Rondblik buiten de Grenzen

Het is in deze rubriek niet de plaats om diep in te gaan op de kwesties welke met den „Duitschen Kerkstrijd" samenhangen. Maar de moeilijkheden welke zich tusschen de Kerk en de machthebbers in het Derde Rijk voordoen, zijn toch van zoo ingrijpende beteekenis dat het, dunkt ons, niet misplaatst is van hiermede verband houdende gebeurtenissen, in dit buitenlandsch overzicht melding te maken.
Daarom volgt hier 't een en ander over het geharnast protest dat de leiders der Belijdeniskerk dezer dagen aan Hitler deden toekomen. Onomwonden wordt verklaard, dat de anti-kerkelijke campagne Duitschlands moreel in gevaar brengt. „Wij vragen voor ons volk vrijheid om in Gode te wandelen, opdat onze kleinkinderen niet hun grootvaders zullen vervloeken, die een staat op aarde opbouwden, doch den staat van Gods Koninkrijk voor hen sloten". Geprotesteerd Wordt tegen „de systematische ondermijning van den invloed van de Kerk op jong en oud" en tegen de anti-semietische beweging, welke in strijd is met het christendom. „Wij moeten den Führer waarschuwen, dat heel vaak de aanbidding, die hem ten deel valt, slechts Gode verschuldigd is.
Heden ten dage worden zijn denkbeelden gebruikt als basis voor alle beslissingen omtrent moraal en wet en wordt hijzelf gehuld in de godsdienstige waardigheid van priester des volks, zelfs van bemiddelaar tusschen volk en God".
Met niets ontziende eerlijkheid wordt door de protesteerende predikanten dan verder nog gesproken over de concentratiekampen, de verschillende maatregelen van de geheime staatspolitie en de vervalsching van stemmen bij de laatste verkiezingen.
Ieder die ook maar iets van de tegenwoordige verhoudingen in het Derde Rijk weet, zal begrijpen, dat er moed, geloofs moed, voor noodig was, om zich op deze manier in het openbaar uit te laten.
Reeds aanstonds na het bekend worden van dit protest wist het, (natuurlijk) gelijkgeschakelde Duitsche nieuwsbureau te melden, dat van het stuk geen nota zou worden genomen. Intusschen worden wèl snelle en drastische maatregelen tegen de „oppositioneele" predikanten genomen. Hen werd verboden zich de „voorloopige leiding der Duitsche Evangelische Kerk" te noemen, omdat deze benaming misverstand zou wekken t.a.z. van de nationale kerkregeling.
Vorige week schreven we over de samenspreking welke te Londen tusschen Engeland, Frankrijk en België zou worden gehouden. Als men even vergeten wil, dat deze drie-mogendheden-conferentie eigenlijk belegd werd, omdat een „Locarno-conferentie" — met Italië en Duitschland — reeds bij voorbaat mislukt was, kan men over het resultaat van de thans gevoerde besprekingen tevreden zijn. Engeland, Frankrijk en België zijn het althans eens geworden over de voorbereiding van de volgende conferentie. Er is met de beide nlet-aanwezige landen terdege rekening gehouden. Het Britsche standpunt — geen aaneensluiting tegen Duitschland doch den vrede baseeren op een algemeene Europeesche regeling, waarin ook Duitschland en Italië zijn betrokken —, dit Britsche standpunt werd door de beide andere landen aanvaard. De machthebbers in Rome en Berlijn hebben zich wel niet zoo heel veel van gesloten overeenkomsten aangetrokken, maar ze zullen toch tot bijwoning van de komende vijf-mogendhedenconferentie uitgenoodigd woren. Alsof .er niets gebeurd was.
De tijd, welke noodig was, om dé „trillende verontwaardiging" bij Engeland te doen stillen, bleek niet zoo heel erg lang te zijn. We zijn daar niet rouwig om. Het valt integendeel te waardeeren, dat men er wat voor over heeft om tot overleg te komen. Het is alleen maar zoo droevig, dat dit overleg reeds bij voorbaat wordt beheerscht door hen, die zich nog onlangs van verkregen overeenkomsten niets aantrokken.
En het blijft zelfs nu nog de vraag of de heeren te Rome en Berlijn wel zoo vriendelijk willen zijn om te komen praten. Vóór October wordt de conferentie in ieder geval niet verwacht. Er zal in de komende maanden dan ook nog wel 't een en ander tusschen de toekomstige conferentie-landen besproken worden. „Er zal" — aldus de Engelsche Minister Eden in zijn jongste Lagerhuisrede — „nog veel werk langs diplomatieken weg noodig zijn voor de Conferentie van Vijf bijeen zal komen. Wij zijn thans in een phase gekomen, waarin, wanneer een werkelijke geest van samenwerking bestaat bij alle belanghebbenden, de moeilijkheden zullen worden overwonnen". Ja : wannéér Maar wanneer zal dat zijn ? Om Italië maar gunstig te stemmen, heeft Eden aangekondigd dat de extra versterkingen van zijn Middellandsche Zee-vloot zullen worden opgeheven. En de Marxistische Volksfront-regeering in Frankrijk neemt tegenover 't Nationaal-Socialistische Duitschland een soepeler houding aan dan haar voorgangsters.
Laten we daarom maar hopen, dat Eden's gematigd optimisme niet geheel ongegrond is.
Over de bloedige gebeurtenissen in Spanje blijkt nog niet zoo heel veel meer verteld te kunnen worden dan we vorige week deden. Als we tenminste, zooals we wel genoodzaakt zijn te doen, bijzonderheden, gelijk we die eiken dag kunnen lezen, onvermeld laten. In Madrid schijnt de militaire muiterij vrij spoedig onderdrukt te zijn, maar op verschillende plaatsen, vooral in het Zuiden, houden de Nationalistische opstandelingen stand, terwijl Spaansch Marokko zich geheel in hun handen bevindt. Regeeringsvliegtulgen hombardeeren door opstandelingen bezette steden, kloosters worden verwoest, kerken uitgebrand, priesters vermoord en alle kerkschatten verbeurd verklaard. Dergelijke handelingen van de door Communisten beïnfluenceerde regeering, kan eenigszins de aanvallen van het verzet van andere bevolkingsgroepen verklaren. Waarmede natuurlijk geen woord ter verdediging van deze revolutionaire elementen wordt bedoeld.
Ex-koning Alfonso heeft in een interview verklaard, dat hij bereid is naar Spanje terug te keeren, wanneer het vaderland hem roept. Ook gaan er geruchten, dat Frankrijk aan de roode Spaansche regeering zou hebben geleverd.
Eén ding schijnt echter wel vast te staan : dat Spanje ook na beëindiging van den droevigen burger-oorlog 'n moeilijke periode, tegemoet gaat. Wie van de partijen het ook winnen zal. Want waar van weerszijden het volk nu geleerd is om, vrijwel ongecontroleerd, zelf met de wapens in de hand geschillen uit te vechten, zal het een zeer krachtige regeering moeten zijn, die eigen gezag kan handhaven. En waar gezag ontbreekt, heerscht chaos.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen