeld van de Italiaansche journalisten aanstekelijk werkt op menschen met een bepaalde mentaliteit. En ook hier kan men helaas niet volstaan met het onfatsoen van een bepaald individu te betreuren. Ook achter den schreeuwenden Senaatspresident van Danzig staat een machtige regeering die diens methoden en doel goedkeuren. Achter Greiser staat Duitschland. En aan het hoofd van Duitschland staat een regeering die van internationale „verrassingen" houdt.
Van groot belang wordt geacht hoe Polen over de nat. soc. „Anschluss'"-neigingen van het nabije Danzig denkt. Het is reeds eenigszins verdacht, dat Polen zich weinig ongerust blijkt te maken over de uitgesproken bedreigingen van den Duitschen Greiser, hoewel het daarvan eventueel toch de meeste hinder zal ondervinden. Men zal zich herinneren, dat Polen een non-agressiepact met Duitschland heeft afgesloten.
De Volkenbond heeft nu juist Polen opgedragen een onderzoek in te stellen naar een vermeend conflict bij een bezoek van den Duitschen kruiser „Leipzig".
Dat is natuurlijk maar een afschaduwing van de eigenlijke kwestie. Hèt punt is op 't oogenblik of de Volkenbond opnieuw zal moeten wijken voor het eigenmachtige, brutale optreden van een dictator.
Zal de macht het wederom van het recht winnen ?
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen