Rondblik buiten de Grenzen

We vestigden er vorige week de aandacht op, dat tegenwoordig de neiging bestaat om het vraagstuk der internationale samenwerking te laten beheerschen door het alternatief : communisme-fascdsme, een onderscheiding, die men dan zoo ongeveer gelijk stelt met de tegenstelling : democratie-diictatorialen Staat.
Het is met name Duitschland, dat voor de vorming van een „anti-communistisch blok" propaganda maakt. En, het moet gezegd, niet geheel zonder succes. Italië schijnt voor het denkbeeld van Hitler wel te gevoelen, en ook Oostenrijk en Hongarije gingen er mee accoord.
Dit anti-communistisch streven van het Derde Rijk krijgt een nog belangrijker cachet door de berichten, dat Duitschland en Japan het over een anti-bolsjewistische overeenkomst eens zijn geworden. De officieele tegenspraak van deze geruchten is niet achterwege gebleven. Maar men behoeft helaas niet bovenmatig wantrouwend te zijn om aan „officieele tegenspraken" niet meer waarde toe te kennen dan aan hardnekkige officieuze geruchten. Vooral niet, als die geruchten zeer aannemelijk lijken. En dat ds met het bericht inzake samenwerking tusschen Japan en Duitschland zeker het geval. Beide landen onderhouden niet alleen levendige economische betrekkingen, maar zouden ook uit andere dan ideeele redenen kunnen trachten het communisme te keeren. Zoowel van Duitschland als Japan is Sovjet-Rusland de groote vijand en concurrent.
Japan heeft tot nu toe zonder veel succes gepoogd om China voor een anti-communistische en anti-Sovjet-politiek te winnen. China voelt er niet voor om eigen onafhankelijkheid op het spel te zetten terwille van een openlijken strijd tegen de Sovjet-Unie.
Of er inderdaad een sterke overeenkomst tusschen Duitschland en Japan is getroffen, en dan nog wel een militaire, gelijk gemeld wordt, weten we niet.
Maar 't lijkt ons geenszins onmogelijk. En evenmin onschuldig.
Als de geruchten waarop we hierboven doelden juist zijn, wordt nog eens temeer duidelijk, dat „het verre Oosten" practisch niet zoo ver van Europa verwijderd is dan oppervlakkig gedacht wordt. Begint men dit in de Vereenigde Staten van Amerika den laatsten tijd ook beter in te zien ? Men weet dat de traditioneele Amerikaansohe neutraliteitspolitiek ook door Roosevelt gehandhaafd werd. Maar het heet nu, dat de Amerikaansche president van inzicht veranderd is en dat hij in zijn niieuwe regeeringsperiode een belangrijke wijziging in de neutraliteitswet zal doorvoeren. Hij zou Amerika opnieuw een rol willen laten spelen in het politieke wereldtooneel en wel vooral om.... de verdediging van de democratie !
Wat men van dit motief denken moet weten we niet. Feit is, dat een eventueel Duitsch-Japansche overeenkomst de positie van Japan zoowel te land als ter zee belangrijk zou versterken. Vooral als zoo'n overeenkomst bijzonderlijk tegen Rusland gericht zou zijn.
En Amerika ziet in Japan toch reeds een ernstige concurrent. Met name in den Grooten Oceaan. En met de Sovjet-Unie hebben de Vereenigde Staten altijd nogal vrij goede zaken gedaan. In ieder geval ontving ze van dezen klant contanten !
En zoo ziet men dat zich steeds meer belangengemeenschappen afteekenen. Al dan niet met „democratie" of „anti-communisme" als officieel motief.
Terugkeerend tot de Europeesche gebeurtenissen dient allereerst gememoreerd te worden, dat Italië en Duitschland de regeering der Spaansche „opstandelingen" officieel erkend hebben. In de volstrekt gelijke communique's van de beide landen wordt dit besluit gemotiveerd met te zeggen, dat „de regeering van Franco bezit heeft genomen van het grootste gedeelte van Spanje". Ook hieruit spreekt de „nieuwe moraal" : wie de macht heeft krijgt zonder meer het recht.
Intusschen werd door dit eensluidend besluit van Rome en Berlijn weer nieuwe ongerustheid gewekt. Hoe zouden de andere landen er op reageeren ? Dat de uitgesproken anti-fascistische staten er slecht over te spreken zijn, valt te verklaren. Men beschouwt het, niet geheel ten onrechte, als een althans moreelen steun aan de regeering-Franco.
Maar Engeland heeft zijn kalmte bewaard. In antwoord op een vraag in het Lagerhuis gesteld, of de verklaring van Duitschland en Italië geen wel-overwogen schending vormt van het nietinmengingsaccoord, gaf Eden een diplomatiek antwoord. „Het is mogelijk een niet-inmengingspolitiek te voeren ten aanzien van de wapenlevering met gelijktijdige erkenning van de regeering der eene of andere partij ? Overigens verklaarde de Engelsche minister van buitenlandsche zaken dat, wat de niet-inmenging aangaat, „er andere regeeringen zijn, die meer zijn te laken dan die van Duitschland en Italië".
Het is duidelijk, dat Eden alles wil doen om te voorkomen dat de vlammen, die op 't oogenblik letterlijk en figuurlijk Spanje verteren, overslaan naar andere landen. Daarom heeft Engeland zelfs niet anders dan heel voorzichtig gereageerd op de bedreiging van Franco om door een bezetting en zoo noodig : vernietiging, van de haven te Barcelona, de Spaansche hoofdstad te blokkeeren. Men gevoelt aanstonds, dat uit dergelijke maatregelen heel spoedig internationale verwikkelingen zouden kunnen voortvloeien.
Voorloopig heeft Engeland er mee volstaan om Franco te waarschuwen, dat de Britsche Middellandsche Zee-vloot zal weten te verhinderen, dat Britsche koopvaardijschepen op ex-territoriaal terrein zullen worden aangehouden door schepen van de nationalisten.
Wat den krijg zelf betreft: van officieele zijde wordt medegedeeld, dat de burgeroorlog een punt heeft bereikt, waarop men de voornaamste wetten van de menschelijkheid uit het oog heeft verloren.
En dit is een officieel bericht, waarvan we de juistheid helaas niet in twijfel kunnen trekken.......
De Fransche minister van binnenlandsche zaken, Salengro, die in de pers en later ook in de Kamer ervan beschuldigd werd, dat hy tijdens den wereldoorlog naar den Duitschen vijand is overgeloopen, heeft zich deze zaak zoo aangetrokken, dat hij zelfmoord heeft gepleegd.
Tragische afloop van een politiek relletje. De premier, Leon Blum, neemt nu voorloopig „binnenlandsche zaken" waar. Naar aanleiding van deze zaak is voorts een verscherpt toezicht op de pers aangekondigd.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen