De eeuwige Voorbeschikking Gods

I.
Door bemiddeling van onzen collega ds. P. van Toorn kregen we in handen een Duitsch boek: Wort und Geist, studiën van verschillende schrijvers, ter gelegenheid van den 60sten verjaardag van Karl Heim. Berlijn ’34.
Onder de bijdragen in dezen feestbundel vonden we ook een studie van Hans Engelland: De beteekenis van de eeuwige voorbeschikking Gods voor het Christelijk leven, voor de Christelijke leer en voor de verkondiging des Woords.
Wij vonden de beschouwingen over de Uitverkiezing of Vóórverordineering in deze bijdrage zoo belangrijk, dat wij moeiten hebben gedaan om dit stuk vertaald te krijgen, waarvoor we direct iemand bereid vonden ; en aan de hand van deze vertaling geven we nu het volgende relaas, zonder eenige commentaar. Ieder die het met aandacht volgt, zal het met ons eens zijn, dat het de moeite zeker waard is zoo'n stuk van den Duitschen theoloog Hans Engelland te lezen en te verwerken.
Duidelijkheidshalve stippelen we eerst de gedachtengang van den schrijver uit. Het is dan makkelijker 'het betoog te begrijpen en te volgen.
1. De Duitscher verzet zich tegen den God van Abraham, Izaak en Jacob, zijnde een God van een vreemd ras.
2. Niet alleen de Duitscher, ieder mensch verzet zich tegen de leidingen Gods : a. in zijn persoonlijk leven; b. in den weg der genade, als die wordt vastgelegd' in één volk (Israël); en als deze wordt gebonden aan één mensch (Jezus Christus).
3. Eén leerstuk hindert den mensch dan wel 'heel bijzonder: de leer der vóórbeschikking. Het is voor des menschen gevoel hinderlijk, slechts klei te zijn, een klomp leem. (Romeinenbrief).
4. Velen hebben dan ook gezocht naar allerlei verklaringen, om verschillende passages uit Oud-en Nieuw Testament anders uit te leggen, a. Tholuck, Hofman, Godet: God beschikt wel, maar hét gedrag van den mensch is daarbij Zijn motief ; b. Bengel: 't geldt niet den geestelijken staat, den status spiritualis, maar den uitwendigen staat, den status externus ; c. Weber : Rom. 9 is slechts voorbereiding tot Rom. 11; d. Barth en Althans : 't geldt bij de verkiezing niet onderscheidene personen als Jacob en daartegenover Ezau, maar ieder persoon is Jacob plus Ezau, een genadedeel en een deel dat onder het oordeel valt als zonde.
5. Neen, zegt Hans Engelland : dien weg mogen we niet op. a. De uitverkiezing moet letterlijk worden genomen : genade is geen genade, als de mensch iets zou doen. b. Het leerstuk is tot ons heil en tot onzen troost ; want : 1. beschikking door den mensch zou zenuwachtige onrust brengen, daar dan alle vastigheid ontbreekt ; b. God zou niet echt God zijn, als de mensch beschikte of ingeval van algemeens verzoening.
6. De Reformatoren hebben zeer sterk den nadruk gelegd op dit leerstuk, de leerlingen niet meer. Als bewijzen worden aangevoerd:1. aanhalingen van Luther en Melanchton ; en 2. van Luthersche theologen uit den lateren tijd.
7. Waar in onzen tegenwoordigen tijd gevoeld wordt, dat de mensch zondaar is tegenover den rechtvaardigen God, komt men met dit leerstuk in aanraking. En dan zijn er : a. die het verklaren a la Barth, n.l. Jacob en Ezau in één persoon genomen ; b. anderen ontzenuwen dit leerstuk als b.v. Elert; c. de eisch is :
letterlijk handhaven en het doen uitkomen in gansch de Dogmatiek.
8. Dit leerstuk mag niet verzwegen worden in de prediking. En dan worde natuurlijk gepredikt : a. de algemeene roeping ; b. ook de bijzondere roeping. En de verklaring bij alles is : God is een verborgen God ; logische tegenstrijdigheid, maar zonder deze zou God geen God zijn.
Hebben we zoo de logische en zakelijke gedachtengang van het artikel voor ons —, D.v. geven we de volgende weken het stuk in z'n geheel.
(Wordt voortgezet.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen