STAAT EN MAATSCHAPPIJ

HET DIRECTE GEVAAR VOORBIJ
Zooals gebruikelijk is, gaat de Rijksbegrooting, die telken jare op den derden Dinsdag van September bij de Tweede Kamer der Staten-Generaal wordt ingediend, vergezeld van de bekende millioenen-nota, in welk staatsstuk de toestand der Rijksfinanciën wordt uiteengezet.
Uit de cijfers, die de Regeering ditmaal in de nota geeft, blijkt, dat ondanks het feit, dat de Minister van Financiën ietwat optimistischer klanken in de nota doet hooren, de Rijksbegrooting nog altijd een somber beeld geeft van de Staatsfinanciën.
Bedroegen de nadeelige saldi van den gewonen dienst over de jaren 1931, '32, '33, '34 en '35 respectievelijk 46, 76, 59, 33 en 70 millioen gulden en wordt het tekort over 1936 berekend op 45 millioen, ook over het jaar 1937 wordt een nadeelig slot op de begrooting geraamd van 47 millioen gulden.
De dekking van dit nadeelig saldo zoekt de Regeering in verschillende besparingen o.a. op de uitgaven van het onderwijs, het verkeersfonds, de pensioenen. Deze besparingen zullen met de inkomsten uit het verlengen van sommige heffingen een bate opleveren van rond 44 millioen. De rest van het tekort zal gedekt worden uit de meerdere opbrengst o.m. van de inkomstenbelasting, successiebelasting en omzetbelasting.
De Rijksbegrooting van 1937 zal dus sluitend worden gemaakt zonder belastingverhooging, wat de volle instemming heeft, nu de belastingdruk, zoo van het Rijk als van de gemeenten, gedurende de laatste jaren tot een ongekende hoogte was opgevoerd geworden.
Dat de Minister van Financiën niettegenstaande de tekorten met vertrouwen de toekomst tegemoet gaat en in de millioenen-nota, zooals wij hierboven opmerkten, ietwat optimistischer klanken doet hooren, leiden wij af uit hetgeen Minister Oud op bladzijde 19 van de Nota schrijft.
De Minister zegt daar :
„Bedriegen de voorteekenen niet dan is thans een keerpunt nabij. Met name schijnt de catastrophale daling in de opbrengst der middelen tot staan te zijn gekomen. Verwacht mag worden, dat op het stuk van de inkomsten een zekere stabiliteit is bereikt. Daarmede is wel het onmiddellijke gevaar voor onze staatsfinanciën afgewend, doch afdoende verbetering zal eerst kunnen worden bereikt, wanneer de inkomsten zich zullen gaan bewegen in stijgende lijn. Dit laatste zal echter eerst dan het geval zijn, wanneer zich door ruimeren afzet van onze producten in binnen en buitenland een verbetering in onze volkshuishouding zal gaan voltrekken."
De Minister gelooft verder niet te veel te zeggen, indien hij meent te mogen constateeren, dat zich eenige symptomen van verbetering beginnen te ver toonen, al blijft toch nog steeds het aanbod van goederen en diensten op welhaast elk gebied de vraag daarnaar overtreffen. Het wedervinden van het evenwicht tusschen deze twee in dezen zin, dat de productie-mogelijkheden door toegenomen vraag weer ten volle benut zullen kunnen worden, is onmisbare voorwaarde voor de vermindering der werkloosheid.
Deze mededeeling van den Minister is een bevestiging, van wat in den laatsten tijd valt op te merken, dat we met de Rijksfinanciën op vasten bodem gaan komen.
Het directe gevaar is voorbij.
Een ieder, die dit leest, zal, ondanks dat de toestand van 's Rijks financiën zorgelijk blijft, van het inzicht der Regeering met dankbaarheid kennis nemen.
Er zijn lichtpunten aan den horizon waar te nemen.

HET FINANCIEELE BELEID
Er is bij financieele moeilijkheden en bij nationale of internationale verwikkelingen geen enkel lichaam dat zoo oogenblikkelijk op deze moeilijkheden en verwikkelingen reageert, als de beurs.
De ervaring leert dit telkens.
Toen einde Juli 1935, tengevolge van gerezen verschillen in de Tweede Kamer het Kabinet Colijn zijn ontslag aan de Koningin aanbood, daalden de Nederlandsche Staatspapieren onmiddellijk met een aantal procenten, wat in die dagen een groot nadeel voor de Rijksfinanciën beteekende, omdat de gehoopte conversie van de Staats-, provinciale-en gemeentelijke leeningen met lagere rente niet tot stand kon komen.
En omgekeerd ziet men, dat zoo een land rustige tijden doormaakt, het vertrouwen op de beurs zich in vaste en hooge koersen demonstreert.
Ook ten deze kan b.v. de Amsterdamsche en Parijsche beurs het voorbeeld geven.
Dat ook in beurskringen rekening gehouden wordt met de publicaties van de Rijksbegrooting is van zelfsprekend. Naar uit die kringen bericht wordt, had men voor het tekort op de begrooting, dat zooals wij hierboven opmerkten geraamd wordt op rond 47 millioen gulden, een cijfer hooren noemen van 100 millioen gulden.
Die meevaller geeft de Wekelijksche Uitlotings-courant deze beschouwing in de pen :
De publicatie van de begrooting heeft in beurskringen een goeden indruk gemaakt en de uitwerking daarvan op de koersen van staatsfondsen is niet uitgebleven. Het lijkt ons op deze wijze niet uitgesloten, dat de koersen van 4% Nederland geleidelijk zal aantrekken tot ongeveer pari en dat bet dan wellicht in November mogelijk zal zijn met een consolidatieleening te komen, die noodzakelijk is geworden in verband met den omvang van de vlottende schuld.
Zoo blijkt, dat het financieel beleid van het Kabinet-Colijn gunstige resultaten oplevert. Reeds schreven verschillende gemeenten en onderscheidene industrieele instellingen leeningen uit, die uitnemend slaagden. De gunstige resultaten, die in uitzicht zijn, hebben ongetwijfeld groote beteekenis voor den moeilijken tijd, waarin ons volk nog altijd leeft.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen