Rondblik buiten de Grenzen
De Belgische fascisten hebben een gevoelige les gehad: bij de door hen zelf uitgelokte tusschentijdsche verkiezing werd hun leider Leon Degrelle met een overweldigende meerderheid verslagen door den minister-president Van Zeeland. De Rexisten-candidaat behaalde een kleine 70.000 stemmen en de candidaat der overige partijen 276.000. Zelfs zag Degrelle het op hem uitgebrachte stemmenaantal sinds de laatste verkiezing nog verminderen. Men zal zich herinneren dat Degrelle deze Kamerverkiezingen in het district Brussel heeft geforceerd door het Brusselsche Rexistische Kamerlid en al diens lij stop volgers ontslag te laten nemen. Waar de lijst op deze manier kunstmatig uitgeput was, moest volgens de oude Belgische Kieswet, (men heeft zich sindsdien gehaast om daarin verandering te brengen) opnieuw verkiezing plaats hebben. Het was kennelijk de bedoeling en de verwachting van Degrelle, dat hij daaruit politieke munt zou slaan. Och arme ! De bom is verkeerd gebarsten.
Alle partijen, met uitzondering van de Vlaamsch nationalisten, die zich met „Rex" verbonden, groepeerden zich om de candidatuur van Van Zeeland, den bekwamen roomschen minister-president. Er werd dus 'n soort anti-fascistisch front gevormd. En daarop is Degrelle, die reeds van het begin van een triumftocht gedroomd had, gestuit. De omstandigheden waren hem dan ook niet gunstig. De Belgische geestelijkheid heeft zich op het laatste moment voor Van Zeeland uitgesproken. Dat zal Degrelle niet verwacht hebben. De Rexisten-leider zelf is roomsch-katholiek. En onder zijn aanhangers bevinden zich vele roomschen. En het is aan geen twijfel onderhevig, dat het advies van Kardinaal Van Rooy om voor Van Zeeland te stemmen nog vele weifelende roomsch-katholieken heeft doen besluiten om den Rexisten-candidaat los te laten.
Het spreekt vanzelf, dat Degrelle's nederlaag Van Zeeland en de zijnen voldoening schenkt. Het ging hierbij uiteraard niet zoozeer om de vervulling van die ééne vacante kamer-zetel, doch om een uitgelokte krachtmeeting met de fascisten. Zou gebleken zijn, dat Degrelle inderdaad meer aanhang onder de bevolking telde dan de Minister-president (zooals hij het zelf meermalen deed voorkomen en gelijk b.v. in Nederland door de Mussert-pers werd naverteld), dan zou hij niet nagelaten hebben daaruit consequenties te trekken. Nu zal hij daarmede wel voorzichtiger zijn.
Misschien dat de stemming nog nadeelige gevolgen heeft voor de verhouding tusschen de Rex-beweging en het Vlaamsch Nationaal Verbond. Degrelle heeft namelijk het accoord zijner beweging met dit Verbond gepubliceerd teneinde te bewijzen, dat de nationale belangen ook bij dit accoord veilig waren gesteld. Edoch : een artikel uit dit accoord waarin uitgesproken werd, dat aan de verfranschings politiek in Brussel een einde zal worden gemaakt werd door een ander vervangen om de Fransch-gezinde Brusselaars niet voor het hoofd te stooten. Daarover zijn de Vlaamsch-Nationalisten natuurlijk weinig te spreken.
Degrelle heeft eigen kracht overschat.
En bovendien ernstige principieele en practische fouten gemaakt.
Zoo tevreden als met name de Engelsche bladen over den Belgischen verkiezings-uitslag zijn, zoo teleurgesteld zijn de Duitsche bladen. Dat valt te verstaan. De couranten uit Hitler-land schrijven het succes van Van Zeeland uitsluitend toe aan de ongeoorloofde inmenging van de roomsche geestelijkheid. Men is daar nu eenmaal niet gesteld op de kerk ! In eigen land hebben de Duitsche regeerders nog steeds meer dan genoeg te stellen met die eigenwijze kerk-menschen. Gemeld wordt, dat Hitler bij het Vaticaan geprotesteerd heeft tegen de „ophitsing van een deel van het Duitsche volk door eén buitenlandsch staatshoofd". Dat „buitenlandsch staatshoofd" zou dan de Paus zijn, die in de r.k. kerken een Encycliek tegen het Hitlerregime deed voorlezen.
Ook van niet-kerkelijke zijde schijnt verzet tegen Hitler openbaar te worden. In Berlijn werden namelijk vlugschriften verspreid door een „Duitsche partij voor de Vrijheid". Als dit juist is, hebben de aanhangers van deze partij wel moed. Want men behoeft niet te vragen, wat er met hen zal gebeuren wanneer ze door de Gestapo o.a. ontdekt worden. Het oprichten van een eigen partij zal op z'n minst als staatsgevaarlijk worden aangemerkt en derhalve met de doodstraf worden gestraft. Veel succes durven we de Partij voor de Vrijheid dan ook niet te voorspellen.
Als symptoom is dit bericht echter niet zonder beteekenis. Het bewijst, dat men ook in Duitschland niet zoo algemeen met de regeerings-politiek is ingenomen als men ons soms wil doen gelooven.
In Spanje is de laatste dagen niet veel van beteekenis gebeurd. Althans niets dat in den stand van de krijgsverrichtingen overwegende verandering bracht.
Nog maar steeds wordt melding gemaakt van troepen-verscheping van Italië naar Spanje. Binnenkort zal de internationale controle worden gerealiseerd.
En Engeland schijnt van plan er ernst mee te zullen maken.
In het Noorden van Spanje is een internationaal belangrijke quaestie ontstaan door de blokkade welke Franco's schepen daar uitoefenen. De Engelsche vloot is daar zeer versterkt, doch 't is de vraag of Engeland werkelijk zoo ver zal gaan de blokkade van de Baskische havens krachtig tegen te gaan. Doen zij dat immers, dan beteekent dat een interventie ten gunste van de Basken. Doen zij het niet, dan beteekent dat een feitelijke erkenning van Franco als oorlogvoerende partij. De Engelsche regeering moet een en ander thans uitmaken, doch zal wel een voorzichtige beslissing nemen, teneinde de mogendheden, die met Franco sympathiseeren geen aanleiding te geven de non-interventie op zij te zetten.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 15 april 1937
De Waarheidsvriend | 10 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 15 april 1937
De Waarheidsvriend | 10 Pagina's