Rondblik buiten de Grenzen

Men zou geneigd zijn het persoonlijk overleg, dat dezer dagen tusschen verschillende staatslieden gevoerd wordt, met welgevallen gade te slaan. Het lijkt immers een gunstig teeken, wanneer een minister, gelijk nu b.v. Delbos, door tal van landen vriendschappelijk ontvangen wordt, en de besprekingen in vredelievenden geest plaats vinden ? Maar dan moet men toch niet vergeten dat, gelijk we reeds eerder opmerkten, al deze individueele besprekingen gevoerd worden, omdat heit collectief internationaal overleg schipbreuk leed. En, goed beschouwd, kan zelfs het feit dat de staatslieden elkaar over en weer zoo „vriendschappelijk'" ontvangen, weinig stof tot optimisme bieden. En nu bedoelen we niet, dat het woord „vriendschappelijk" in een officieel communiqué op zichzelf reeds reden tot wantrouwen geeft, maar wèl, dat de vriendschap tusschen bepaalde Staten nog vredelievendheid ten opzichte van anderen beteekent. Het heeft er maar al te veel van weg, dat men zich „vrienden" zoekt te maken, niet om verder elkaar in vrede en vrijheid bij te staan, doch om zeker te zijn dat men biondgenooten heeft, wanneer het straks, onverhoopt, eens géén vrede meer mocht zijn...........
Zoo bezien, valt het te verstaan, dat een land als Duitschland zich heelemaal niet gerustgesteld voelt door de toch zoo vriendschappelijke wijze, waarop de Fransche minister van buitenlandsche zaken in meerdere landen ontvangen werd. Goebbels heeft het zelfs nuttig geoordeeld om in een redevoering te verklaren, dat de reis van Delbos bij lange na niet oplevert wat Frankrijk er van verwacht had. Duitschland zou veel meer in trek zijn op de politieke markt. Nu is Goebbels' oordeel over deze zaak uiteraard weinig objectief. Maar dat Delbos niet ten opzichte van alle bezochte landen zeggen kan : ik kwam, zag en overwon, ligt voor de hand. Polen b.v. schijnt huiverig om in een anti-Duitsch bloc verzeild te geraken, en Zuid-Slavië (waar Delbos vervolgens een bezoek bracht) neemt eveneens de noodige reserve in acht. Bij Polen spelen, gelijk vorige week reeds gezegd, zijn koloniale eischen een rol. En de Zuid-Slavische minister-president, Stojadinowitsch, kwam juist uit Rome terug, waar hij met veel vlagvertoon ontvangen werd, en met Mussolini in eigen persoon onderhandelingen heeft gevoerd. Nu heeft de Zuid-Slavische premier altijd verklaard, dat hij op vriendschap met Italië prijs stelt. „Italië heeft er belang bij, met ons in goede nabuurschap te leven, en wij hebben dat ook", zeide hij nog onlangs. Maar anderzijds is zijn politiek er steeds op gericht om conflicten, ook met andere landen, te vermijden. En dat Stojadinowitsch (bij zijn optreden in 't begin van dit jaar) in duidelijke bewoordingen zijn trouw aan den Volkenbond heeft uitgesproken, zou er op kunnen wijzen, dat hij niet ten koste van alles met de as Rome—Berlijn wenscht mee te draaien. Typeerend is ook, dat er bij de intocht van den Franschen minister in Belgrado, studenten-betoogingen plaats hadden, waarbij op nauwere samenwerking met het democratische Frankrijk werd aangedrongen.
Met bijzondere belangstelling kan de ontwikkeling der dingen worden afgewacht. Dat Oost-Europa daarbij een geweldige rol zal spelen, staat wel vast.
Met veel bombarie en dikke woorden heeft Mussolini Zaterdagavond medegedeeld dat Italië uit den Volkenbond was getreden. „Volgens besluit van den grooten fascistischen Raad". Maar eenige uren vóór die gewichtige raad tot dat allergewichtigst besluit gekomen was, was Japan al van dat komende besluit op de hoogte gebracht ! In ieder geval heeft dit besluit aan den Duce weer eens gelegenheid gegeven om een indrukwekkende massa-samenkomst te organiseeren. Bij tienduizenden stonden de menschen voor het Palazzo Venezia samengepakt, om de toespraak van Mussolini, die slechts tien minuten duurde, aan te hooren. Het was, oratorisch bezien, een knappe toespraak, die de zwarthemden begrijpelijkerwijs tot laaiend enthousiasme bracht. Na „de poging tot economische wurging van het Italiaansche volk, welke te Geneve ondernomen is", in herinnering te hebben gebracht, stelde de Ducel het volk de vraag: „Er in" of „Er uit". Er uit, galmde de massa. Natuurlijk ! Wat moest ze anders roepen ? En nu behoeven we nog niet eens te denken aan de omstandigheid dat het, temidden van zoo'n warm-bloedige enthousiaste volksmenigte, voor een enkeling welhaast levensgevaarlijk zou zijn om van sympathie voor den Volkenbond blijk te geven. Want er zijn redenen te over om aan te nemen, dat het Italiaansche volk in overgroote meerderheid inderdaad niets van het Geneefsche instituut moet hebben. Men vergete niet, dat het Italiaansche volk jarenlang tegen den Volkenbond in het harnas is gejaagd. Dat er van objectieve voorlichting over internationale samenwerking geen sprake kan zijn, en het steeds voorgesteld is of Italië, door de sancties, onmenschelijk gemarteld werd.
In het buitenland pleegt men echter minder onder den indruk te komen van Mussolini's groteske voorstellingen, en zijn woorden dies wat nuchterder te beoordeelen. En daarom vraagt de buitenlandsche pers zich af waarom de Italiaansche dictator zoo'n ophef maakte van zijn besluit om uit den Volkenbond te treden. Hij had Geneve immers practisch reeds lang den rug toegekeerd ? Verder blijft het slechts gissen waar om dit besluit juist nu, zonder speciale aanleiding, werd afgekondigd. Vond Italië het misschien noodig om de aandacht van Delbos" reis af te leiden ? In ieder geval staan nu alle drie anti-komintern-pactgenooten buiten den Volkenbond. De verhoudingen kunnen er slechts door worden verscherpt; mogelijk ook : verhelderd. Duitschland is begrijpelijkerwijs heel blij over Mussolini's besluit, en heeft verklaard dat het Derde Rijk ook nooit meer in den Volkenbond zal terugkeeren.
Over het Verre Oosten zou veel zijn mede te deelen. We moeten echter kort zijn. Gememoreerd worde daarom dat de Chineesche hoofdstad, Nanking, na hardnekkig verdedigd, te zijn, in Japansche handen is gevallen. Er werd reeds een voorloopige regeering der republiek China gevestigd, met sterk Japanschen inslag. Het communisme zal bestreden worden, doch met Japan en Mandsjoekwo zullen binnenkort diplomatieke betrekkingen worden aangeknoopt. Verder is de toestand erg gespannen geworden doordat Japan Engelsche en Amerikaansche schepen heeft aangevallen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen