Rondblik buiten de Grenzen

De meeste menschen leven „bij den dag". Hun belangstelling gaat xiit naar hetgeen de dagbladen op een gegeven oogenblik onder hun aandacht brengen, om hun interesse morgen weer op iets te laten richten. En zoo schijnen politieke leuzen even wisselvallig als de mode. Wat nu als „gemeenschappelijk. Ideaal der volkeren" aangeprezen wordt, kan straks als „verfoeilijk streven*' veroordeeld worden.
Toen Ramsay MacDonald in na-oorlogsch idealisme voor vrede en vriendschap tusschen de volkeren streed, stelde hij daarmede een ideaal dat ongetwijfeld door talloozen voor verwezenlijking vatbaar werd geacht. Om zijn vurig pacifisme werd de dagloonerszoon een vooraanstaand leider der Labourparty (de Engelsche arbeiderspartij), die het als eerste arbeidersafgevaardigde zelfs tot premier bracht. Maar nu vorige week MacDonald, aan boord van een schip, op 71jarigen leeftijd overleed, was er eigenlijk niemand die wist dat deze veelbesproken figuur naar Zuid-Amerika op reis was. Onder de politieke kopstukken telde MacDonald niet meer mee. Hij had zijn tijd gehad.
Het is waar, dat MacDonald veel populariteit verspeeld heeft, juist omdat hij, zélf voor de verantwoordelijkheid van het premierschap geplaatst, demonstreerde dat de werkelijkheid zich niet één, twee, drie naar het hooge ideaal veranderen laat.
Maar het is niet minder waar dat er, in 't algemeen gesproken, geen aandacht meer is voor wat de nu overleden Engelsche staatsman als ideaal zag. Engeland, en geheel Europa, zien zich voor andere problemen geplaatst. Ontwapening behoort tot de idealen die voorloopig afgedaan hebben. Vredes-apostelen vinden geen gehoor meer. Het is nu de militaire commando-stem waarnaar geluisterd wordt.
Idealen zijn aan mode onderhevig. Wie zou voor een jaar of twintig gedacht hebben, dat de autoritaire staten zoo in zwang zouden komen ? Nog niet lang geleden verklaarde president Roosevelt in een te Buenos Ayres gehouden redevoering : „Wij zijn in Noord-en Zuid-Amerlka allen democraten". Maar ziet, eind vorige week kwam plots het bericht uit de lucht vallen, dat Brazilië, tengevolge van een staatsgreep van den president dezer Zuid-Amerikaansche republiek, een fascistisch getint regiem, gekregen had. Senaat, provinciale wetgevende lichamen en gemeenteraden werden ontbonden, de grondwet werd heel eenvoudig door een andere vervangen, en president Vargas benoemde zichzelf tot dictator. Er schijnen geen revolvers bij te pas gekomen te zijn en zelfs geen booze gezichten. In dit opzicht is dus Hitler, die zich er steeds op beroemd heeft, „de revolutie met het - minste aantal dooden" te hebben voltrokken, overtroffen. Want zelfs dr. Goebbels zal wel willen toegeven dat de geboorte van het Derde Rijk toch altijd nog aan „eenige" menschen het leven gekost heeft.
Maar overigens is er voor Duitschland natuurlijk slechts reden tot verheuging over het feit, dat zich weer een democratisch land tot het fascisme bekeerd heeft. Het schijnt zelfs zoo te zijn, dat de m.eeste Zuid-Amerikaansche staten fascistische sympathieën koesteren; behalve dan natuurlijk Mexico waar een communistisch regiem zijn bloederige triumfen viert. Overigens is wat thans in Brazilië gebeurde een symptoom, zegt men, van een algemeene verandering in Zuid-Amerika, over welke men zich te Washington wel eenigszins verontrust.
Men bedenke dan ook wel, dat Brazilië maar niet „een staatje" is, doch de grootste Zuid-Amerikaansche mogendheid. De Braziliaansche hoofdstad, Rio de Janeiro, is een beteekenend centrum van handel en verkeer.
Eigenaardig is, dat president Vargas niet afgewacht heeft, dat de fascisten zelf een staatsgreep uitvoerden. Blijkbaar is hij de Braziliaansche „groenhemden" een slag voor geweest.
Hoe vriendelijk en voorkomend de negenmogendheden-conferentie Japan ook nogmaals ultgenoodigd heeft om toch s.v.p. deel te nemen, Japan bleef weigeren.
Daarop heeft de Brusselsche conferentie een resolutie aangenomen en gepuibliceerd, waarin het Japansche standpunt veroordeeld wordt en de Japansche argumenten stuk voor stuk worden besproken en bestreden. De resolutie sluit met de verklaring, dat als de Japansche regeering haar houding niet herziet, de te Brussel vereenigde landen opnieuw zullen confereeren om te zien wat hun te doen staat. Hier ligt dus een dreiging in aan het adres van Tokio. Daar kan nog van alles uit voortkomen. Toegeven echter van Japan wordt er in het geheel niet verwacht en ligt ook niet in de lijn der politiek, welke Japan volgt. Japan voelt zich met zijn bondgenooten sterk genoeg en voert zijn strijd onder de verklaring, dat zij.n optreden tegenover het voortdringen van het communisme in de Oostelijke landen noodzakelijk was.
 

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen