UIT DE AFDEELINGEN

GOUDA. Verslag van de 3de Cursusavond van de afd. Gouda van den Geref. Bond, op 28 Oct., waarvoor als spreker optrad onze eere-voorzitter ds. B. van Ginkel, met het onderwerp : „Verval der Kerk en pogingen tot herstel".
Ds. Van Ginkel opent op de gebruikelijke wijze de vergadering en heet de talrijk opgekomenen hartelijk welkom. Spreker merkt op, dat dit een groot onderwerp is, geschikt om er den geheelen winter mede door te brengen, doch hij zal en heeft getracht een goed overzicht te geven op dezen avond.
Een hevige strijd is het geweest voor de Kerk van de 4e tot de 12e eeuw tusschen Staat en Kerk, waarvan het ©inde was een overwinning voor de Kerk. Hij liet ons hooren hoe het pausdom zijn ontstaan te danken had aan het bisschopdom. Het was een zeer critieke tijd onder de bisschoppen in de 6e eeuw, doch Gregorius I was de doorzettende bisschop, welke groote macht verkreeg. Hij gevoelde zich geroepen te zijn te staan aan 't hoofd van 't Christendom en schrijft aan de overige bisschoppen, dat hij de vier Oecumenische Conciliën gelijkstelt met de vier Evangeliën en beschouwt dit als de vierhoekige grondslag der Kerk.
Dit op één lijn stellen van de kerkelijke besluiten met de Heilige Schrift (van de kerkelijke uitspraak) „van Gods Woord", is typisch geworden voor het Roomsch Katholiek Kerkbegrip, en hierdoor komt Rome's bloei in de Middeleeuwen, maar óók haar diep verval duidelijk naar voren. De onkunde van het volk was groot, daar de boekdrukkunst nog niet was uitgevonden en het volk noch lezen noch schrijven kon. Wat de bisschop, „later de Paus" van Rome zegt, is wet en regel voor de Kerk en het volk.
Verschillende keizers kunnen zich dit niet laten welgevallen, waardoor er dan meer dan eens een verbitterde strijd ontstaat. Hiermede stonden ook in verband de 'verschillende stroomingen in en buiten de Kerk inzake de religie en ook het opkomen van den Islam. Roerig ging het dan ook toe, tot de Mohammedaan bij Poirtiers door Karel Martel, of Karel met den strijdhamer, verslagen en tot staan gebracht werd. Dan regeert de Staat over de Kerk. Dan komt Rome weer op, waarin Bonifacius als gezant van den paus een machtige hand heeft, mede door zijn prediking. Dan staat in 800 Karel de Groote op, door den paus gekroond tot keizer, doch deze keert het gezag van den paus weer om en het wordt een Christelijk Wereldrijk en Karel brengt onder het volk ontwikkeling en kennis bij.
Dan wijst spreker ons op de kloosterlingen, hun wèi, maar ook hun wee ; dan op de mystikers Bernardus van Clairveau en Fransiscus van Assisi, in hun wijding en prediking tot opbloei der Kerk, alsmede door hun macht, hun door den paus verleend, waartegen de bisschoppen niets vermogen. Dan komt Gregorius VII, een groot idealist welke zegt en eisch „één Kerk, die een Staatsgodsdienst is en over alles en allen regeert". De kruistochten komen naar voren, de Simonie wordt aangegrepen, waardoor menig rijke bisschop wordt, zonder ooit een bisdom te hebben gezien, „dus in naam". Het innerlijk verval deed zijn intrede, de paus van Rome wordt verbannen naar Avignon in Frankrijk door den koning van Frankrijk in 1315—1377. Twee pausen kwamen er bij, alzoo dus drie pausen, waaraan het Concilie een einde maakte, deze pausen afzetten en er een benoemden. Het volk was niet meer vatbaar voor de prediking, en dat mede was. de ondergang van het pausdom. De R.K. godsdienst bestond uit mis, biecht en aanroeping der heiligen. De toestand was onbeschrijfelijk.
In de 11e eeuw kwamen op de Albigenzen en de Waldenzen (naar Petrus Waldus), welke groepen geestelijk leefden, en tn 1532 sloten zij zich aan bij de Hervormden. Deze Waldenzen werden tot 1848 vreeselijk vervolgd. In de 14e eeuw treedt Wicklef in Engeland op, en daar paus en bedelmonniken danig aan de kaak stelt en de Bijbel als de zuivere bron van het Godswoord noemt, vierkant en heftig tegen 't Roomsche principe, 't welk zegt: Kerkleer en Gods Woord hebben hetzelfde gezag. Dan treedt mystiek weer op en stelt mystiek tegenover het geloof. Wicklef vindt gehoor bij Joh. Hus en Hyronimus van Praag, die ontvingen om hun geloof de martelaarskroon. Ook de Hollander Geert Groote wordt door spreker aangehaald. Sterren werden toen in de middeleeuwen gezien, doch het bleef nacht. De tijd der Renaissance kwam op in de 14de en 15de eeuw. Deze strooming wilde van Kerk noch Bijbel weten. Men kon en moest zichzelf helpen. Toen viel de Christelijke mantel af, de zonde brak door. Doch óók mocht niet vergeten worden Michel Angelo en Leonardus da Vinci, mannen van andere gevoelens. Zeker, ook toen waren er geloovigen, want God houdt Zijn Kerk in stand, trots alles, doch de Heere komt op Zijn tijd, en die tijd is gekomen, toen Luther de kloosterling door den Heere geroepen werd tot reformatie naar den Woorde Gods. En het volk grijpt naar het Woord Gods. Ik heb gezegd.
Onze voorzitter dankt ds. van Ginkel en stelt de gelegenheid open tot het stellen van vragen, waarvoor één persoon zich opgaf, welke ds. van Ginkel tot bevrediging beantwoordde. De voorzitter sloot deze goedgeslaagde en leerzame avond na 't zingen van een Psalmvers met dankzegging.
C. J. REVET, 2e secretaris.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen