Rondblik buiten de Grenzen

Eenigen tijd geleden werd officieus bericht dat de bekende Duitsche predikant, dr. Niemöller, in hechtenis zou zijn genomen. Dit bericht bleek gelukkig niet juist te zijn geweest. Wel is sindsdien opnieuw gebleken, dat de Duitsche machthebbers dezen krachtigen woordvoerder der Belijdenis-beweging scherp in het oog houden. De laatste dagen werd ds. Niemöller herhaaldelijk door de Gestapo verhoord. Ook andere predikanten werden in verhoor genomen. Drie van hen, onder wie ds. Muller, van Dahlem, zijn na dit verhoor niet naar hun woning teruggekeerd. De familie weet niet, waar zij zich bevinden.
Ondanks dit alles laat ds. Niemöller zich niet het zwijgen opleggen. In den dienst van Zondagavond doelde hij op de arrestaties. „Wij vragen ons af" — zeide hij — „wiens beurt het thans zal zijn". Deze laconieke vraag teekent wel hoe gespannen en dreigend de toestand van de niet-gelijkgeschakelde predikanten van het Derde Rijk is.
Opmerkelijk is ook, dat de aangekondigde verkiezingen voor een nieuw kerkelijk be­stuur nog steeds op zich laten wachten. We wezen daar vóór een paar weken terug nog op. Wie gelooft op 't oogenblik nog, dat er werkelijk van een „vrije" verkiezing sprake zal zijn? „Ons was een vrije verkiezing beloofd" — zoo zei ook Niemöller nog — „doch wij weten, dat deze tot het tegenovergestelde zal worden. Heden hebben slechts de vijanden der Kerk de vrije hand. Heden moeten wij zeggen: wij zijn aan het eind. Maar als het verstand zegt, dat de Kerk aan het einde is, dan zegt God.: „Nee"!
Gemeld wordt nog, dat de kerken nog nooit zoo vol zijn geweest dan thans.
’t Is maar goed, dat men het een-jarig bestaan van de Fransche Volksfrontregeering aangegrepen heeft als een gelegenheid om haar arbeid te gedenken. Nu, slechts een paar weken later, is het kabinet-Blum reeds gekelderd. De Fransche Senaat weigerde om de gevraagde financieele volmachten, welke door de Kamer met groote meerderheid waren aangenomen, goed te keuren. De oud-minister van financiën, Caillaux, heeft de financieele politiek van de Volksfrontregeering aan scherpe critiek onderworpen. Toen bleek, dat die critiek door de meerderheid van de Senaatsleden gedeeld werd, heeft men nog getracht door een bemiddelings-voorstel het leven van Blum's kabinet te sparen, maar slaagde daarin niet. Met 168 tegen 96 stemmen onthield de Senaat zijn vereischte goedkeuring aan de wel zeer vérstrekkende volmachtenwet.
Natuurlijk zijn de vrienden van het Volksfront ontstemd. Zij stellen het voor, alsof de uitvoering van den volkswil (volgens Kamerbesluit) door een stelletje oude rijkaards (de Senaat) wordt gesaboteerd. Maar zóó is het toch feitelijk niet. Er is in de Kamer heel wat achter de schermen geredeneerd vóór de verschillende fracties konden besluiten om Blum de meerderheid te verschaffen, welke hij nu voor zijn voorstellen kreeg. De „volkswil" heeft zich dus in de Kamer zeker niet zoo spontaan geuit als de uitslag van de stemming zou doen vermoeden. En waarom zou de meer-bezonnen Senaat niet het recht hebben om van zijn wettelijke bevoegdheden gebruik te maken?
Wie de gebeurtenissen in Frankrijk den laatsten tijd gevolgd heeft, kan zich slechts verwonderen dat het kabinet-Blum niet eerder een „halt" is toegeroepen. De uitvoering van zijn kostbaar sociaal en maatschappelijk hervormings-plan heeft op de burgerij en vooral op de bedrijven, een zeer zware last gelegd. Het concurrentie-vermogen van de Fransche industrie b.v. werd daardoor ernstig geschaad. De Staatsschulden stegen onrustbarend. Het vertrouwen in het overheids-crediet werd geschokt. Al deze feiten zullen den Senaat vooral bewogen hebben om Blum ten val te brengen.
Camille Chautemps is met de vorming van een nieuw kabinet belast. Als hij zal slagen (dat weten we op 't oogenblik nog niet) wil hij met Blum's moreele hulp het Volksfront in stand houden en naar verzoening tusschen Kamer en Senaat streven. Chautemps is een „handig" beroepspoliticus, die het klappen van de zweep kent. Hij was o.a. minister van binnenlandsche zaken in Stavisky's grooten tijd. Of het hèm echter lukken zal vrede te houden èn met de communisten èn met de (laten we maar zeggen) liberalen, èn met de financieele en industrieele wereld van Frank rijk? Deze laatste moet men ook niet onderschatten.
Eén van de 14 ex-premiers, welke Frankrijk nog bezit (ook Chautemps behoorde er toe) is deze week overleden, namelijk de 74jarige Gaston Doumerque. Hij heeft een lange en eervolle carrière achter den rug en is o.m. president van de republiek geweest. Doumerque behoorde tot een oude Hugenootenfamilie en moet onder de Fransche presidenten als een overtuigd Protestant vermeld worden.
Het aanvankelijk succes van Generaal d' Avila, die met zijn troepen de hoofdstad van het Baskenland bezette, is voor hem op een volledige overwinning uitgeloopen. De Basken hebben zich dapper geweerd, maar blijken 't tenslotte tegen de technische meerderheid van de Franco-troepen te hebben moeten afleggen. De medewerking van Duitsche en Fransche vliegtuigen zal ook wel „eenigen" invloed hebben gehad op d' Avila's succes. Franco krijgt nu in ieder geval zijn handen weer vrij, om andere fronten te versterken.

Opnieuw is een Duitsch oorlogsschip aangevallen. De kruiser „Leipzig" werd tot viermaal toe bijna door een torpedo getroffen. Valencia zegt natuurlijk weer, dat de regeerings-vloot daar niet schuldig aan is. Maar daar is lang ieder niet van overtuigd. Duitschland eischt van de non-interventie-commissie thans een krachtig gezamenlijk optreden, dat zich niet tot een protest beperken kan.
Die eisch lijkt billijk.

 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen