Rondblik buiten de Grenzen

Er is een tijd van komen, er is een tijd van gaan. De Engelsche minister-president, Stanley Baldwin, heeft gemeend, dat voor hem nu de tijd van gaan aangebroken was. En met hem zijn Mac-Donald en Runclman als ministers afgetreden. Die vroegere minister van financiën, is Baldwin opgevolgd, terwijl ook eenige andere portefeuilles in andere handen overgingen. Het Engelsche Kabinet is, wat men noemt, gereconstrueerd, zonder dat daar evenwel noemenswaardige politieke verschuivingen mee gemoeid zijn. Ieder kent de karakteristieke kop van den nu afgetreden-Engelschen premier. Vooral ten tijde van de monarchale crisis zag men bijna elken dag een foto van Baldwin in de bladen afgedrukt. In de bewogen gebeurtenissen, welke zich om het vertrek van Koning Edward VIII afspeelden, heeft Baldwin de hem toegewezen taak van adviseur op lofwaardige, discrete manier vervuld. Hij was geen op den voorgrond tredende figuur, maar toch wist hij door zijn rustig en welverzekerd optreden achting en vertrouwen te winnen. De Engelsche tradities waren bij hem in veilige handen.
Baldwin was een heel ander figuur dan Mac Donald, die gelijk met hem van het politieke tooneel verdwijnt. Eigenlijk was MacDonald's rol reeds eerder uitgespeeld. Zijn grootste triumfen heeft hij gevierd als voorvechter van de labourparty, van de Engelsche Arbeidersbeweging. Tegenover de echte Engelsche, op de macht van de vloot gebaseerde, politiek, voerde MacDonald het pleit voor de nieuwe idealen van internationale rechtsorde. En hij deed dit met bewonderenswaardig enthousiasme. De arbeiders juichten hem toe. Maar toen, reeds al te spoedig, bleek dat ook Geneve de wereld niet veranderen kon en MacDonald daaruit ook voor de Engelsche politiek zijn consequenties trok, werd hij door de massa in de steek gelaten. Ja zelfs voor verrader uitgekreten. Toch is MacDonald zijn idealen trouw gebleven en heelt hij langen tijd op de houding van, de Engelsche regeering grooten invloed uitgeoefend. Maar de wind was hem tegen. De feiten spreken luider dan idealen. En nu is het reeds zoover, dat Mac Donald, zelfs MacDonald uit de Engelsche regeering kan treden zonder dat zulks op haar politiek ook maar eenigen invloed uitoefent. De hem door den Koning aangeboden hoogen eere-titel heeft MacDonald niet, aanvaard. Hij zal geen symbolische onderscheiding wenschen te dragen waar deze niet overeenstemt met hetgeen de practijk hem aan erkenning en waardeering heeft toegewezen.
De Duitsche rijksminister van pers en propaganda heeft dezer dagen, in een radio-rede, een nieuwen aanval op de Roomsche kerken gedaan. De kardinaal van Chicago, Mundelein, had gezegd, dat de Duitsche processen over onzedelijkheid in kloosters niet anders. waren dan lasterlijke overdrijving, met het doel om de Roomsch-Katholieke kerken tot gelijkschakeling te dwingen. Minister , Goebbels heeft geantwoord in een rede, die twee uren duurde; en daarin op grond van uitvoerig feitenmateriaal medegedeeld, dat meer dan WO-I processen over onzedelijkheid van geestelijken in Duitschand thans; aanhangig zijn, en dat de omvang van de processen en de aantallen die daarbij ter sprake komen, van dien aard. zijn, dat van een door en door verdorven toestand bij de geestelijkheid moet worden gesproken. Als de kerk deze Augiasstal niet reinigt, zou de Staat het wel doen. Niet minder dan 95% van hen die „om geloofszaken" gearresteerd zijn, zouden in werkelijkheid op grond van onzedelijk gedrag vervolgd zijn geworden. Als er nog langer over geloofsvervolging gesproken wordt, zou de Duitsche regeering de bewijsstukken wel publiceeren.
Wat moeten we daarvan zeggen? Vast staat, dat deze felle campagne tegen de Roomsche Kerk een onderdeel vormt van den strijd tusschen Kerk en Derde Rijk. Men richt nu zijn pijlen echter openlijk op een punt, dat tot nog toe slechts zijdelings .bij' den kamp betrokken werd. Of de R.K. Duitsche geestelijkheid daar inderdaad zoo kwetsbaar is als Goebbels' stoute beweringen doen vermoeden ? Voorloopig kunnen we niet aan den indruk ontkomen, dat hier werkelijk „lasterlijke overdrijving" in het spel is. De beschuldiging, dat de Duitsche regeering het concordaat met Rome, met betrekking tot de opvoeding van de jeugd, geschonden heeft, kon niet weersproken worden. Nu onderneemt men een tegen-aanval.
Het had er begin dezer week alle schijn van, dat de internationale spanningen rondom den Spaanschen oorlog tot een uitbarsting zouden komen. Op de reede van Ibiza (Balearen) werd de Duitsche kruiser ,, Deutschland", die aan de internationale controle deelneemt, door twee vliegtuigen van Valencia gebombardeerd, waardoor 20 man werden gedood en 73 gewond. Dit was reeds ernstig genoeg. Nog ernstiger werd de situatie, toen de Duitsche regeering hierop reageerde .met zeestrijdkrachten naar Spanje te zenden teneinde onmiddellijke vergeldingsmaatregelen te treffen. En inderdaad is Maandag de versterkte haven van Almeria door Duitsche oorlogsschepen beschoten ; daarbij werden 19 dooden en 89 gewonden gemaakt, terwijl de havenwerken werden vernield.
Men voelt het algemeen als een opluchting, dat Hitler, die direct na het vernemen van het bombardement op de „Duitschland" de ministers bijeen riep, met deze vergeldingsmaatregel voorloopig genoegen schijnt te nemen. Wat had er niet uit kunnen voortvloeien als Duitschland zich geheel en al in den Spaanschen oorlog geworpen had. Waarschijnlijk heeft de dringende wensch van Engeland om den toestand door agressieve daden niet nog ernstiger te maken, wel eenigen indruk op Berlijn gemaakt.
Wie de oorzaak is van deze nieuwe spanningen ? De bemanning van de „Deutschland" zegt, dat er vóór, noch na de onverwachte bommenregen vanuit de Valencia-vliegtuigen, aan boord ook maar iets gebeurde, terwijl de Valenciaregeering beweert, dat de „Deutschland" op de vliegtuigen geschoten heeft en deze slechts afweerden. De „Deutschland" zou zich bovendien buiten het gebied bevonden hebben, waarop het controleerend mag optreden.
De verklaring van de Valencia-regeering lijkt erg onaannemelijk. Zou, om maar niet meer te noemen, een vliegenier het gewaagd hebben om zoo vlak over een op schieten gericht oorlogsschip te vliegen ? En dat zonder eenige noodzaak ? Trouwens : het is niet de eerste maal dat Spaansche regeeringsvliegtuigen buitenlandsche schepen onder vuur nemen; onlangs werd ook op een Italiaansch oorlogsschip een bom geworpen en daarna is nog weer een Fransch verkeersvliegtuig neergeschoten.
Het heeft er alle schijn van dat de Spaansche regeering van een internationaal conflict heil verwacht voor eigen positie.
Intusschen heeft Duitschland. zich reeds uit de non-interventie-commissie teruggetrokken. En Italië volgde dit voorbeeld.
De Spaansche kwestie is in een nieuw kritiek stadium; gekomen.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen