WAT DE PERS TE LEZEN GEEFT

Fascisme en Nationaal-Socialisme en Nederland.
In De ChristenVrouw, Orgaan van den Ned. Christen Vrouwen Bond, heeft de heer H. W. Tilanus, lid van de Tweede Kamer en secretaris van den Onderwijsraad, een drietal artikelen geschreven over het Fascisme en Nationaal-Sociaisme. In z'n slotartikel vraagt hij dan of de regeermethoden, zooals die zich in Italië en Duitschland hebben ontwikkeld en aldaar worden toegepast, ook voor Nederland en voor ons volk noodig, bruikbaar en in verband met den aard van ons volk aanvaardbaar zouden zijn.
Wij laten uit dit slotartikel een en ander hier volgen :
»In die groote landen van Europa wordt op 't oogenblik op dictatoriale wijze geregeerd : Italië, Duitschland en Rusland. De directe volksinvloed op de regeering, door middel van in vrijheid gekozen volksvertegenwoordigers, is in deze landen practisch uitgeschakeld. Trouwens, deze landen hebben in, vroeger jaren nauwelijks een parlementaire democratie gekend. Bij deze volkeren kende men nimmer een samenwerking tusschen Regeering en Volk, door middel van een Volksvertegenwoordiging, met wel omschreven, historisch-gegroeide rechten en plichten, zoowel voor de Regeering, als voor de Volksvertegenwoordiging, zooals dit het geval is in Engeland en bij ons«.
Dan de geaardheid van een volk.
»Regeermethoden, die voor het eene volk wellicht aanvaardbaar zijn, zijn dit nog volstrekt niet voor een ander volk. Niemand zal kunnen ontkennen, dat de Duitsche geaardheid een gansch andere is dan de Nederlandsche. Ook de Duitsche politieke ontwikkeling en historie is een gansch andere dan de Nederlandsche. De invloed van den godsdienst heeft in dit opzicht groote beteekenis. In godsdienstig opzicht heeft op het Duitsche volk voornamelijk het Lutheranisme ingewerkt — meer piëtistisch ingesteld, gericht op de eigen individueele zaligheid („hoe word ik zalig") — terwijl op het Nederlandsche volk Luther èn Calvijn beiden grooten Invloed hebben uitgeoefend.
Het Calvinisme heeft door zijn wereld-en maatschappij-omvattende beschouwingswijze in principieel opzicht de aandacht van het Nederlandsche volk in den loop der eeuwen mede gevestigd op vragen van Staat en Maatschappij. Hieruit is het onder meer te verklaren, dat in Nederland b.v. het Marxisme en 't Communisme aanstonds principieel werden bestreden en dat de z.g.n. „moderne" (Socialistische) Arbeiders beweging een invloedrijke Christelijke Arbeidersbeweging naast en tegenover zich tot ontwikkeling zag komen.
Doordat het Nederlandsche volk in den loop der eeuwen godsdienstig-principieel heeft leeren denken, konden de Marxistische leerstellingen in ons volk nooit zóó wortel schieten als dit in het Duitsche volk het geval is geweest en waartegen zich in Duitschland uiteindelijk een felle (Nationaal-Socialistische) reactie ontketende«.
»Een derde opmerking is deze: Nederland is, Gode zij dank, in 1914 gespaard gebleven voor den oorlog. Daardoor hebben wij niet, althans niet direct aan den lijve, gevoeld : de druk van het z.g.n. Vredesverdrag van Versailles; de ellende van een inzinking van de waarde van het geld, zooals in Duitschland en Italië (men herinnere zich den tijd, dat een millioen marken nog geen halve cent waard was!). Ook hebben wij niet gekend een wanorde en gezagsslapte, zooals die in die landen gevonden werd. (Men herinnere zich het eerste Kabinet Ruys de Beerenbrouck, dat in November 1918 met kracht de revolutionaire actie van wijlen mr. Troelstra en de zijnen heeft weerstaan !) Wij kennen geen overheersching van het Communisme en evenmin een corrupt Parlemientarisme«.
»Het Nederlandsche volk heeft, ook in staatkundig opzicht, historie en traditie. De machtige beteekenis van deze twee zal ook in deze tijden opnieuw blijken.
Ruim drie en een halve eeuw geleden heeft de Prins van Oranje ons Nederlandsche volk geleid in den strijd tegen het absolutisme van den Spaanschen Vorst, Filips II. Het was een strijd voor godsdienstvrijheid en Volksrechten. De Spaansche Vorst wilde naar Spaansche opvattingen ons volk regeeren en onze aloude rechten en vrijheden opzijde zetten. Daartegen verzette zich ons volk : Roomsch en niet-Roomsch, schaarden zich achter den Prins!
Na bangen strijd van tachtig jaren, mochten onze voorouders het Spaansch régime afwerpen. De zegen van den strijd voor godsdienstvrijheid en volks recht en ervaren we nog op dezen dag in onze Staatsinrichting en samenleving!"
Wij hebben noch het Fascisme noch het Nationaal-Socialisme noodig ! Wij kunnen het niet gebruiken. Wij willen het niet hebben !
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen