Rondblik buiten de Grenzen

Naarmate de Volkenbondspolitiek onduidelijker en aarzelender geworden is, werd het optreden van hen, die zich aan internationale regelingen weinig gelegen laten liggen, doelbewuster en brutaler. Staatslieden als Hitler en Mussolini weten uitstekend te profiteeren van de fouten van anderen.
En zoo kon de Italiaansche dictator deze week met het noodige zelfrespect zeggen, dat „rond de spil Berlijn-Rome alle staten van Europa, die van goeden wil zijn, kunnen meewerken tot den vrede". Men moge er nog niet van overtuigd zijn, dat tusschen Berlijn en Rome de spil van het Europeesche vredeswerk draait, vast staat wel, dat Düitschland en Italië op de politieke verhoudingen van Europa een zeer sterken invloed uitoefenen.
Dat blijkt ook wel uit de groote belangstelling, welke algemeen aan den dag wordt gelegd voor de rede, welke Mussolini deze week te Milaan hield en waarin ook bovenbedoelde verklaring voorkwam. Op het plein voor den Milaanschen Dom, in een pompeuze en brillante entourage, heeft Mussolini zijn meening over de internati­onale kwesties kenbaar gemaakt. „Ieder van mijn woorden is weloverwogen" aldus ving de Duce aan (alsof dit feit erg uitzonderlijk was!) En dan heeft hij onomwonden uitgesproken wat anderen, buiten Italië, zeker wel gedacht hebben :
De ideologie van Wilson — leugen en illusie. De internationale ontwapening — illusie. Collectieve veiligheid en ondeelbare vrede — illusie.
Juridische gelijkheid van alle naties — een belachelijke stelling.
„De Bond moet vernieuwd worden, aldus Mussolini of sterven. Daar vernieuwing uiterst moeilijk is, kan de bond wat ons betreft, sterven". Ziezoo — dat zal de humanistische bewonderaars van den Volkenbond opfrisschen. Maar Mussolini moet nu niet doen alsof al die Volken-'bondsleuzen op zichzelf zoo dwaas en onredelijk zijn. Landen als Italië en Düitschland („het groote land dat de sympathie geniet van het Italiaansche volk") zijn er voor een niet gering deel schuld van, dat waardevolle principes tot „belachelijke illusies" werden.
Mussolini heeft, na Europa zoo in het algemeen een lesje te hebben gegeven, aan verschillende landen afzonderlijk een woord van goedkeuring of vermaning gegund. Voor Frankrijk kon er geen complimentje af. Dat land heeft zich daarvoor waarschijnlijk te weinig verzet tegen „de duivelsche economische blokkade welke de Volkenbond tegen Italië ontketende". Behalve Duitschland kwam ook Hongarije er best af. Onomwonden gaf Mussolini toe, dat Hongarije („de groote verminkte") recht heeft op revisie der vredes-verdragen.
Van belang is ook wat Mussolini omtrent de verhouding tot Engeland gezegd heeft. Zijn woorden waren eigenlijk een beleefde waarschuwing aan het adres van Londen. De Middellandsche zee, welke voor Engeland een weg is om overzeesche bezittingen te toereiken is voor Italië het leven zelf. Italië wil dezen weg noch bedreigen, noch onderbreken, doch 't wil zijn rechten geëerbiedigd zien". De Duce zag slechts één middel tot een algeheele oplossing : een goed gefundeerde overeenkomst. Indien men Italië in de Middellandsche zee tracht te verstikken, zal het geheele Italiaansche volk zich als één man in weergalooze kracht daartegen verheffen.
We zullen wel niet behoeven te zeggen, dat Mussolini's rede, die naar schatting door 250.000 menschen werd aangehoord, met geweldig enthousiasme werd ontvangen. En al is het buitenland er lang niet unaniem enthousiast over, men zal er rekening mede houden.
Zooals reeds gezegd : men is niet overal bereid om Berlijn-Rome als spil te aanvaarden. Hoe zullen bijvoorbeeld Parijs en Moskou daar tegenover staan ? Ook Mussolini is nu, als zijn Duitsche collega, tegen het communisme, als tegen „een wreed super-kapitalisme" te velde getrokken. In Moskou worden dergelijke woorden natuurlijk niet graag gehoord al zullen ze Berlijn nog wel wat al te gematigd zijn.
Mussolini's taal moge duidelijker zijn dan die van de meeste diplomaten — volledig was ook het Italiaansche Staatshoofd niet. En wat hij verzweeg zal wel even weloverwogen zijn als wat hij sprak. Zoo trekt het de aandacht dat Mussolini, de verhouding tot de andere landen toesprekend, niets over Spanje gezegd heeft. Is de situatie daar zelfs Mussolini niet duidelijk of geeft hij er de voorkeur aan om het Italiaansche standpunt „te zijner tijd" bekend te maken.
De nationalisten doen thans verwoede bomaanvallen op Madrid. In een stad even ten Zuiden van Madrid heeft het luchtbombardement een wel heel gruwelijk resultaat gehad : zeventig op straat spelende kinderen werden door vliegtuigbommen, die bestemd waren voor militaire vrachtauto's, gedood. Ook in de hoofdstad zelf zijn reeds vele slachtoffers gevallen.
Intusschen blijft de niet-inmengings-politiek punt van bespreking uitmaken. In het Engelsche Lagerhuis heeft de Minister van Buitenlandsche Zaken, Eden, verklaard, dat Engeland de noninterventie trouw zal blijven. Hoe gebrekkig ook uitgevoerd, hij achtte ze altijd nog beter dan matelooze wapen-leverantie aan beide strijdvoerende partijen. De betrokken commissie is overigens tot de conclusie gekomen, dat de beschuldigingen van Rusland inzake steun aan de Nationalisten door Portugal en Italië niet bewezen zijn.
De met vele hooge en decoratie functies bekleede Goering heeft in een groote radio-rede de lijnen aangegeven, welke hij hij de uitvoering van het nieuwe Duitsche Vierjarenplan zal volgen. Hij heeft daarbij onverbloemd een beroep gedaan op de offervaardigheid, de discipline en de vaderlandsliefde van het Duitsche volk. „Ik voor mij heb geen boter meer noodig", verklaarde de toch nogal corpulente Rijksweergeneraal. Ik ben 20 pond afgevallen, weet ook, dat de Führer boter noch vleesch eet. Kanonnen maken de natie sterk, vet maakt den buik dik. Gij kunt u een beetje ontzeggen indien dat noodig is.
Men ziet dat deze woordvoerder van het Derde Rijk (,, deze oude houwdegen, deze woedende stier" zeide Hess bij wijze van compliment tot Goering) al even veel lof en bewondering heeft voor kanonnen en wat dies meer zij als Mussolini. Hun landen vormen ook tezamen den spil van alle staten die meewerken tot den vrede.
In de Vereenigde Staten had deze week de presidents-verkiezing plaats. De uitslag was op het oogenblik dat we dit overzicht schreven, nog niet bekend. Maar verwacht werd, dat Roosevelt wel op den presidentszetel zal terugkeeren. We zullen volgende week zien of deze verwachting werkelijkheid is geworden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen